Druga Poljska Republika

  • rzeczpospolita polska
    republika poljska
    ? 1918–1939 ?
    zastava grb
    zastava grb
    himna
    mazurek dąbrowskiego
    položaj poljska
    položaj i raspon teritorije druge poljske republike u evropi o. 1930. godine
    glavni grad varšava
    jezik/ci poljski (službeni),
    ukrajinski, jidiš,
    bjeloruski, ruski
    litvanski, njemački
    religija rimokatoličanstvo
    judaizam
    vlast predsjednička republika
    predsjednik
     - novembar 1918 – decembar 1922 józef piłsudskia
     - decembar 1922. gabriel narutowicz
     - decembar 1922 – maj 1926 stanisław wojciechowski
     - jun 1926 – sep 1939 ignacy mościcki
    premijer
     - 1918–1919 (prvi) jędrzej moraczewski
     - 1936–1939 (posljednji) felicjan s. składkowski
    legislatura sejm
    historijska era međuratni period
     - kraj prvog svjetskog rata 11. novembar
     - invazija od strane nacističke njemačke 1. septembar
     - invazija od strane sssr-a 17. septembar 1939
    stanovništvo
     - 1921 est. 27.177.000 
     - 1931 est. 32.107.000 
     - 1938 est. 34.849.000 
    valuta marka (do 1924)
    zlot (iza 1924)
    prethodi
    slijedi
    blank.png kraljevina poljska
    blank.png
    blank.png zapadnoukrajinska nr
    blank.png
    blank.png
    flag of the ukrainian state.svg ukrajinska nr
    flag of the galician ssr.svg
    flag of galicia-lodomeria 1890-1918.svg galicija i lodomerija
    pol tarnobrzeg flag.svg
    flag of central lithuania.svg
    flag of belarus (1918, 1991–1995).svg
    nacistička njemačka flag of germany (1935–1945).svg
    flag of germany (1935–1945).svg
    sovjetski savez flag of the soviet union (1924–1955).svg
    litva flag of lithuania (1918–1940).svg
    slovačka republika flag of slovakia (1939–1945).svg
    poljska vlada u izbjeglištvu flag of poland.svg
    danas dio  poljska
     litva
     slovačka
     Češka republika
     bjelorusija
     ukrajina
    druga poljska republika 1939.
    druga poljska republika 1922. - 1939.
    poljsko oklopno vozilo korfanty 1920. u vrijeme Šleskog ustanka
    józef piłsudski, predsjednik poljske

    druga poljska republika ili druga republika poljska (polj. ii rzeczpospolita), rjeđe međuratna poljska, je izraz kojim se označava poljska država koja je postojala od 1918. do 1939. godine, odnosno u međuratnom periodu.

    nastala je na kraju prvog svjetskog rata od tzv. kraljevine poljske, odnosno klijentske države uspostavljene od centralnih sila na okupiranim zapadnim područjima nekadašnjeg ruskog carstva gdje su većinu stanovništva činili poljaci. koristeći poraz njemačke i raspad austro-ugarske, odnosno posrevolucionarni kaos u bivšem ruskom carstvu, novostvorena poljska država je nastojala obuhvatiti što je moguće više teritorija nekadašnje polske države nestale krajem 18. vijeka, i zbog toga je sljedećih nekoliko godina vodila oružane sukobe sa skoro svim sudjedima, a najveći uspjeh je imala pobjedom u ratu sa sovjetima 1920. godine, temeljem koga je dobila značajne teritorije na zapadu današnje bjelorusije i ukrajine.

    zahvaljujući tom sukobu je stekla i brojne simpatije, ali i ekonomsku pompć zapadnih sila, prije svega francuske, koja ju je smatrala svojim ključnim saveznikom na istoku evrope i elementom tzv. sanitarnig kordona kojim se trebalo zaustaviti širenje komunizma u evropu. od sredine 1920-ih je poljska postala regionalnom vojnom silom te stekla unutrašnju političku stablinost pod autoritarnim režimom proslavljenog vojskovođe jozefa pilsudskog, a što se, između odrazilo kroz razvoj ekonomije i kulture. velika ekonomska kriza je 1930-ih je, međutim, teško pogodila poljsku te istakla njene unutrašnje slabosti, prije svega problem etničkih manjina koji je služio kao izgovor za iredentistička prisizanja u susjednoj njemačkoj i sssr-u. upravo je spor s njemačkom oko vlasti nad gradom danzigom doveo do njemačke invazije u ljeto 1939. godine, kojoj se nedugo potom priključio sssr. u njoj je poljska vojnički poražena i okupirana, te je druga republika de facto prestala postojati. de iure se njenom nasljednicom smatrala poljska vlada u egzilu, odnosno tzv. poljska podzemna država koju je organizirao pokret otpora. oba entiteta je, međutim, na kraju rata zamijenio pod sovjetskim pokroviteljstvom osnovana narodna republika poljska, čije granice, uspostavljene, nakon završetka rata su se značajno razlikovale od druge republike, a koje danas ima i suvremena poljska država. uspkros toga, druga republika se smatra državnopravnim prethodnikom današnje poljske države koja se, ponekad, naziva treća poljska republika.

  • povijest
  • v. također
  • izvori
  • literatura

Rzeczpospolita Polska
Republika Poljska
? 1918–1939 ?
Zastava Grb
Zastava Grb
Himna
Mazurek Dąbrowskiego
Položaj Poljska
Položaj i raspon teritorije Druge poljske republike u Evropi o. 1930. godine
Glavni grad Varšava
Jezik/ci poljski (službeni),
ukrajinski, jidiš,
bjeloruski, ruski
litvanski, njemački
Religija rimokatoličanstvo
judaizam
Vlast predsjednička republika
predsjednik
 - novembar 1918 – decembar 1922 Józef Piłsudskia
 - decembar 1922. Gabriel Narutowicz
 - decembar 1922 – maj 1926 Stanisław Wojciechowski
 - Jun 1926 – Sep 1939 Ignacy Mościcki
premijer
 - 1918–1919 (prvi) Jędrzej Moraczewski
 - 1936–1939 (posljednji) Felicjan S. Składkowski
Legislatura Sejm
Historijska era međuratni period
 - kraj Prvog svjetskog rata 11. novembar
 - invazija od strane nacističke Njemačke 1. septembar
 - invazija od strane SSSR-a 17. septembar 1939
Stanovništvo
 - 1921 est. 27.177.000 
 - 1931 est. 32.107.000 
 - 1938 est. 34.849.000 
Valuta marka (do 1924)
zlot (iza 1924)
Prethodi
Slijedi
Blank.png Kraljevina Poljska
Blank.png
Blank.png Zapadnoukrajinska NR
Blank.png
Blank.png
Flag of the Ukrainian State.svg Ukrajinska NR
Flag of the Galician SSR.svg
Flag of Galicia-Lodomeria 1890-1918.svg Galicija i Lodomerija
POL Tarnobrzeg flag.svg
Flag of Central Lithuania.svg
Flag of Belarus (1918, 1991–1995).svg
Nacistička Njemačka Flag of Germany (1935–1945).svg
Flag of Germany (1935–1945).svg
Sovjetski Savez Flag of the Soviet Union (1924–1955).svg
Litva Flag of Lithuania (1918–1940).svg
Slovačka Republika Flag of Slovakia (1939–1945).svg
Poljska vlada u izbjeglištvu Flag of Poland.svg
Danas dio  Poljska
 Litva
 Slovačka
 Češka Republika
 Bjelorusija
 Ukrajina
Druga Poljska Republika 1939.
Druga Poljska Republika 1922. - 1939.
Poljsko oklopno vozilo Korfanty 1920. u vrijeme Šleskog ustanka
Józef Piłsudski, predsjednik Poljske

Druga poljska republika ili Druga Republika Poljska (polj. II Rzeczpospolita), rjeđe međuratna Poljska, je izraz kojim se označava poljska država koja je postojala od 1918. do 1939. godine, odnosno u međuratnom periodu.

Nastala je na kraju Prvog svjetskog rata od tzv. Kraljevine Poljske, odnosno klijentske države uspostavljene od Centralnih sila na okupiranim zapadnim područjima nekadašnjeg Ruskog Carstva gdje su većinu stanovništva činili Poljaci. Koristeći poraz Njemačke i raspad Austro-Ugarske, odnosno posrevolucionarni kaos u bivšem Ruskom Carstvu, novostvorena poljska država je nastojala obuhvatiti što je moguće više teritorija nekadašnje polske države nestale krajem 18. vijeka, i zbog toga je sljedećih nekoliko godina vodila oružane sukobe sa skoro svim sudjedima, a najveći uspjeh je imala pobjedom u ratu sa Sovjetima 1920. godine, temeljem koga je dobila značajne teritorije na zapadu današnje Bjelorusije i Ukrajine.

Zahvaljujući tom sukobu je stekla i brojne simpatije, ali i ekonomsku pompć zapadnih sila, prije svega Francuske, koja ju je smatrala svojim ključnim saveznikom na istoku Evrope i elementom tzv. sanitarnig kordona kojim se trebalo zaustaviti širenje komunizma u Evropu. Od sredine 1920-ih je Poljska postala regionalnom vojnom silom te stekla unutrašnju političku stablinost pod autoritarnim režimom proslavljenog vojskovođe Jozefa Pilsudskog, a što se, između odrazilo kroz razvoj ekonomije i kulture. Velika ekonomska kriza je 1930-ih je, međutim, teško pogodila Poljsku te istakla njene unutrašnje slabosti, prije svega problem etničkih manjina koji je služio kao izgovor za iredentistička prisizanja u susjednoj Njemačkoj i SSSR-u. Upravo je spor s Njemačkom oko vlasti nad gradom Danzigom doveo do njemačke invazije u ljeto 1939. godine, kojoj se nedugo potom priključio SSSR. U njoj je Poljska vojnički poražena i okupirana, te je Druga republika de facto prestala postojati. De iure se njenom nasljednicom smatrala Poljska vlada u egzilu, odnosno tzv. Poljska podzemna država koju je organizirao pokret otpora. Oba entiteta je, međutim, na kraju rata zamijenio pod sovjetskim pokroviteljstvom osnovana Narodna Republika Poljska, čije granice, uspostavljene, nakon završetka rata su se značajno razlikovale od Druge republike, a koje danas ima i suvremena poljska država. Uspkros toga, Druga republika se smatra državnopravnim prethodnikom današnje poljske države koja se, ponekad, naziva Treća poljska republika.

Other Languages
беларуская (тарашкевіца)‎: Польская Рэспубліка (1918—1939)
Bahasa Indonesia: Republik Kedua Polandia
Bahasa Melayu: Republik Poland Kedua
Simple English: Second Polish Republic