ไมโทคอนเดรีย

โครงสร้างของไมโทคอนเดรีย

ไมโทคอนเดรียน หรือมักเรียกว่า ไมโทคอนเดรีย (อังกฤษ: mitochondrion, พหูพจน์: mitochondria) ทำหน้าที่เป็นแหล่งพลังงานของเซลล์ ถูกค้นพบครั้งแรกโดย คอลลิกเกอร์ ส่วนใหญ่มีรูปร่างกลมท่อนสั้น คล้ายไส้กรอก ยาว 5-7 ไมครอน มีเส้นผ่านศูนย์กลาง 0.2-1 ไมครอน ประกอบไปด้วยโปรตีน 60-65% ลิพิด 35-40% มีเยื่อหุ้มสองชั้น (double unit membrane) ชั้นนอกเรียบหนา 60-80 อังสตรอม เยื่อชั้นในพับเข้าไปเป็นรอยหยักเรียก คริสตี้ (cristae) หนา 60-80 อังสตรอม ภายในบรรจุของเหลวประกอบไปด้วยสารหลายชนิดเรียก แมทริกซ์ (matrix)

ภายในไมโทคอนเดรียสามารถพบ DNA ได้เช่นเดียวกับในนิวเคลียสและคลอโรพลาสต์ โดยเรียกว่า mtDNA[1]

มีการสันนิษฐานว่าไมโทคอนเดรียนั้นมีวิวัฒนาการร่วมกันกับเซลล์ยูคาริโอตมานานแล้ว โดยเริ่มแรกนั้นเซลล์สิ่งมีชีวิตชั้นสูงอาจไปกินเซลล์ที่มีขนาดเล็กกว่าเข้าไป

ในเซลล์มนุษย์ DNA ภายในไมโทคอนเดรียมีลักษณะเป็นวงกลม โดยมียีนที่สร้างโปรตีนได้เพียงไม่กี่สิบยีนเท่านั้น[2]

การจัดสรรและการกระจาย

ไมโทคอนเดรียพบได้ในสิ่งมีชีวิตประเภทยูแคริโอตแทบทุกชนิด ซึ่งมีจำนวนและแหล่งอาศัยแตกต่างกันไปตามชนิดของเซลล์ ไมโทคอนเดรียอันเดียวมักจะพบในสิ่งมีชีวิตเซลล์เดียว ในทางตรงข้าม ไมโทคอนเดรียจำนวนมากพบได้ในเซลล์ตับของมนุษย์ ซึ่งมีจำนวนประมาณ 1000-2000 อันต่อเซลล์ กินเนื้อที่หนึ่งในห้าของเซลล์ [3] ไมโทคอนเดรียก็สามารถพบได้ที่ระหว่าง เส้นใยฝอยกล้ามเนื้อโดยเบียดแน่นกันอยู่ หรือห่อหุ้มแฟลเจลลัม (ส่วนหาง) ของสเปิร์ม [3]

ภาษาอื่น ๆ
Afrikaans: Mitochondrium
العربية: ميتوكندريون
azərbaycanca: Mitoxondri
беларуская: Мітахондрыя
български: Митохондрия
bosanski: Mitohondrija
català: Mitocondri
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Siáng-lăk-tā̤
čeština: Mitochondrie
Cymraeg: Mitocondria
Deutsch: Mitochondrium
Ελληνικά: Μιτοχόνδριο
English: Mitochondrion
Esperanto: Mitokondrio
español: Mitocondria
eesti: Mitokonder
euskara: Mitokondrio
estremeñu: Mitocondria
فارسی: میتوکندری
français: Mitochondrie
Nordfriisk: Mitochondrium
Gaeilge: Miteachoindre
galego: Mitocondria
客家語/Hak-kâ-ngî: Sien-lia̍p-thí
हिन्दी: सूत्रकणिका
hrvatski: Mitohondrij
Kreyòl ayisyen: Mitokondri
magyar: Mitokondrium
Bahasa Indonesia: Mitokondria
íslenska: Hvatberi
italiano: Mitocondrio
Basa Jawa: Mitokondria
ქართული: მიტოქონდრია
қазақша: Митохондрия
Lëtzebuergesch: Mitochondrie
lietuvių: Mitochondrija
latviešu: Mitohondrijs
македонски: Митохондрија
Bahasa Melayu: Mitokondrion
Plattdüütsch: Mitochondrium
Nederlands: Mitochondrion
norsk nynorsk: Mitokondrium
occitan: Mitocondria
ਪੰਜਾਬੀ: ਤੰਦਕੁੱਕਰਾ
português: Mitocôndria
română: Mitocondrie
русский: Митохондрия
srpskohrvatski / српскохрватски: Mitohondrije
Simple English: Mitochondria
slovenčina: Mitochondria
slovenščina: Mitohondrij
shqip: Mitokondri
српски / srpski: Митохондрија
Basa Sunda: Mitokondria
svenska: Mitokondrie
தமிழ்: இழைமணி
Tagalog: Sulidlawas
Türkçe: Mitokondri
українська: Мітохондрія
oʻzbekcha/ўзбекча: Mitoxondriya
Tiếng Việt: Ty thể
Winaray: Mitokondriya
吴语: 线粒体
中文: 線粒體
Bân-lâm-gú: Soàⁿ-lia̍p-thé
粵語: 粒線體