დიხაშნწალუა

გლობალური დიხაშნწალუეფი ეპიცენტრეფი 1963-1998 წანეფიშ მუნაჩემეფით
დიხაუჩაშ ფილეფიშ ყარაფი

დიხაშნწალუა — ორთაშობური ბაძაძეფით გჷშაჭანაფილი დიხაუჩაშ ჟიდოხიშ ძანძინი. დიხაშნწალუეფიშ უმენტაშობა დაღარი რე, შხირას თოლშა უმულაფუ რე ადამიერეფშო დო მუთუნინერ ფორას ვა გჷშმეჭანუანს. ნამთინე თინეფიშე დიდი პანჯუას გჷშმეჭანუანს, მუსჷთ კანკალეშა მოჸუნც ღურა ხოლო. დიხაშნწალუაშ სინძალიერა რიხტერიშ შკალათ იზჷმუ. დიხაშნწალუა ჯინჯიერო, ტექტონიკური პროცესეფით რე გჷშაჭანაფილი. დიხაშნწალუაშ კერა დიხაუჩაშ გურიშ თი განს წჷმარინუანს, სოდეთ ქანეფს დიდი ხანიშ მალობას შაყარელი ენერგიაშ გინოხარგუა მუთმოხვადჷნ. დიხაშნწალუაშ სინძალიერა მაგნიტუდათ (რეღმეფიშ ოართე ენერგიათ) დო ბალეფით გჷშმეკოროცხუ. ბალიშ სიდიდა კერაშ სიტომბა დო მაგნიტუდაშა რე მიკობუნაფილი. დიხაუჩას ჟირი ჯინჯიერი სეისმური ორტყაფუ რე ჩინებული: ალპურ-ჰიმალაური დო წყჷნაროკიანური. საქორთუოშ ტერიტორია, მუჭოთ კავკაციაშ სეისმური რეგიონიშ უგმურთუ ნორთი, ალპურ-ჰიმალაურ სეისმოაქტიურ ორტყაფუს ორხველჷ. ჩქინი ქიანაშ ტერიტორია ოლებერი დიხაშნწალუეფიშ სინძალიერათ დო მოჸუნაფუ ნეგატიური მოღალუეფით, ართ-ართი ურთულაში რეგიონი რე დო 7-9 ბალამი დიხაშნწალუეფიშ რისკიშ ზონას რე მორთინაფილი. დიხაშნწალუას შხირას მოჸუნც თიშით პროვოცირაფილი შხვა სტიქიური ჸოფირებეფი: ცუნამი, მენწყერი, სვიმონეფი, ღვარცოფი, დაჩხირი დო შხვა.

თენა ინტერესუანიე

  • 1988 წანაშ 7 ქირსეთუთას სომხეთიშ ოორუე-ბჟადალს, სპიტაკის, 10 ბალამი დიხაშნწალუაქ მოხვადჷ. დიხაშნწალუაშ გეშა ედომუშამო მიჯილიკუ ნოღა სპიტაკიქ, 58 ოფუტექ, ნორთობურო ნოღეფქ - ლენინაკანი, სტეპანაკანი, კიროვაკანი დო 300-შე უმოსი დოხორინელ პუნქტიქ. მედინჷ, დოხოლაფირო, 25 ვითოშ კოჩიქ, ოდო 514 ვითოში ადამიერქ ჸუდეკარიშ უმუშო ქჷდოსქიდჷ. დიხაშნწალუაქ სომხეთიშ ტერიტორიაშ დახე 40% ქიკინდუ. ოლებერი ავარიაშ რისკიშ გეშა გაჩენდჷ სომხეთიშ ატომური ელექტროსადგჷმიშ მუშობაქ.
  • 1991 წანაშ 29 პირელს საქორთუოს მოხვალამირ დიხაშნწალუაშ ეპიცენტრი საჩხერეწკჷმა ხოლოს იდვალუაფუდჷ. დიხაშნწალუაშ სინძალიერა 9 ბალი რდჷ. ოფუტე ხახიეთიქ (დიხაშნწალუაშ ეპიცენტრი) ედომუშამო მიჯილიკუ. თაქ ნძალიერ ქუაცუმაქ იჸუ, მუქჷთ ნამუთინეგანს წყარმალუეფი გეგნოკილუ დო ხელობური ტობეფი გარჩქინჷ. დიხაშნწალუაშ გეშა დიქოსჷ ოხორინალ ჸუდეეფქ საჩხერეშ, ონიშ დო ამბროლაურიშ რაიონეფს, დიგავალუ ჟიმოლენი იმერეთიშ დო რაჭაშ ოფუტეეფქ. ღურელეფიშ მუდანობა დიდი ვა რდჷ, თიშენ ნამდა დიხაშნწალუაშ ეპიცენტრი დოხორინელ პუნქტეფიშე დოჩილითაფირო იდვალუაფუდჷ. თეწკჷმა, დიხაშნწალუაშ ბორჯის ადამიერეფიშ უმენტაშობა ომუშებუშა რდჷ ულირი დო ჸუდეეფს ვა რდეს.
  • მერინაფილი მატერიარული გავალიშ დო ადამიერეფიშ ღურაშ მუდანობაშ მეჯინათ დიხაშნწალუა არძოშე მასშტაბური მუმაჯილიკარი სტიქია რე. დიხაშნწალუეფშე მოსოფელს ირწანურო დოხოლაფირო 10 ვითოში ადამიერი დინუ. დიხაუჩას წარმოწანას ოშქარულო ართი კატასტროფული დო 100 მუმაჯილიკარი დიხაშნწალუა ხვადუ.
  • საქორთუოს დიხაშნწალუეფიშ მაღალი აქტიურობათ ჯავახეთიშ ვულკანური გვალონა დო კავკაციონი გჷშმეგორუ.
Other Languages
Afrikaans: Aardbewing
Alemannisch: Erdbeben
aragonés: Tierratremo
Ænglisc: Eorþbeofung
العربية: زلزال
অসমীয়া: ভূমিকম্প
asturianu: Terremotu
azərbaycanca: Zəlzələ
تۆرکجه: زلزله
башҡортса: Ер тетрәү
Boarisch: Eadbebm
žemaitėška: Žemės kustiejėms
Bikol Central: Linog
беларуская: Землетрасенне
беларуская (тарашкевіца)‎: Землятрус
български: Земетресение
भोजपुरी: भुँइडोल
Bahasa Banjar: Lindu
বাংলা: ভূমিকম্প
brezhoneg: Kren-douar
bosanski: Zemljotres
català: Terratrèmol
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Dê-cīng
Cebuano: Linog
corsu: Terramotu
čeština: Zemětřesení
Чӑвашла: Çĕр чĕтрени
Cymraeg: Daeargryn
dansk: Jordskælv
Deutsch: Erdbeben
Zazaki: Erdlerz
डोटेली: भूकम्प
Ελληνικά: Σεισμός
emiliàn e rumagnòl: Taramòt
English: Earthquake
Esperanto: Tertremo
español: Terremoto
eesti: Maavärin
euskara: Lurrikara
estremeñu: Terremotu
Võro: Maavärrin
føroyskt: Jarðskjálvti
français: Séisme
Nordfriisk: Eerdbeewrin
Frysk: Ierdbeving
Gaeilge: Crith talún
贛語: 地震
Gàidhlig: Crith-thalmhainn
galego: Terremoto
ગુજરાતી: ધરતીકંપ
客家語/Hak-kâ-ngî: Thi-thûng
हिन्दी: भूकम्प
hrvatski: Potres
Kreyòl ayisyen: Tranblemanntè
magyar: Földrengés
Հայերեն: Երկրաշարժ
interlingua: Seismo
Bahasa Indonesia: Gempa bumi
Ilokano: Gingined
íslenska: Jarðskjálfti
italiano: Terremoto
ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ/inuktitut: ᓴᔪᑉᐱᓛᕗᖅ
日本語: 地震
Patois: Oertkwiek
Basa Jawa: Lindhu
ქართული: მიწისძვრა
қазақша: Жер сілкіну
ភាសាខ្មែរ: រញ្ជួយផែនដី
ಕನ್ನಡ: ಭೂಕಂಪ
한국어: 지진
Ripoarisch: Äädbevve
Kurdî: Erdhej
Кыргызча: Жер титирөө
Latina: Terrae motus
Lëtzebuergesch: Äerdbiewen
Limburgs: Eerdsjók
lingála: Moningí
latviešu: Zemestrīce
македонски: Земјотрес
മലയാളം: ഭൂകമ്പം
मराठी: भूकंप
Bahasa Melayu: Gempa bumi
Mirandés: Sismo
မြန်မာဘာသာ: ငလျင်လှုပ်ခြင်း
Napulitano: Tarramute
Plattdüütsch: Eerdbeven
Nedersaksies: Eardbewing
नेपाली: भुईंचालो
नेपाल भाषा: भुखा
Nederlands: Aardbeving
norsk nynorsk: Jordskjelv
norsk: Jordskjelv
Diné bizaad: Kéyah haʼdéísná
occitan: Tèrratrem
ଓଡ଼ିଆ: ଭୂମିକମ୍ପ
ਪੰਜਾਬੀ: ਭੁਚਾਲ
Papiamentu: Terremoto
پنجابی: بھونچال
پښتو: رېږدله
português: Sismo
Runa Simi: Pacha kuyuy
rumantsch: Terratrembel
română: Cutremur
русиньскый: Землетрясїня
Kinyarwanda: Umutingito
संस्कृतम्: भूकम्पः
саха тыла: Сир хамсааһына
sardu: Terremotu
sicilianu: Tirrimotu
Scots: Yirdquauk
srpskohrvatski / српскохрватски: Potres
සිංහල: භූචලන
Simple English: Earthquake
slovenčina: Zemetrasenie
slovenščina: Potres
Soomaaliga: Dhulgariir
shqip: Tërmeti
српски / srpski: Земљотрес
Sranantongo: Grontapubeyfi
Basa Sunda: Lini
svenska: Jordbävning
తెలుగు: భూకంపం
тоҷикӣ: Заминларза
Tagalog: Lindol
Türkçe: Deprem
татарча/tatarça: Җир тетрәү
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: يەر تەۋرەش
українська: Землетрус
اردو: زلزلہ
oʻzbekcha/ўзбекча: Zilzila
vèneto: Teremoto
Tiếng Việt: Động đất
West-Vlams: Eirdbevienge
Winaray: Linog
吴语: 地震
Vahcuengh: Deihdoengh
中文: 地震
Bân-lâm-gú: Tē-tāng
粵語: 地震