Sissismu
English: Sexism

Lu "sissismu" è cumunimenti cunziddiratu èssiri l'idìa di na discriminazzioni tra l’èssiri umani basata supra lu sessu mmeci ca supra li sô miriti ndividuali, ma pò videmma rifèririsi a arcuni o a tutti li diffirinziazzioni basati supra lu sessu. Lu sissismu pò rifèririsi a tri diffirenti idìi o attitùtini:

  • L'idìa ca nu sessu è supiriuri a l'àutru.
  • L'idìa ca l’òmini e li fìmmini sunnu assai diversi (pi natura o ‘n basi a discriminazzioni culturali) e ca chistu havi a rifrèttirisi furtimenti ntâ sucitati, ntê funzioni, ntô linguaggiu, ntô drittu â sissualitati e ntâ liggi.
  • Pò macari rifèririsi ô sìmprici odiu versu li fìmmini (misugginia) o odiu versu l’òmini (misandria).

L’idìi sissisti sunnu na specii d’ essinzialismu, c’afferma ca li ndividui ponnu èssiri cumprisi (e spissu judicati) ‘n basi ê carattirìstichi dû gruppu a lu quali appartennu—‘n stu casu lu sô gruppu sissuali (mascu o fìmmina). Chistu assumi pi veru ca tutti li ndividui tràsinu chiaramenti ‘n una dî dui catigurìi "mascu" o "fìmmina"

Lu sissismu contra li fìmmini è spissu chiamatu sciuvinismu, puru siddu sciuvinismu è nu tèrmini cchiù anchiu p’ogni stremu e nun raggiunèvuli supportu comu aggenti dûn gruppu ô quali unu apparteni, spiciarmenti quannu lu supportu nchiudi malizzia e odiu versu nu gruppu rivali.

P’asempiu, ‘n ditirminati culturi, l'omu sissista va a fàciri spissu l'eloggiu dâ fìmmina (lu rumànticu "Aternu Fimminili") dâ matri, dâ spusa, di chidda pâ quali la filicitati e l'anuri risièdinu ntô funnari lo nazzioni cchiù c’àutru ntê faccenni/facenni casalinchi.

Arcuni formi di sissimu si bàsanu supra lu fattu c’arcuni pirsuni sunnu pirsuasi/cumminti dâ maiuri capacitati dî fìmmini d’accùdiri li figghi e accupàrisi dâ casa.

‘N tutti li sucitati canusciuti, maschili e fimminili sunnu difinuti prima di tuttu comu gèniri suciali bonu distinti, avennu qualitati e difetti. Lu gèniri biulòggicu (mascu o fìmmina) raramenti di sulu difinisci l'appartinenza ôn gèniri suciali.

‘N quantu l'ideoluggìa, arcuni formi di sissismu (‘n certi riliggiuni p’asempiu) liggittìmanu la viulenza di l’òmini supra li fìmmini, la discriminazzioni riguardu â scigghiuta dî studi e a l'assunzioni supra lu travagghiu, li diffirenzi di stipenniu pûn aguali/uguali travagghiu, l’attribbuzzioni dû travagghiu casalincu ê fîmmini, ma macari l’affidamentu dî figghi di prifirenza ê matri ‘n casu di divorziu.

A l'uppostu, l'antisissismu è l'idìa dû rifiutu dâ discriminazzioni tra i sessi. L'antisissismu susteni ca’asisti nu drittu ê diffirenzi ndividuali e si poni di l’addumannati supra la custruzzioni suciali d’ogni gèniri.

La discriminazzioni funnata supra lu sessu nun è ligali ‘n tantìssimi paisi, tuttavia tanti hannu liggi ca dùnanu dritti o privileggi maiuri a nu gèniri cchiuttostu c’a n’àutru.

  • vuci currilati

Vuci currilati

Other Languages
Afrikaans: Seksisme
Alemannisch: Sexismus
asturianu: Sexismu
azərbaycanca: Seksizm
башҡортса: Енсиәтселек
беларуская: Сексізм
беларуская (тарашкевіца)‎: Сэксізм
bosanski: Seksizam
català: Sexisme
کوردی: سێکسیزم
čeština: Sexismus
Cymraeg: Rhywiaeth
dansk: Sexisme
Deutsch: Sexismus
Ελληνικά: Σεξισμός
English: Sexism
Esperanto: Seksismo
español: Sexismo
eesti: Seksism
euskara: Sexismo
suomi: Seksismi
Võro: Seksism
français: Sexisme
Frysk: Seksisme
Gaeilge: Gnéasachas
kriyòl gwiyannen: Seksism
galego: Sexismo
हिन्दी: लिंगवाद
hrvatski: Seksizam
magyar: Szexizmus
հայերեն: Սեքսիզմ
Bahasa Indonesia: Seksisme
íslenska: Kynjamismunun
italiano: Sessismo
日本語: 性差別
Patois: Sexizim
ქართული: სექსიზმი
қазақша: Сексизм
한국어: 성 차별
Latina: Sexismus
Lingua Franca Nova: Sesisme
lietuvių: Seksizmas
latviešu: Seksisms
македонски: Сексизам
मराठी: लिंगभेद
Bahasa Melayu: Seksisme
Mirandés: Sexismo
नेपाल भाषा: लिङ्गभेद
Nederlands: Seksisme
norsk nynorsk: Kjønnsdiskriminering
polski: Seksizm
português: Sexismo
русский: Сексизм
русиньскый: Сексізм
Scots: Sexism
سنڌي: جنسيت
srpskohrvatski / српскохрватски: Seksizam
Simple English: Sexism
slovenčina: Sexizmus
slovenščina: Seksizem
shqip: Seksizmi
српски / srpski: Сексизам
svenska: Sexism
Tagalog: Seksismo
Türkçe: Cinsiyetçilik
українська: Сексизм
хальмг: Сексизм
Bân-lâm-gú: Sèng-pia̍t-chú-gī
粵語: 性別歧視