唐文

唐文
中文、華語/文、漢語/文、唐話、中國語/話
Zhongwen.svg
用嘅國家、地區中華人民共和國 中華人民共和國
 中華民國
馬來西亞 馬來西亞
Flag of Singapore.svg 星加坡
區域東亞東南亞同埋世界各地嘅唐人街
講嘅人口約14億(5000萬人攞佢做第二語言)
排名第一
系屬
文字漢字、小兒經(回族)、斯拉夫字母(東干人)
官方地位
官方語言

中華人民共和國 中華人民共和國

 中華民國
Flag of Singapore.svg 星加坡
緬甸 緬甸佤邦
Flag of the United Nations.svg 聯合國

東南亞國家聯盟
管理機構

國家語言文字工作委員會
教育部終身教育司第四科
語文教育及研究常務委員會
推廣華語理事會

華語規範理事會
語言代碼
ISO 639-1zh
ISO 639-2chi (B)
zho (T)
ISO 639-3各項代碼:
cdo cjy cmn cpx czh czo dng gan hak hsn ltc lzh mnp nan och wuu wxa yue 粵語
唐話地區

     官方語言兼第一語言     有500萬人以上     有100萬以上     有50萬以上     有10萬以上

     講唐話嘅點
香港字係集中國各地字嘅大成,中間發展混合簡化字繁體,(如圖)重有古老中國人用嘅數字(花碼)寫法

唐文tong4 man4*2),唐人所寫嘅,原本就咁叫唐人有分文話,寫就叫文,口講就叫白話。華洋文流,好多西洋人來到唐山,洋文漸多,就有必要分開,唐人用就冠個字,叫唐文,口講亦然,叫做唐話。所以唐係西學東漸,別義而加。唐文用唐字寫,現今所至早所出土,為甲骨文,為金文,係存世至早嘅唐文。按甲骨文有冊字,上古日常書寫,都寫喺竹簡。之不過,會腐爛,難以存世。

唐文之所以叫,廣東地方,自已叫唐,外來叫番。皆因大唐時開嶺南道交通方便咗,嶺南人丁暴增。加上之大宋南遷,廣東歸屬於大唐多啲。出於唔同地方,唔同政局,亦有唔同叫法。如漢文hon3 man4*2[註 1][註 2],以漢人名,以別於滿人,又外地如日本華夏傳來叫,以別於自國文字。中文zung1 man4*2),係中華民國建立後所起名,以國為文。國文gwok3 man4*2),名抄自日本,中華民國時民族主義興起嘅叫法。華文waa4 man4*2),以華人做叫法,唔想用中文、國文依啲帶有國名叫法,尤見於南洋

西洋文字,相較於唐文,時間甚淺。西洋文字,實情借自古埃及文所演化之記音字母,經腓利基借用,而再借到希臘文拉丁文。顯然,西洋文字,並非自身所出。故此,一開初,西文經已記話音,話文相近,理所當然。然而,西洋理論,並非世界通用,甚至西話本身都好多例外。而之於唐文,更唔啱用。由甲骨文可知,文話有別,初初經已係咁。甲骨文寫文,格式份外一致,極之簡畧,字無必要,可省則省。要知甲骨文用刻,非常費力,口講字字,無必要刻晒落來,金文刻字亦然。上古傳世文獻,如書經咁、都修到好鬼精簡,易於背誦。當時就算毛筆寫竹簡,造竹簡都大有功夫,唔會咁嘥嘢,口講乜就寫乜。由始至終,唐文都唔係口講咁。故此,稱之為文言。民國早年學自西洋之語言學,假設文言係上古口講面貌,咁係唔啱嘅。雖然民國以後,按西洋理論,消滅文言,推白話文運動,口講要同書寫一致,實情無咁嘅事。直至今日,仍有所謂書面語,以分口講同寫。實際只有演戲對白本,先至叫得做白話文。

唐話現今係漢藏語系漢語族無疑,然而古時唐文,係咪漢藏語系,則有疑問。古書上中原地方,原本就係百族交雜。胡人、百越、羗戎、東夷等等,都可能唔同語系。殷商有甲骨文,然而講話係咪漢藏語系,係個難題。未有確切出土文字,更早嘅夏人,以及更早出自吳越地文化,好可能唔係漢藏語系。

現今唐話為漢語族,至少有十五種語言,互不相通,按古時地理一方,稱為方言,咁又同西洋語言學定義之方言唔同,不能混淆,西洋係要互通先叫方言,不過實情西洋,就算通,都唔一定叫方言,方言係政治問題。方言唔方都好,唐話係概括漢語族。約莫十四萬萬人講唐話,為世界最多人講,佔全球五分一。語法形態上屬於孤立語,絕少形態變化,睇重排字次序,唐文亦然,字義按排位確定屬性。語序同英文一樣,都係主語行頭,謂語中間,賓語擺尾,為主謂賓結構。

同文一樣,唐話又可以叫漢語。漢語雖然係通稱,有時引專指中華民國嘅國語,以及中華人民共和國普通話

唐話之間差異好大嘅,喺用字、發音、甚至乎係連文法上都有唔同,例如係廣東話普通話之間,差異大到好似德文英文咁,冇互通性,所以有啲語言學家將唐話睇做語族[1];但唐話又唔係完全溝通唔到,喺書面語上一致性好高,對於呢種情況,語言學有專門術語稱呼,叫宏語言(macrolanguage)。

唐文出於其文話分開,自古為林林種種嘅話所共用。唐字表意符,並唔定於一時一地一音。唔同話可以各有各讀法。借到日文韓文越南文,用返自家地方讀一樣得。若要比擬,就好似亞刺伯數字咁各有各讀,而大家意思相通。故此相隔千年,或者相隔千里,言語不通,大家仍然可知寫者意思。當然時代世間相異,所見所聞相異,都要學返先易明解。

Other Languages
Acèh: Bahsa Cina
Afrikaans: Chinees
አማርኛ: ቻይንኛ
aragonés: Idioma chinés
العربية: لغة صينية
مصرى: لغه صينى
asturianu: Idioma chinu
azərbaycanca: Çin dili
تۆرکجه: چین دیلی
башҡортса: Ҡытай теле
Boarisch: Kinäsisch
žemaitėška: Kėnu kalba
Bikol Central: Tataramon na Intsik
беларуская: Кітайская мова
беларуская (тарашкевіца)‎: Кітайская мова
български: Китайски език
भोजपुरी: चीनी भाषा
বাংলা: চীনা ভাষা
བོད་ཡིག: རྒྱ་སྐད།
brezhoneg: Yezhoù sinaek
bosanski: Kineski jezik
буряад: Хитад хэлэн
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Háng-ngṳ̄
нохчийн: Цийн мотт
Cebuano: Inintsik
qırımtatarca: Çin tili
čeština: Čínština
словѣньскъ / ⰔⰎⰑⰂⰡⰐⰠⰔⰍⰟ: Срѣдиньскъ ѩꙁꙑкъ
Чӑвашла: Китай чĕлхи
Cymraeg: Tsieineeg
dolnoserbski: Chinšćina
ދިވެހިބަސް: ސީނީ
Esperanto: Ĉina lingvaro
español: Idioma chino
eesti: Hiina keel
euskara: Txinera
estremeñu: Luenga china
Võro: Hiina kiil
føroyskt: Kinesiskt mál
Frysk: Sineesk
Gaeilge: An tSínis
贛語: 漢語
Gàidhlig: Sìonais
Avañe'ẽ: Chinañe'ẽ
ગુજરાતી: ચાઇનીઝ ભાષા
Hausa: Sinanci
客家語/Hak-kâ-ngî: Hon-ngî
हिन्दी: चीनी भाषा
Fiji Hindi: Chinese bhasa
hrvatski: Kineski jezik
hornjoserbsce: Chinšćina
magyar: Kínai nyelv
հայերեն: Չինարեն
Արեւմտահայերէն: Չինարէն
Bahasa Indonesia: Bahasa Tionghoa
íslenska: Kínverska
italiano: Lingua cinese
日本語: 中国語
la .lojban.: jugbau
Jawa: Basa Cina
ქართული: ჩინური ენა
Qaraqalpaqsha: Qıtay tili
Адыгэбзэ: Хъутеибзэ
Kongo: Kisinwá
қазақша: Қытай тілі
ភាសាខ្មែរ: ភាសាចិន
ಕನ್ನಡ: ಚೀನಿ ಭಾಷೆ
한국어: 중국어
kernowek: Chinek
Кыргызча: Кытай тили
лезги: Китай чIал
Lingua Franca Nova: Linguas xines
Limburgs: Chinees
lumbaart: Lengua cinesa
lingála: Lisinwa
لۊری شومالی: زڤون چینی
lietuvių: Kinų kalba
मैथिली: चीनी भाषा
Malagasy: Fiteny sinoa
Baso Minangkabau: Bahaso Cino
македонски: Кинески јазик
മലയാളം: ചൈനീസ് ഭാഷ
монгол: Хятад хэл
मराठी: चिनी भाषा
Bahasa Melayu: Bahasa Cina
Mirandés: Lhéngua chinesa
မြန်မာဘာသာ: တရုတ်ဘာသာစကား
مازِرونی: چینی زوونون
Dorerin Naoero: Dorerit Tsiene
Plattdüütsch: Chineesche Spraak
नेपाल भाषा: चिनिया भाषा
Nederlands: Chinese talen
norsk nynorsk: Kinesisk
norsk: Kinesisk
Novial: Chinum
occitan: Chinés
ਪੰਜਾਬੀ: ਚੀਨੀ ਭਾਸ਼ਾ
Picard: Chinoés
پنجابی: چینی
português: Língua chinesa
Runa Simi: Chun simi
română: Limba chineză
русиньскый: Кітайскый язык
संस्कृतम्: चीनी भाषा
саха тыла: Кытай тыла
sicilianu: Lingua cinisa
davvisámegiella: Kiinnágiella
srpskohrvatski / српскохрватски: Kineski jezik
Simple English: Chinese language
slovenčina: Čínština
slovenščina: Kitajščina
Gagana Samoa: Fa'asaina
српски / srpski: Кинески језик
Sesotho: Se-china
svenska: Kinesiska
Kiswahili: Kichina
ślůnski: Chińskŏ gŏdka
தமிழ்: சீன மொழி
తెలుగు: చైనీస్ భాష
тоҷикӣ: Забони чинӣ
Türkmençe: Hytaý dili
Tagalog: Wikang Tsino
Türkçe: Çince
татарча/tatarça: Кытай теле
Twi: Chinese
reo tahiti: Reo Tinitō
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: خەنزۇ تىلى
українська: Китайська мова
oʻzbekcha/ўзбекча: Xitoy tili
vepsän kel’: Kitajan kel'
Tiếng Việt: Tiếng Trung Quốc
Volapük: Tsyinänapük
吴语: 漢語
хальмг: Китдин келн
მარგალური: ჩინური ნინა
ייִדיש: כינעזיש
Vahcuengh: Vahgun
中文: 汉语
文言: 漢語
Bân-lâm-gú: Hàn-gí
isiZulu: IsiShayina