Binadamu

Binadamu
Homo sapiens sapiens
Homo sapiens sapiens
Uainishaji wa kisayansi
Domeni:Eukaryota
Himaya:Animalia (Wanyama)
Faila:Chordata (Wanyama wenye ugwe wa neva mgongoni)
Ngeli:Mamalia (Wanyama wenye viwele wanaonyonyesha wadogo wao)
Oda:binadamu)
Familia ya juu:Hominoidea (Wanyama kama binadamu)
Familia:Hominidae (Walio na mnasaba na binadamu)
Nusufamilia:Homininae (Wanaofanana sana na binadamu)
Jenasi:Homo
Linnaeus, 1758
Spishi:H. sapiens
Linnaeus, 1758
Nususpishi:H. s. sapiens
Mchoro wa uenezi wa jenasi Homo katika miaka milioni mbili ya mwisho. Rangi ya samawati Inaonyesha uwepo wa spishi fulani wakati na mahali fulani.[1]

Binadamu (pia mwanadamu) ni neno linalomaanisha "Mwana wa Adamu", anayeaminiwa na dini za Uyahudi, Ukristo na Uislamu kuwa ndiye mtu wa kwanza.

Binadamu kadiri ya sayansi

Kisayansi jina hilo linaweza kutumika kwa maana ya Homo sapiens ili kumtofautisha na viumbe wengine wa jenasi Homo ambao wote walitoweka walau miaka 12,000 hivi iliyopita.

Watu wote walioko leo hii ni spishi ileile na tofauti zinazoonekana kati ya maumbile yao katika sehemu mbalimbali za dunia ni kidogo tu.

Utafiti juu ya DNA umethibitisha kwamba binadamu wote wametokana na watu waliokuwepo Afrika walau miaka 250,000 hivi iliyopita.

Kwa namna ya pekee, upimaji wa DNA ya mviringo, ambayo kila mmoja anarithi kwa mama tu, ulionyesha kuwa binadamu wote waliopo duniani wanachanga mama mmoja aliyewahi kuishi miaka 130,000 hivi iliyopita.

Halafu upimaji wa kromosomu Y, ambayo kila mwanamume anarithi kwa baba tu, ulionyesha kuwa wanaume wote waliopo duniani wanachanga baba mmoja aliyewahi kuishi walau miaka 70,000 hivi iliyopita, kidogo kabla ya baadhi ya watu kuanza kuhama bara la Afrika na kuenea Asia labda kufuatia pwani za Bahari ya Hindi.

Hata hivyo, miaka hii ya mwisho imegundulika katika baadhi ya wanaume wenye asili ya makabila ya Wabangwa na Wambo (Camerun, Afrika ya Kati) aina ya kromosomu Y tofauti sana na ile ya wanaume wengine wote waliowahi kupimwa, kiasi cha kukadiria imetofautiana miaka 350,000 hivi iliyopita.

Vilevile, upimaji wa DNA ya mstari kwa jumla umeonyesha uwezekano wa kwamba baadhi ya binadamu wa leo, wale wasio wa kusini kwa Sahara, wana asilimia 1-6 ya urithi wa kibiolojia kutoka kwa aina nyingine za homo, hususan Homo neanderthalensis, ile ya pango la Denisova na ile iliyorithiwa na baadhi ya watu wa visiwa vya Andaman (India).

Kama hao waliweza kweli kuzaliana na Homo sapiens maana yake walikuwa spishi moja na yeye. Hapo asili ya binadamu inatakiwa kuhesabiwa ya zamani zaidi sana kuliko miaka 200,000 iliyofikiriwa kwanza.

Other Languages
Acèh: Tokoh
Afrikaans: Mens
Alemannisch: Mensch
አማርኛ: የሰው ልጅ
العربية: إنسان
ܐܪܡܝܐ: ܒܪ ܐܢܫܐ
مصرى: انسان
asturianu: Humanu
авар: ГӀадан
Aymar aru: Jaqi
azərbaycanca: İnsan
تۆرکجه: اینسان
башҡортса: Кеше
Boarisch: Mensch
žemaitėška: Žmuogos
Bikol Central: Tao
беларуская: Чалавек
беларуская (тарашкевіца)‎: Чалавек
български: Човек
भोजपुरी: मनुष्य
বাংলা: মানুষ
བོད་ཡིག: འགྲོ་བ་མི།
brezhoneg: Den
bosanski: Čovjek
буряад: Ухаанта хүн
català: Humà
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Nè̤ng
нохчийн: Адам
Cebuano: Tawo
کوردی: مرۆڤ
čeština: Člověk moudrý
Чӑвашла: Тăнлă çын
Cymraeg: Bod dynol
dansk: Menneske
Deutsch: Mensch
Zazaki: Merdum
डोटेली: मान्सु
Ελληνικά: Άνθρωπος
English: Human
Esperanto: Homo
español: Humano
eesti: Inimene
euskara: Gizaki
فارسی: انسان
suomi: Ihminen
Võro: Inemine
føroyskt: Menniskja
Nordfriisk: Minsk
furlan: Omp
Frysk: Minske
Gaeilge: Duine
贛語:
galego: Ser humano
گیلکی: آدم
Avañe'ẽ: Yvypóra
ગુજરાતી: મનુષ્ય
Hausa: Yan-adam
客家語/Hak-kâ-ngî: Ngìn
עברית: אדם
Fiji Hindi: Insaan
hrvatski: Čovjek
Kreyòl ayisyen: Moun
magyar: Ember
Հայերեն: Մարդ բանական
interlingua: Homine
Bahasa Indonesia: Manusia
Igbo: Madụ̀
ГӀалгӀай: Адам
Ido: Homo
íslenska: Maður
ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ/inuktitut: ᐄᒃ
日本語: ヒト
Patois: Yuuman
la .lojban.: remna
Basa Jawa: Manungsa
ქართული: ადამიანი
Kongo: Muntu
қазақша: Саналы адам
ភាសាខ្មែរ: មនុស្ស
ಕನ್ನಡ: ಮಾನವ
한국어: 사람
Перем Коми: Морт
कॉशुर / کٲشُر: اِنسان
Ripoarisch: Minsh
kurdî: Mirov
коми: Морт
kernowek: Tus
Кыргызча: Адам (киши)
Latina: Gens humana
лакку: Инсан
лезги: Кас
Lingua Franca Nova: Umana
Luganda: Omuntu
Limburgs: Mins
Ligure: Ëse uman
lingála: Moto
ລາວ: ມະນຸດ
lietuvių: Žmogus
latgaļu: Cylvāks
latviešu: Cilvēks
मैथिली: लोग
Basa Banyumasan: Tokoh
мокшень: Ломанць
Malagasy: Olombelona
олык марий: Айдеме
македонски: Човек
മലയാളം: മനുഷ്യൻ
монгол: Хүн
मराठी: मानव
Bahasa Melayu: Manusia
Malti: Bniedem
Mirandés: Houmano
မြန်မာဘာသာ: လူသား
Nāhuatl: Tlacatl
Nedersaksies: Mense
नेपाली: मानिस
नेपाल भाषा: मनू
Nederlands: Mens
norsk nynorsk: Menneske
norsk: Menneske
ଓଡ଼ିଆ: ମଣିଷ
Ирон: Адæймаг
ਪੰਜਾਬੀ: ਮਨੁੱਖ
Kapampangan: Tau
Piemontèis: Òm
پنجابی: انسان
پښتو: انسان
português: Humano
Runa Simi: Runa
Romani: Manush
română: Om
armãneashti: Omu
русский: Человек
संस्कृतम्: मनुष्यः
саха тыла: Киhи
sicilianu: Umanu
Scots: Human
سنڌي: انسان
davvisámegiella: Olmmoš
srpskohrvatski / српскохрватски: Čovjek
සිංහල: මිනිසා
Simple English: Human
slovenčina: Človek rozumný
slovenščina: Človek
Soomaaliga: Insaan
shqip: Njeriu
српски / srpski: Човек
Basa Sunda: Manusa
svenska: Människa
ślůnski: Czowjek
தமிழ்: மனிதர்
తెలుగు: మానవుడు
тоҷикӣ: Инсон
Tagalog: Tao
Türkçe: İnsan
Xitsonga: Vanhu
татарча/tatarça: Акыллы кеше
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: ئادەم
українська: Людина
اردو: انسان
oʻzbekcha/ўзбекча: Odam
vepsän kel’: Ristit
Tiếng Việt: Người
West-Vlams: Mens
Winaray: Tawo
吴语:
isiXhosa: Abantu
მარგალური: ადამიერი
ייִדיש: מענטש
Yorùbá: Ọmọnìyàn
Vahcuengh: Vunz
中文:
文言:
Bân-lâm-gú: Lâng
粵語:
isiZulu: Umuntu