Баҳри Миёназамин

Баҳри Миёназамин
Акси Баҳри Миёназамин аз моҳвора.
Акси Баҳри Миёназамин аз моҳвора.

Баҳри Миёназамин, баҳри дохилии уқёнуси Атлантик, дар байни дитъахри Европа, Осиё ва Африка. Б. М.-ро дар F. гул. Гибралтар бо уд. Атлантик, дар Шим. Ш. гул. Дарданелл бо Б. Мармар ва гул. Босфор бо Б. CneXj, дар Ҷ. Ш. кан. Суэц бо Б. Сурх пайваст мекунанд. Баҳри Миёназамин ба 6аҳрҳои Тиррен, Адриатика, Ион, Эгей, Лигурия, Бамар ва Алборан тақсим мешавад. Масоҳаташ 2,5 млн км2; ҳаҷми об 3839 ҳаз. км3, чуқурии миёна 1541 м, чри чудуртаринаш 5121 м. Соҳилҳояш кӯҳсор ва расти ҳамвор. Халҳои калонаш: Валенсия, Лион, Генуя, Таранто, Сидра (Сирти Калон), Қобис (Сирти Хурд). Ҷазҳои калонаш: Балеар, Корсика, Сардиния, Сицилия, Крит ва Кипр. Ба Баҳри Миёназамин дарёҳои Нил, Эбро, Рона, По ва г. мерезанд. Б. М. дар ноҳияи геосинклинали альпӣ водеъ гашта, рельофи даъри он мураккаб аст.

Аз чихати геоморфологи Баҳри Миёназаминро ба се хавза Чудо мекунанд: ғарбӣ—хавзаи Алҷазоиру Прованс — чудуриаш зиёда аз 2800 м (пастхамии баҳрҳои Альборан, Балеар, Лигурия ва Тиррен); , Марказӣ—чудуриаш бештар аз 5100 м (хамии Марказӣ ва пастха¬мии баҳрҳои Адриатика ва Ион); Шардӣ — Левант, чудуриаш дариб 4380 м (пастхамии баҳрҳои Левант, Эгей ва Мармар). Идлими Баҳри Миёназамин ба типи мустадили баҳримиёназаминӣ чудо шуда, хусусиятҳои хоси субтропики дорад; зимистон сернами мулоим ва тобистон гарми хушк. Антициклони Азор боиси бештар вазидани бодҳои шим. ғарбӣ мегардад. Барои як датор нохдяҳо бодҳои махаллӣ (этезии мистраль, бора, сирокко) хосанд. Ҳарор. миёнаи ҳавоӣ янв. дар соҳилҳои шим. 7—10° С, дар соҳилҳои ҷан. 14—16° С, авг. мувофидан 22—24° С ва 25—30° С. Боришоти солона дар Ҷ. Ш. 100 мм, дар ҷойҳои кушод 300—600 мм, дар Шим. F. 1100—1300 мм. Боронгарӣ шурии оби Баҳри Миёназаминро паст мекунад, вале аз дохил шудани обҳои уд. Атлантик ва Б. Сиёҳ шурии он боз бардарор мегардад.

Мадду чдзр характери нимшабонарузӣ дошта, баландии мадд дар аксари ноҳияҳо 0,1—0,5 м; дар соҳилҳои шардии Тунис 1,7 м. Зимистон баландии мавҷи баҳр то ба 7— 8 м мерасад. Қаддади соҳил чдраёни об доимо давр мезанад. Ҳарорати миёнаи об — феврал дар F. 13° С, дар Ш. то 17° С, авг. дар хал. Лион 20° С, дар Ш. то 30° С мерасад. Шурии об 36— 39,5%о. Одами ҳайвоноти Б. М. ба фаунаи ноҳияҳои гармтари уд. Атлантик монанд аст. ариб 7 ҳаз. хел ҳайвоноти обӣ ва растаниҳо, аз ҷумла 550 намуди моҳӣ, делфин, як намуди тюлен, сангпушти баҳри, ҳапггао, калмар, харчанги баҳрӣ, лангуст ва ғайраҳо мавчуданд. Моҳиҳои шикорбобаш: сардин, тунес, макрель, скумбрия ва г. Обсабзҳояш гуногунанд: лериденҳо, саргассҳо ва г. Баҳри Миёназамин аз замонҳои дадим дар ҳаёти иктисодии халкҳои. соҳилҳояш аҳамияти махсус дошт.

Other Languages
адыгабзэ: Хыгурыт
Afrikaans: Middellandse See
Alemannisch: Mittelmeer
aragonés: Mar Mediterrania
Ænglisc: Wendelsǣ
ܐܪܡܝܐ: ܝܡܐ ܪܒܐ
অসমীয়া: ভূমধ্য সাগৰ
asturianu: Mar Mediterraneu
azərbaycanca: Aralıq dənizi
башҡортса: Урта диңгеҙ
Boarisch: Middlmeea
žemaitėška: Vėdoržemė jūra
Bikol Central: Dagat Mediterraneo
беларуская: Міжземнае мора
беларуская (тарашкевіца)‎: Міжземнае мора
български: Средиземно море
भोजपुरी: रूम सागर
Bahasa Banjar: Laut Tangah
bamanankan: Mediterane Baji
brezhoneg: Mor Kreizdouar
bosanski: Sredozemno more
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Dê-dṳ̆ng-hāi
qırımtatarca: Aq deñiz
Deutsch: Mittelmeer
dolnoserbski: Srjejźne mórjo
emiliàn e rumagnòl: Mêr Mediteràni
Esperanto: Mediteraneo
eesti: Vahemeri
euskara: Mediterraneoa
estremeñu: Mari Mediterráneu
فارسی: مدیترانه
suomi: Välimeri
Võro: Vaihõmeri
Nordfriisk: Madlunsia
贛語: 地中海
Avañe'ẽ: Para Yvy mbytépe
客家語/Hak-kâ-ngî: Thi-chûng-hói
Fiji Hindi: Mediterranean Sea
hrvatski: Sredozemno more
hornjoserbsce: Srjedźne morjo
interlingua: Mediterraneo
Bahasa Indonesia: Laut Tengah
Interlingue: Mediterraneo
日本語: 地中海
la .lojban.: mijytu'a xamsi
Basa Jawa: Segara Tengah
Qaraqalpaqsha: Worta jer ten'izi
Taqbaylit: Ilel Agrakal
Адыгэбзэ: ЩIылъэку Хы
한국어: 지중해
Перем Коми: Мушӧр саридз
kernowek: Mor Kres
Lëtzebuergesch: Mëttelmier
Lingua Franca Nova: Mar Mediteraneo
lumbaart: Mar Mediterani
lingála: Mediterané
latviešu: Vidusjūra
Baso Minangkabau: Lauik Mediterania
македонски: Средоземно Море
Bahasa Melayu: Laut Mediterranean
မြန်မာဘာသာ: မြေထဲပင်လယ်
مازِرونی: مدیترانه دریا
Napulitano: Mar Mediterraneo
Plattdüütsch: Middellannsche See
Nedersaksies: Middellaanse Zee
Nederlands: Middellandse Zee
norsk nynorsk: Middelhavet
Nouormand: Mé du Mitan
Diné bizaad: Médíwííyin Sii
Papiamentu: Laman Mediteranio
Piemontèis: Mar Mediterani
پنجابی: رومی سمندر
português: Mar Mediterrâneo
rumantsch: Mar Mediterrana
armãneashti: Amarea Mediteranâ
tarandíne: Mar Mediterranèe
русиньскый: Середоземне море
srpskohrvatski / српскохрватски: Sredozemno more
Simple English: Mediterranean Sea
slovenčina: Stredozemné more
slovenščina: Sredozemsko morje
Soomaaliga: Bada Dhexe
српски / srpski: Средоземно море
Seeltersk: Middelmeer
svenska: Medelhavet
Türkmençe: Ortaýer deňzi
Türkçe: Akdeniz
татарча/tatarça: Урта диңгез
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: يەر ئوتتۇرا دېڭىزى
українська: Середземне море
oʻzbekcha/ўзбекча: Oʻrta dengiz
vepsän kel’: Keskmeri
Tiếng Việt: Địa Trung Hải
Volapük: Zänodamel
吴语: 地中海
მარგალური: სქირონაშქა ზუღა
中文: 地中海
文言: 地中海
Bân-lâm-gú: Tē-tiong-hái
粵語: 地中海