Tàvula piriòdica

La tàvula piriòdica di l'elimenti è na tabbedda fatta pi urdinari l'àtumi a secunna dô sò nùmmuru atòmicu. Vinni ammintata 'n cuntimpurrania ntô 1869 di dui chìmichi, senza ca si canuscèvanu, unu russo ca si chiamava Dimitrij Mendeleev e l'àutru tudiscu di nomu Lothar Meyer.

La tàvula piriòdica si sparti 'n gruppi e pirìodi:

  • Ogni gruppu (culonni virticali dâ tàvula) cumprenni l'elimenti ca hannu la stissa cunfigurazzioni elettrònica sterna (modu di comu l'elettroni si mèttunu ntornu ô nùcliu). D'intra di ogni gruppu s'attròvanu elimenti cu carattirìstichi simigghianti.
  • Ogni pirìudu dâ tàvula piriòdica (linî urizzuntali dâ tabbedda) accumincia cu n'elimentu unni l'àtumu havi comu cunfigurazzioni elettrònica sterna nu elettroni di tipu s, o ns unni n è lu nùmmuru quànticu principali, e jennu avanti versu l'àtumi appressu dû pirìudu, lu nùmmuru atòmicu Z si ngrannisci di 1 unità pi ogni passaggiu.


Gruppu123
456789101112131415161718
Pirìudu
11
H

2
He
23
Li
4
Be


5
B
6
C
7
N
8
O
9
F
10
Ne
311
Na
12
Mg


13
Al
14
Si
15
P
16
S
17
Cl
18
Ar
419
K
20
Ca
21
Sc

22
Ti
23
V
24
Cr
25
Mn
26
Fe
27
Co
28
Ni
29
Cu
30
Zn
31
Ga
32
Ge
33
As
34
Se
35
Br
36
Kr
537
Rb
38
Sr
39
Y

40
Zr
41
Nb
42
Mo
43
Tc
44
Ru
45
Rh
46
Pd
47
Ag
48
Cd
49
In
50
Sn
51
Sb
52
Te
53
I
54
Xe
655
Cs
56
Ba
57
La
*
72
Hf
73
Ta
74
W
75
Re
76
Os
77
Ir
78
Pt
79
Au
80
Hg
81
Tl
82
Pb
83
Bi
84
Po
85
At
86
Rn
787
 Fr 
88
Ra
89
Ac
*
*
104
Rf
105
Db
106
Sg
107
Bh
108
Hs
109
Mt
110
Ds
111
Rg
112
Uub
113
Uut
114
Uuq
115
Uup
116
Uuh
117
Uus
118
Uuo
8119
 Uue 
120
Ubn

* Lantanidi58
Ce
59
Pr
60
Nd
61
Pm
62
Sm
63
Eu
64
Gd
65
Tb
66
Dy
67
Ho
68
Er
69
Tm
70
Yb
71
Lu
** Attinidi90
Th
91
Pa
92
U
93
Np
94
Pu
95
Am
96
Cm
97
Bk
98
Cf
99
Es
100
Fm
101
Md
102
No
103
Lr


Serî chìmichi dâ tàvula pìriòdica
Mitalli alcaliniMitalli alcalinu tirrusiLantanidiAttinidiMitalli dû bloccu d
Mitalli dû bloccu pSemimitalliNo-mitalliAloggeniGassi nòbbili

Liggenna pê culura dê nùmmira àtomici:

  • Li elementi nummirati 'n blu sunnu lìquidi a T = 298 K e p = 1 bar;
  • chiddi 'n virdi sunnu gassi a T = 298 K e p = 1 bar;
  • chiddi 'n nìuru sunnu sòlidi a T = 298 K e p = 1 bar;
  • chiddi 'n russu sunnu artificiali e nun sunnu prisenti 'n natura ntâ Terra (sunnu tutti sòlidi a T = 298 K e p = 1 bar). Lu tecneziu è prisenti 'n picca quantità ntê mineri di uraniu e ntê gicanti russi.
  • Chiddi 'n criggiu nun sunnu stati ancora scuperti.
Other Languages
Afrikaans: Periodieke tabel
Alemannisch: Periodensystem
العربية: جدول دوري
asturianu: Tabla periódica
Boarisch: Periodnsystem
беларуская (тарашкевіца)‎: Пэрыядычная сыстэма хімічных элемэнтаў
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী: পর্যায় সারণী
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Nguòng-só ciŭ-gĭ-biēu
Cymraeg: Tabl cyfnodol
ދިވެހިބަސް: ޕީރިއަޑިކް ތާވަލު
Esperanto: Perioda tabelo
Gàidhlig: Clàr pillteach
ગુજરાતી: આવર્ત કોષ્ટક
客家語/Hak-kâ-ngî: Ngièn-su chû-khì-péu
Fiji Hindi: Periodic table
Bahasa Indonesia: Tabel periodik
íslenska: Lotukerfið
日本語: 周期表
Taqbaylit: Ayiren imezzi
Gĩkũyũ: Metha Njokereri
한국어: 주기율표
lumbaart: Taula periodica
Minangkabau: Tabel periodik
Bahasa Melayu: Jadual berkala
Plattdüütsch: Periodensystem
नेपाल भाषा: तत्त्वमां
Nederlands: Periodiek systeem
norsk nynorsk: Periodesystemet
Papiamentu: Mesa periodiko
Piemontèis: Tàula periòdica
português: Tabela periódica
tarandíne: Tavele Periodiche
srpskohrvatski / српскохрватски: Periodni sistem elemenata
Simple English: Periodic table
српски / srpski: Периодни систем
Sranantongo: Periodiki sistemi
Kiswahili: Mfumo radidia
Türkçe: Periyodik tablo
oʻzbekcha/ўзбекча: Kimyoviy elementlar davriy sistemasi
Tiếng Việt: Bảng tuần hoàn
West-Vlams: Periodiek système
Bân-lâm-gú: Chiu-kî-piáu