Marokko | geschiedenis

Geschiedenis

1rightarrow blue.svg Zie geschiedenis van Marokko voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

De oorspronkelijke bevolking van Marokko werd gevormd door de Berbers. Het eerste bekende feit van de geschiedenis van Marokko is de vestiging van Fenicische handelsposten aan de Marokkaanse kust ca. 1200 v.Chr.. Daarna stichtten de Carthagers er handelsfactorijen. Nadat Carthago in de Tweede Punische oorlog door het Romeinse Rijk werd verslagen, ging Marokko onderdeel maken van het Berbers koninkrijk Mauretania, een vazalstaat van Rome. Met de executie van de laatste Mauretanische koning Ptolemaeus van Mauretania door keizer Caligula in 40 n. Chr. kwam het gebied onder Romeins bestuur. Na de val van het Romeinse Rijk veroverden de Vandalen (429) het land. Het Byzantijnse Rijk (533) probeerde het gebied onder zijn macht te krijgen, maar het kon alleen de stad Ceuta enige tijd onder controle houden.

In 682 veroverde het Islamitisch Kalifaat het gebied en werd de islam geïntroduceerd. In 739 begon de Grote Berberopstand onder de Marokkaanse Berberstammen. Deze verspreidde zich binnen een zeer korte periode over heel de Maghreb en Spanje. Hoewel de opstand vier jaar later werd neergeslagen, was de centrale macht van het Kalifaat sterk aan het afnemen. Vanaf het begin van de achtste eeuw regeerden verschillende dynastieën over gebieden in de Westelijke Maghreb: het koninkrijk van Nekor (710-1019), de Barghawata (744-1058), de Idrisiden (780-974) en Sijilmasa (771-1051). De Berberse Almoraviden verenigden in de 11e eeuw voor het eerst het huidige Marokko en zij stichten de beroemde hoofdstad Marrakesh. Onder hun bewind zou het land voor het eerst bekend komen te staan als Marokko. Bekende dynastieën waren de Almohaden (1147-1269) en de Meriniden (1215-1465) en de Saadis (1509-1654). Onder die eerste was Marokko enige tijd een wereldmacht. Vanaf de elfde eeuw volgden vernietigende invallen van de Banu Hilal-bedoeïenen. Met hun komst zou het land een versnelde periode van arabisering doormaken. De Arabische migratie was een belangrijke oorzaak voor een lange periode van anarchie in de Maghreb, waarin piraterij vrij spel kreeg.

In 1415 werd de stad Ceuta door de Portugezen veroverd. Later werden meer steden veroverd door Spanjaarden en Portugezen, maar rond 1700 waren deze steden weer heroverd door de Marokkanen. Na de val van de Meriniden werd de macht uitgeoefend door het laatste Berberse koningshuis van Marokko, dat van de Wattasiden. In 1554 werden zij verslagen door de Saadis en daarmee kwam het land onder Arabische heerschappij. De Saadi-dynastie handhaafde zich tot 1659. De Sa’adi-sjarifen brachten in 1578 bij Kasr al-Kabir de Portugezen een beslissende nederlaag toe. Ook bleef het grondgebied van het huidige Marokko buiten het Ottomaanse Rijk, dat wel delen van het huidige Algerije en Tunesië in zijn macht had. De Ottomanen hadden echter wel invloed in de Maghrebregio. In 1659 kwamen Alaouieten aan de macht, die zich als monarchen wisten te handhaven.

Nadat Algerije in 1830 door de Fransen veroverd was op de Ottomanen, steunden de Marokkanen de Algerijnse opstandelingenleider Abd al-Kader, wat tot een oorlog leidde. Begin twintigste eeuw sloot Frankrijk met Groot-Brittannië en Spanje overeenkomsten over Marokko. Hierbij werd Marokko verdeeld in een internationale zone Tanger, een Franse invloedssfeer en een Spaanse invloedssfeer; deze verdeling vond mede zijn oorzaak in het Panther-incident in 1911, toen Duitsland in de haven van Agadir met een kanonneerboot gewapende steun aan de sultan toezegde, in ruil voor de status van Duits protectoraat voor Marokko. Na onderhandelingen tussen de Fransen en de Duitsers erkende Duitsland toch het Franse protectoraat. De eerste president-generaal in het protectoraat Marokko was generaal Lyautey.

Abdelkrim el Khettabi, een Riffijns verzetsheld, initieerde in de jaren twintig een islamitisch geïnspireerde volksopstand onder de Riffijnen, gericht tegen zowel de koloniale machten als tegen de onderdanige Marokkaanse machthebbers. De opstand werd met vereende krachten neergeslagen. In 1932 werd de oase Tafilalet door de Fransen bezet en in 1934 werd heel Marokko uiteindelijk onder Frans gezag gebracht. In 1941 sloten de Marokkanen zich aan bij de beweging van de Vrije Fransen van generaal De Gaulle. In 1943 werd de Verenigde Onafhankelijkheidspartij (Istiqlal) opgericht door de nationalisten ( Allal al-Fasi was een van haar voormannen). Deze partij eiste volledige onafhankelijkheid voor Marokko met een constitutionele vorm van regering onder koning Mohammed V, die het nationalisme steunde. Onder Franse druk ging koning Mohammed V en zijn gezin in augustus 1953 in ballingschap. Mohammed ibn Arafa werd door Frankrijk als de nieuwe koning van Marokko aangekondigd.

Nadat ibn Arafa aan de macht gekomen was, brak er een periode van fel gewapend verzet van de Marokkanen aan. Hierdoor kon Ibn Arafa de situatie niet meer in de hand houden en vluchtte hij naar Tanger. Mohammed V keerde op 5 november 1955 terug als koning van Marokko. Op 2 maart 1956 werd Marokko onafhankelijk van Frankrijk. Later werden aparte verdragen met Spanje gesloten waardoor de Spanjaarden vrijwel gelijktijdig met Frankrijk Marokko's onafhankelijkheid erkenden. Maar de Spanjaarden hielden zowel de noordelijke enclaves (Ceuta en Melilla), de zuidelijke enclave (Ifni) als de Westelijke Sahara onder hun macht. Op 12 november 1956 werd Marokko lid van de Verenigde Naties en op 1 oktober 1958 lid van de Arabische Liga. In december 1965 werd door de Verenigde Naties een resolutie aangenomen volgens welke Spanje Sidi Ifni en de Westelijke Sahara moest dekoloniseren. Op 30 juni 1969 besloot Spanje alleen Ifni aan Marokko over te dragen, terwijl de Westelijke Sahara in Spaanse handen bleef.

Koning Mohammed V overleed op 3 maart 1961, waarna zijn zoon Hassan II op de troon kwam. In 1963 braken de eerste grensconflicten met Algerije uit. Dit werd de Zandenoorlog genoemd. In februari 1964 werd het conflict geregeld en werd een gedemilitariseerde zone ingesteld. In december 1964 bracht Hassan II een bezoek aan Tunesië om de banden tussen beide landen te verbeteren die ernstig waren verstoord toen Tunesië in 1960 de onafhankelijkheid van Mauritanië erkende. In januari 1970 werd Mauritanië volledig door Marokko erkend en in juni 1970 werd er reeds een samenwerkingsverdrag tussen beide landen getekend. In 1972 werd per referendum een grondwet aangenomen, die het land tot constitutionele monarchie maakte. In juli 1971 delegeerde Hassan II na een mislukte staatsgreep alle burgerlijke en militaire bevoegdheden aan generaal Mohammed Oufkir. Op 16 augustus 1972 deden officieren van de luchtmacht onder leiding van generaal Oufkir een mislukte greep naar de macht. Deze mislukte staatsgreep werd gevolgd door ingrijpende zuiveringen in de legertop en de daders werden allen geëxecuteerd. In 1976 werd de Westelijke Sahara door Marokko geannexeerd, nadat op 6 november 1975 de Groene Mars was georganiseerd. Dit gebied staat nog steeds voor een groot deel onder Marokkaanse controle.

Op 23 juli 1999 overleed Hassan II aan de gevolgen van een hartaanval. Hij werd opgevolgd door zijn zoon Mohammed VI, die probeert het land gematigd te moderniseren. De begrafenis van Hassan II werd door ruim twee miljoen Marokkanen en door veel internationale hoogwaardigheidsbekleders bijgewoond. Na de komst van Mohammed VI werd in november 1999 Driss el Basri, de invloedrijke minister van Binnenlandse Zaken, ontslagen. Ook zijn na de komst van de nieuwe koning enkele vooraanstaande dissidenten naar Marokko teruggekeerd. De Berbers, onder Hassan II structureel achtergesteld, kregen nu een betere positie en ook de positie van de vrouw werd flink verbeterd.

In andere talen
Acèh: Maghribi
адыгабзэ: Марокко
Afrikaans: Marokko
Alemannisch: Marokko
አማርኛ: ሞሮኮ
aragonés: Marruecos
Ænglisc: Morocco
العربية: المغرب
ܐܪܡܝܐ: ܡܓܪܒ
مصرى: المغرب
asturianu: Marruecos
azərbaycanca: Mərakeş
تۆرکجه: مراکش
башҡортса: Марокко
Boarisch: Marokko
žemaitėška: Maruoks
Bikol Central: Moroko
беларуская: Марока
беларуская (тарашкевіца)‎: Марока
български: Мароко
भोजपुरी: मोरक्को
Bahasa Banjar: Maroko
bamanankan: Maroko
বাংলা: মরক্কো
བོད་ཡིག: མོ་རོ་ཁོ།
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী: মরক্কো
brezhoneg: Maroko
bosanski: Maroko
буряад: Марокко
català: Marroc
Chavacano de Zamboanga: Marruecos
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Morocco
нохчийн: Марокко
Cebuano: Maruwekos
کوردی: مەغریب
qırımtatarca: Mağrip
čeština: Maroko
Чӑвашла: Марокко
Cymraeg: Moroco
dansk: Marokko
Deutsch: Marokko
Zazaki: Marok
dolnoserbski: Marokko
डोटेली: मोरोक्को
ދިވެހިބަސް: މައުރިބު
ཇོང་ཁ: མོ་རོ་ཀོ
eʋegbe: Moroko
Ελληνικά: Μαρόκο
English: Morocco
Esperanto: Maroko
español: Marruecos
eesti: Maroko
euskara: Maroko
estremeñu: Marruecu
فارسی: مراکش
suomi: Marokko
Võro: Maroko
føroyskt: Marokko
français: Maroc
arpetan: Maroc
Nordfriisk: Marokko
Frysk: Marokko
Gaeilge: Maracó
Gagauz: Marokko
Gàidhlig: Maroco
galego: Marrocos
Avañe'ẽ: Marruéko
गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni: मोरोक्को
Gaelg: Yn Varoc
Hausa: Moroko
客家語/Hak-kâ-ngî: Morocco
עברית: מרוקו
हिन्दी: मोरक्को
Fiji Hindi: Morocco
hrvatski: Maroko
hornjoserbsce: Marokko
Kreyòl ayisyen: Mawòk
magyar: Marokkó
հայերեն: Մարոկկո
interlingua: Marocco
Bahasa Indonesia: Maroko
Interlingue: Morocco
Igbo: Morocco
Ilokano: Morocco
Ido: Maroko
íslenska: Marokkó
italiano: Marocco
日本語: モロッコ
Patois: Marako
la .lojban.: morgu'e
Basa Jawa: Maroko
ქართული: მაროკო
Qaraqalpaqsha: Marokko
Taqbaylit: Ameṛṛuk
Kabɩyɛ: Marɔkɩ
Kongo: Maroko
Gĩkũyũ: Morocco
қазақша: Марокко
ಕನ್ನಡ: ಮೊರಾಕೊ
한국어: 모로코
kurdî: Maroko
kernowek: Marokk
Кыргызча: Марокко
Latina: Marocum
Ladino: Maroko
Lëtzebuergesch: Marokko
Lingua Franca Nova: Magrib
Luganda: Morocco
Limburgs: Marokko
Ligure: Maròcco
lumbaart: Maroch
lingála: Marɔkɛ
لۊری شومالی: مراکش
lietuvių: Marokas
latviešu: Maroka
Malagasy: Marôka
Baso Minangkabau: Maroko
македонски: Мароко
മലയാളം: മൊറോക്കൊ
монгол: Марокко
मराठी: मोरोक्को
кырык мары: Марокко
Bahasa Melayu: Maghribi
Malti: Marokk
Mirandés: Marrocos
مازِرونی: مراکش
Plattdüütsch: Marokko
नेपाली: मोरक्को
नेपाल भाषा: मोरक्को
norsk nynorsk: Marokko
norsk: Marokko
Novial: Moroko
Sesotho sa Leboa: Morocco
occitan: Marròc
Livvinkarjala: Marokko
Oromoo: Morookoo
ଓଡ଼ିଆ: ମୋରୋକ୍କୋ
Ирон: Марокко
ਪੰਜਾਬੀ: ਮੋਰਾਕੋ
Kapampangan: Morocco
Papiamentu: Morocco
पालि: मोराको
Norfuk / Pitkern: Morocco
polski: Maroko
Piemontèis: Maròch
پنجابی: مراکش
پښتو: مراکش
português: Marrocos
Runa Simi: Maruku
română: Maroc
русский: Марокко
Kinyarwanda: Maroke
संस्कृतम्: मोराको
саха тыла: Марокко
sardu: Marocco
sicilianu: Maroccu
Scots: Morocco
davvisámegiella: Marokko
Sängö: Marôko
srpskohrvatski / српскохрватски: Maroko
Simple English: Morocco
slovenčina: Maroko
slovenščina: Maroko
chiShona: Morocco
Soomaaliga: Marooko
shqip: Maroku
српски / srpski: Мароко
SiSwati: IMorokho
Sesotho: Morocco
Seeltersk: Marokko
Basa Sunda: Maroko
svenska: Marocko
Kiswahili: Moroko
ślůnski: Maroko
தமிழ்: மொரோக்கோ
తెలుగు: మొరాకో
тоҷикӣ: Марокаш
ትግርኛ: ሞሮኮ
Türkmençe: Marokko
Tagalog: Morocco
Türkçe: Fas
Xitsonga: Morokho
татарча/tatarça: Марокко
Twi: Morocco
удмурт: Марокко
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: ماراكەش
українська: Марокко
اردو: مراکش
oʻzbekcha/ўзбекча: Marokash
vèneto: Maroco
vepsän kel’: Marok
Tiếng Việt: Maroc
West-Vlams: Marokko
Volapük: Marokän
walon: Marok
Winaray: Morocco
Wolof: Marok
吴语: 摩洛哥
მარგალური: მაროკო
ייִדיש: מאראקא
Yorùbá: Mòrókò
Zeêuws: Marokko
中文: 摩洛哥
文言: 摩洛哥
Bân-lâm-gú: Morocco
粵語: 摩洛哥
isiZulu: IMorokho