Cigno | kulturaj aspektoj

Kulturaj aspektoj

Cignoviando estis konsiderata kiel luksa manĝo en Anglio ekde almenaŭ la regado de Elizabeto la 1-a. Oni konservas recepton por bakita cigno el tiu epoko. "To bake a Swan Scald it and take out the bones, and parboil it, then season it very well with Pepper, Salt and Ginger, then lard it, and put it in a deep Coffin of Rye Paste with store of Butter, close it and bake it very well, and when it is baked, fill up the Vent-hole with melted Butter, and so keep it; serve it in as you do the Beef-Pie."[8] (Por baki cignon, bolu kaj elostigu ĝin, rebolu kaj spicu per pipro, salo kaj zingibro, gradigu ĝin kaj metu en kuirujo plena je sekala pasto kun butero, fermu ĝin kaj kuiru sufiĉe, kaj kiam estu bakita, plenigu la truon per fandita butero, kaj tiele tenu ĝin; servu ĝin kiel ĉe bovaĵo).

Cigna blazono, en pola "Łabędź", estas pola-litova blazono kiu estis uzata de multaj polaj szlachta kaj litovaj Bajorai (nobelaj) familioj dum la Respubliko de Ambaŭ Nacioj. La varianto tie montrata estas la blazono de la familio de la verkisto Henryk Sienkiewicz.

Multaj el la kulturaj aspektoj aludas al la Muta cigno de Eŭropo. Eble la plej bone konata historio pri cigno estas la ferakonto La malbela anasido. La historio centriĝas pri anasido kiu estis mistraktata ĝis evidentiĝas ke ĝi estas fakte cigno kaj estas akceptata en la habitato. Li estis mistraktata ĉar veraj anasidoj estas, laŭ multaj, pli allogaj ol cignidoj, sed tiuj poste iĝas cignoj, kiuj estas tre allogaj bestoj. Cignoj estas ofte simbolo de amo aŭ fideleco pro sia longdaŭra, ŝajna monogama seksa rilato. Oni vidu famajn cignorilatajn operojn Lohengrin kaj Parsifal.

Cignoj multe aperas en mitologio. En Greka mitologio, la historio de Leda kaj la cigno rakontas ke Heleno de Trojo estis koncipita per unuigo de Zeŭso maskovestita kiel cigno kaj Leda, reĝino de Sparto. Aliaj referencoj en klasika literaturo inkludas la kredon ke transmorte la aliel silentema Muta cigno kantus belege – el tio la frazo cignokanto; same kiel la sarkasma aludo de Juvenalo al bona virino kiu estus "rara birdo, tiom raras surtere kiom nigra cigno", el kiu venas la latina frazo rara avis, nome rara birdo. Kiam eŭropanoj trovis nigrajn cignojn en Aŭstralio, tiaj aludoj subite ricevis novajn signifojn. La Muzo, Klio estas reprezentita kelkajfoje kun cigno.

La irlanda legendo de la Gefiloj de Lir temas pri duonpatrino transformanta siajn gefilojn en cignojn dum 900 jaroj. En la legendo La allogo de Etain, nome reĝo de Sidhe (subteraj, supernaturaj estaĵoj) transformas sin mem kaj la plej belan virinon en Irlando, nome Etain, en cignoj por fuĝi el la reĝo de Irlando kaj el la irlanda armeo. La cigno aperas en bildo de pormemora monero de eŭro de Irlando de 2004.

Cignoj aperas ankaŭ en irlanda historio tra la poemoj de W.B. Yeats. Ĉefe la poemo Wild Swans at Coole (naturaj cignoj ĉe Coole) havas gravan referencon al la hipnotaj karakteroj de cignoj. Yeats rakontas ankaŭ la miton de Leda kaj la cigno en sia poeziaro.

En Nord-ĝermana mitologio, estas du cignoj kiuj trinkas el la sakra Puto de Urd en la regno de Asgard, hejmo de dioj. Laŭ la Proza Edda, akvo de tiu puto estas tiom pura kaj sakra ke ĉio tuŝata de ĝi iĝas blanka, inklude la origina paro de cignoj kaj ĉiuj aliaj descendaj el tiuj. La poemo Volundarkvida, parto de la Poezia Edda, aperigas ankaŭ cignajn fraŭlinojn.

En la finna epiko Kalevala, cigno loĝas en la rivero Tuoni situanta ĉe Tuonela, la submonda regno de morto. Laŭ tiu historio, kiu ajn kiu mortigis cignon same mortus. Jean Sibelius komponis la Lemminkäinen Suite baze sur Kalevala, kun la dua peco titole Cigno de Tuonela (Tuonelan joutsen). Nune kvin flugantaj cignoj estas simbolo de la Nordiaj Landoj kaj la Kantocigno (Cygnus cygnus) estas nacia birdo de Finlando.

Franca satiristo François Rabelais verkis en Gargantuo kaj Pantagruelo ke cignokolo estis la plej bona nepropapero kiun li trovis.

Sankta Hugo de Lincoln kun cigno.

Cigno estas unu el la atribuaĵoj de Sankta Hugo de Lincoln baze sur historio de cigno kiu adoris lin.

En Latinamerika literaturo, la poeto de Nikaragvo nome Rubén Darío (1867–1916) sakrigis la cignon kiel simbolo de arta inspiro kaj aristokratio belecdeziro per atento al la konstanto de cigna apero en Okcidenta kulturo, el la perforto de Leda ĝis la opero de Wagner nome Lohengrin. Unu el la plej fama poemo tiurilate de Darío estas Blasón - "Blazono" (1896), kaj lia uzado de la cigno faris ĝin simbolo por la poezia movado nome Modernismo kiu hegemoniis en la hispanlingva poezio el la 1880-aj jaroj ĝis la Unua Mondmilito. Tia estis tiu hegemonio de Modernismo en hispanlingva poezio ke la meksika poeto Enrique González Martínez klopodis anonci la finon de Modernismo per soneto provoke titola, Tuércele el cuello al cisne – "Tordu la kolon al la cigno" (1910).

Cignoj estas adorataj en Hinduismo, kaj estas komparataj al sanktaj personoj kies ĉefa karaktero estas esti en la mondo sen ligiĝi al ĝi, ĝuste kiel cigna plumo ne malsekiĝas kvankam estas en akvo. La sanskrita vorto por cigno estas hamsahansa, kaj ĝi estas hejmo de multaj diaĵoj kiaj la diino Sarasvati. Ĝi estas menciita kelkajn fojojn en la veda literaturo, kaj personoj kiuj atingis grandajn spiritajn kapablojn estas foje nomataj Paramahamsa ("Granda cigno") pro siaj spirita graco kaj kapablo veturi inter diversaj spiritaj mondoj. En Vedoj, oni diras, ke cignoj loĝas somere en la Lago Manasarovar kaj migras al barataj lagoj vintre. Oni supozas, ke ili posedas kelkajn povojn kiaj kapablo manĝi perlojn. Oni supozas ankaŭ, ke ili povas eltrinki la lakton kaj lasi la akvon el telero de lakto miksita kun akvo. Tio estas komprenata kiel granda kapablo, kiel montras tiu sanskrita versaĵo:

Hamsah shwetah, bakah shwetah, kah bhedah hamsa bakayo?
Neeraksheera viveketu, Hamsah hamsah, bakah bakah!
La cigno estas blanka, la gruo estas blanka, tiele kiel diferenci ilin?
Per la laktakva pruvo, la cigno estas pruvata cigno, la gruo estas pruvata gruo!


Hindua ikonografio tipe montras la Mutan cignon. Erare supozas multaj historiistoj ke la vorto hamsa aludas nur al ansero, ĉar nune cignoj ne troviĝas plu en Barato, nek eĉ en plej bestoĝardenoj. Tamen, ornitologiaj listoj klare klasigas kelkajn speciojn de cignoj kiel vagantaj birdoj en Barato.

La baleto Cignolago de Pjotr Iljiĉ Ĉajkovskij estas konsiderata inter kaj la plej gravaj verkoj de tiu komponisto kaj inter la ofte ludataj klasikoj de baleto. Ĝi estas parte bazata sur antikva germana legendo, kiu rakontas la historion de Odette, princino konvertita en cigno pro malbeno de sorĉisto — al kio oni aldonis similajn elementojn el rusiaj popolaj rakontoj.[9] Kelkaj gravaj elementoj (junulinoj konvertitaj en cignoj kaj vivantaj en lago, kaj heroo enamiĝinta kun unu el ili) estas kunhavataj ankaŭ de la Irlanda mitologio, ekzemple ĉe la historio de Caer Ibormeith.

La usona animacia filmo de 1994 nome The Swan Princess devenas ankaŭ el la sama antikvaj fontoj, montrante malican sorĉiston kiu rabas princinon nome Odette kaj malbenas ŝin tiele ke ŝi estas cigno tage kaj virino nokte, ĝis la princo venas savi ŝin.

La rakonto de Hans Christian Andersen nome "La sovaĝaj cignoj" estas simila al tiu de la historio "Gefiloj de Lir". La reĝo havas dekunu filojn kaj unu filinon, nome Elisa. La malica duonpatrino turnas la dekunu fratojn en cignoj kaj forsendas Elisa, interesa escepto al la tradicio de cignaj virinoj.

La Nigra cigno estas simbolo de la aŭstralia ŝtato de Okcidenta Aŭstralio kaj cignoj aperas en la Blazono de Kanbero, la aŭstralia ĉefurbo.

La Sydney Swans (sidnejaj cignoj) estas teamo de Aŭstralia piedpilkado kun sidejo en Sydney, Aŭstralio.

Other Languages
Afrikaans: Swaan
አማርኛ: የውሃ ዶሮ
العربية: إوز عراقي
asturianu: Cygnus (xéneru)
azərbaycanca: Qu quşu
تۆرکجه: قۇ قۇشو
башҡортса: Аҡҡоштар
беларуская: Лебедзі
беларуская (тарашкевіца)‎: Лебедзі
български: Лебеди
বাংলা: মরাল
བོད་ཡིག: ངང་དཀར།
brezhoneg: Alarc'h
буряад: Хун шубуун
нохчийн: ГӀургӀаз
Cebuano: Cygnus
ᏣᎳᎩ: ᏍᎨᏆ
čeština: Labuť
Cymraeg: Alarch
dansk: Svaner
Deutsch: Schwäne
Ελληνικά: Κύκνος (πτηνό)
English: Swan
eesti: Luik
euskara: Beltxarga
فارسی: قو
suomi: Joutsenet
français: Cygne
Frysk: Swannen
Gaeilge: Eala
Gàidhlig: Eala
गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni: राजहंस
ગુજરાતી: હંસ
客家語/Hak-kâ-ngî: Thiên-ngò
עברית: ברבורים
हिन्दी: हंस (पक्षी)
hrvatski: Labudovi
Հայերեն: Կարապ
interlingua: Cygnus
Bahasa Indonesia: Angsa
ГӀалгӀай: ГIургIажаш
Ido: Cigno
Basa Jawa: Banyak
ქართული: გედები
Адыгэбзэ: Къыухэр
қазақша: Аққулар
ಕನ್ನಡ: ಹಂಸ
한국어: 고니속
Перем Коми: Юсь
Кыргызча: Ак куулар
Latina: Cygnus
ລາວ: ຫົງ
lietuvių: Gulbės
latviešu: Gulbji
मैथिली: राजहंस
മലയാളം: അരയന്നം
монгол: Хун
मराठी: हंस
кырык мары: Йӱксӹ
မြန်မာဘာသာ: ငန်း
эрзянь: Локсей
नेपाली: राजहंस
नेपाल भाषा: बःहँय्
Nederlands: Cygnus (geslacht)
norsk nynorsk: Svane
norsk: Svaner
Diné bizaad: Dééłgai
occitan: Cicne
Picard: Chin·nhe
polski: Łabędź
پنجابی: ہنس
português: Cisne
Runa Simi: Yuku
română: Lebădă
русский: Лебеди
संस्कृतम्: हंसः
sardu: Sìsini
sicilianu: Cignu
Scots: Swan
davvisámegiella: Njuvččat
srpskohrvatski / српскохрватски: Labudovi
Simple English: Swan
slovenčina: Cygnus (rod)
slovenščina: Labodi
српски / srpski: Лабудови
Basa Sunda: Soang
svenska: Svanar
Kiswahili: Bata-maji
தமிழ்: அன்னம்
తెలుగు: హంస
ไทย: หงส์
Tagalog: Sisne
Türkçe: Kuğu
татарча/tatarça: Аккошлар
удмурт: Юсь
українська: Лебідь
اردو: مرغابی
oʻzbekcha/ўзбекча: Oqqushlar
vepsän kel’: Joucen
Tiếng Việt: Thiên nga
Winaray: Cygnus
მარგალური: ოლორეფი
ייִדיש: שוואן
中文: 天鹅
Bân-lâm-gú: Thian-gô
粵語: 天鵝