Nazzioni Uniti

L'Urganizzazzioni dî Nazzioni Uniti, ONU (‘n ngrisi United Nations Organization, acrònimu UN oppuru U.N.; ‘n francisi Organisation des Nations unies) è la cchiù estisa urganizzazzioni ntirnazziunali, cumprinnennu la quasi tutalitati dî Stati dû pianeta.
L' ONU si pruponi di rigulari li guerri e li sciarri tra li Nazzioni, e ô stissu tempu di prumòviri la paci, la libbirtati e la dimucrazzìa ntô munnu. A oi li Stati membri sunnu 191.

Ponnu fàciri parti dî Nazzioni Uniti tutti li paisi c’accèttanu l’òbbrichi mpunuti dû Statutu dî Nazzioni Uniti e ca vennu cunziddirati ‘n gradu di fàciri frunti a st’òbbrichi. L'Assimbrìa ginirali dicidi l'ammissioni ‘n basi ê raccumannazzioni dû Cunzigghiu di sicurizza.

 data attuali fannu parti di l'ONU 191 paisi; si vidi la Lista dî stati membri dî Nazzioni Uniti.

La seggi di l'urganizzazzioni s’attrova a New York e l'attuali Sicritariu Ginirali è lu portughisi António Guterres, 'n càrrica nzinu dû primu di jinnaru 2017.. A Ginevra, antica seggi dâ Sucità dî Nazziuni, organizzazzioni chi pricidìu l'ONU prima dâ secunna guerra munniali, c'è n'àutra seggi di l'ONU.

Attuale segretario generale è il portoghese António Guterres, in carica dal 1º gennaio 2017.

Ntô 2001 li Nazzioni Uniti e lu ex-sicritariu ginirali Kofi Annan, foru nzignuti dû Premiu Nobel pâ paci, ma già ‘n pricidenza àutri suttaurganizzazzioni di l'ONU foru primiatu cûn Nobel pâ paci:

  • United Nations Children's Fund, 1965
  • The United Nations Peace-keeping Forces, 1988
  • Office Of The United Nations High Commissioner For Refugees, 1954 e 1981
« NUÀTRI, PÒPULI DÎ NAZZIONI UNITI,
  • dicisi a sarvari li futuri ginirazzioni dû flaggellu dâ guerra, ca pi dui voti ntô cursu di sta ginirazzioni purtau nun dicìbbuli affrizzioni a l'umanitati,
  • a riaffirmari la fidi ntê dritti funnamintali di l'omu, ntâ dignitati e ntô valuri dâ pirsuna umana, nta l’aguagghianza dî dritti di l’òmini e dî fìmmini e dî nazzioni granni e nichi [...] »
(dû priàmmulu dû Statutu dî Nazzioni Uniti.)


Other Languages
Afrikaans: Verenigde Nasies
Alemannisch: Vereinte Nationen
অসমীয়া: ৰাষ্ট্ৰসংঘ
Boarisch: UNO
Bikol Central: Nagkakasararong Nasyon
беларуская (тарашкевіца)‎: Арганізацыя Аб’яднаных Нацыяў
বাংলা: জাতিসংঘ
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী: জাতিসংঘ
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Lièng-hăk-guók
dolnoserbski: Zjadnośone narody
estremeñu: Nacionis Unías
Nordfriisk: Feriand Natjuunen
贛語: 聯合國
Avañe'ẽ: Tetãnguéra Joaju
गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni: संयुक्त राश्ट्रसंघटना
客家語/Hak-kâ-ngî: Lièn-ha̍p-koet
Fiji Hindi: United Nations
hornjoserbsce: Zjednoćene narody
Kreyòl ayisyen: ONI
Bahasa Indonesia: Perserikatan Bangsa-Bangsa
日本語: 国際連合
la .lojban.: gunma natmi
Kabɩyɛ: ONU ŋgbɛyɛ
kalaallisut: FN
한국어: 유엔
kernowek: Kenedhlow Unys
Lëtzebuergesch: Vereent Natiounen
Lingua Franca Nova: Nasiones Unida
македонски: Обединети нации
မြန်မာဘာသာ: ကုလသမဂ္ဂ
Plattdüütsch: Vereente Natschonen
Nederlands: Verenigde Naties
norsk nynorsk: Dei sameinte nasjonane
Papiamentu: Nashonan Uni
پنجابی: اقوام متحدہ
armãneashti: Natsiile Unite
ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ: ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱜᱟᱫᱮᱞ
sardu: ONU
davvisámegiella: Ovttastuvvan našuvnnat
srpskohrvatski / српскохрватски: Ujedinjene nacije
Simple English: United Nations
Gagana Samoa: Malo Aufaatasi
Soomaaliga: Qaramada Midoobay
Seeltersk: Fereende Natione
Kiswahili: Umoja wa Mataifa
oʻzbekcha/ўзбекча: Birlashgan millatlar tashkiloti
vèneto: ONU
Tiếng Việt: Liên Hiệp Quốc
吴语: 联合国
Vahcuengh: Lenzhozgoz
中文: 联合国
文言: 聯合國
Bân-lâm-gú: Liân-ha̍p-kok
粵語: 聯合國