19 వ శతాబ్దం

1808లో ఆంటోనీ-జీన్ గ్రోస్ మాడ్రిడ్ లొంగుబాటు. 1810లో ద్వీపకల్ప యుద్ధం కాలంలో నెపోలియన్ స్పెయిన్ రాజధానిలోకి అడుగుపెట్టాడు.

19వ శతాబ్ది (1 జనవరి 1801 – 31 డిసెంబర్ 1900) స్పానిష్, నెపోలియనిక్, పవిత్ర రోమన్, ముఘల్ సామ్రాజ్యాల పతనాన్ని చూసిన శతాబ్దం. ఇది బ్రిటీష్ సామ్రాజ్యం, రష్యన్ సామ్రాజ్యం, యునైటెడ్ స్టేట్స్, జర్మన్ సామ్రాజ్యం, ఫ్రెంచ్ వలస సామ్రాజ్యం, మీజీ జపాన్ ల ప్రాబల్యం పెరిగేందుకు దోహదపడింది, ప్రత్యేకించి బ్రిటీష్ వారు 1815 నుంచి ఎదురులేని ప్రాబల్యాన్ని స్థాపించుకోగలిగారు. నెపోలియనిక్ యుద్ధాల్లో ఫ్రెంచ్ సామ్రాజ్యం, దాని మిత్ర రాజ్యాలు ఓటమి చెందాకా బ్రిటీష్, రష్యన్ సామ్రాజ్యాలు విపరీతంగా విస్తరించి, ప్రపంచంలో అగ్రరాజ్యాలుగా నిలిచాయి. రష్యన్ సామ్రాజ్యం మధ్య ఆసియా, తూర్పు ఆసియాల్లో విస్తరించింది. బ్రిటీష్ సామ్రాజ్యం తొలి అర్థ శతాబ్దిలో అత్యంత వేగంగా విస్తరించింది. ప్రత్యేకించి కెనడా, ఆస్ట్రేలియా, దక్షిణాఫ్రికాల్లోని విస్తారమైన ప్రాంతం, అత్యంత జనాభా కలిగిన భారతదేశం వంటి ప్రాంతాలను ఆక్రమించింది. శతాబ్ది గడిచేసరికి బ్రిటీష్ సామ్రాజ్యం ప్రపంచంలో 5వ వంతు భూమి, 4వ వంతు జనాభా కలిగివుంది.  పోస్ట్-నెపోలియన్ యుగంలో ప్రస్తుతం పాక్స్-బ్రిటానికా అని పిలుచుకునే పరిణామాన్ని బ్రిటీష్ సామ్రాజ్యం తీసుకురావడంతో, ప్రపంచీకరణ, పారిశ్రామికీకరణ, పెద్ద ఎత్తున ఆర్థిక అనుసంధానం వంటివాటికి నేపథ్యంగా నిలిచింది.

Other Languages
English: 19th century
Afrikaans: 19de eeu
Alemannisch: 19. Jahrhundert
aragonés: Sieglo XIX
العربية: القرن 19
asturianu: Sieglu XIX
azərbaycanca: XIX əsr
تۆرکجه: ۱۹. یوز ایل
башҡортса: XIX быуат
žemaitėška: XIX omžios
беларуская: XIX стагоддзе
беларуская (тарашкевіца)‎: XIX стагодзьдзе
български: 19 век
brezhoneg: XIXvet kantved
bosanski: 19. vijek
català: Segle XIX
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: 19 sié-gī
нохчийн: XIX бӀешо
Cebuano: Siglo 19
čeština: 19. století
Чӑвашла: XIX ĕмĕр
Cymraeg: 19eg ganrif
Ελληνικά: 19ος αιώνας
emiliàn e rumagnòl: XIX sécol
Esperanto: 19-a jarcento
español: Siglo XIX
eesti: 19. sajand
euskara: XIX. mendea
estremeñu: Sigru XIX
suomi: 1800-luku
føroyskt: 19. øld
français: XIXe siècle
Nordfriisk: 19. juarhunert
Frysk: 19e iuw
Gaeilge: 19ú haois
贛語: 19世紀
Gàidhlig: 19mh Linn
galego: Século XIX
Gaelg: 19oo eash
עברית: המאה ה-19
Fiji Hindi: 19th century
hrvatski: 19. stoljeće
magyar: 19. század
հայերեն: 19-րդ դար
interlingua: Seculo 19
Bahasa Indonesia: Abad ke-19
íslenska: 19. öldin
italiano: XIX secolo
日本語: 19世紀
la .lojban.: 18xyxymoi
Basa Jawa: Abad ping 19
ქართული: XIX საუკუნე
Taqbaylit: Lqern wis XIX
қазақша: XIX ғасыр
한국어: 19세기
коми: XIX нэм
Кыргызча: XIX кылым
Latina: Saeculum 19
Lëtzebuergesch: 19. Joerhonnert
лезги: XIX виш йис
Lingua Franca Nova: Sentenio 19
Limburgs: Negentiende iew
Ligure: XIX secolo
lumbaart: Sécul XIX
lietuvių: XIX amžius
latgaļu: 19 godu symts
latviešu: 19. gadsimts
Basa Banyumasan: Abad kaping-19
олык марий: XIX курым
Māori: Rautau 19
македонски: 19 век
монгол: 19-р зуун
Bahasa Melayu: Abad ke-19
မြန်မာဘာသာ: ၁၉ ရာစုနှစ်
эрзянь: XIX пинге
Napulitano: XIX seculo
Plattdüütsch: 19. Johrhunnert
Nedersaksies: 19e eeuw
Nederlands: 19e eeuw
norsk nynorsk: 1800-talet
Novial: 19esmi sekle
Nouormand: XIXe s.
Sesotho sa Leboa: Ngwagakgolo 19
occitan: Sègle XIX
Ирон: XIX æнус
ਪੰਜਾਬੀ: 19ਵੀਂ ਸਦੀ
polski: XIX wiek
português: Século XIX
русский: XIX век
русиньскый: XIX. стороча
саха тыла: XIX үйэ
sicilianu: Sèculu XIX
davvisámegiella: 1800-lohku (jahkečuohti)
srpskohrvatski / српскохрватски: 19. vijek
Simple English: 19th century
slovenčina: 19. storočie
slovenščina: 19. stoletje
српски / srpski: 19. век
Seeltersk: 19. Jierhunnert
Basa Sunda: Abad ka-19
svenska: 1800-talet
Kiswahili: Karne ya 19
ślůnski: XIX stoleće
Türkmençe: 19-njy asyr
Türkçe: 19. yüzyıl
татарча/tatarça: XIX гасыр
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: 19- ئەسر
українська: XIX століття
oʻzbekcha/ўзбекча: XIX asr
vèneto: XIX secoło
Tiếng Việt: Thế kỷ 19
吴语: 19世纪
მარგალური: XIX ოშწანურა
ייִדיש: 19טער י"ה
中文: 19世纪
Bân-lâm-gú: 19 sè-kí
粵語: 19世紀