Frati Wright

Wilbur Wright
Orville Wright

Wilbur Wright ( Melville, Inniana, 16 d'aprili di 1867 - Dayton, Ohio, 30 di maju di 1912) e Orville Wright ( Dayton, Ohio, 19 d'austu di 1871 - 30 di jinnaru di 1948).

Foru li dui mmintura piuneri di l' ariunàutica cui veni attribuiuta - 'n manera forsi nun dû tuttu curretta sutta l'aspettu stòricu - la patirnitati dû primu abbolu umanu tutarmenti cuntrullatu supra n' ariupranu a muturi 'n gradu di supirari la forza di gravitati. Cuntribbuiru 'n tali modu a rializzari unu dî maiuri sogni di l'omu, chiddu d'abbulari.

Li stissi Wright nun avanzaru mai arcuna primugginitura 'n materia. Tintativi d'abbolu cu ariuprani a muturi avìanu stati cumpiuti - sia puru cu asisti quasi sempri disastrusi - già arcuni anni prima dâ sô stòrica mprisa cumpiuta lu 17 di dicèmmiru di 1903.

Contra la liggi di gravitati

Doppu arcuni tintativi nun arrinisciuti tri jorna prima, li frati Wright arrinisciru a fàciri dicullari, appuntu lu 17 di dicèmmiru di 1903 supra la plaja di Kitty Hawk, ntâ Carulina dû Nord - tinènnulu 'n ariu pi ddi dùdici secunni c'avìssiru canciatu la storia di l'abbolu - lu sò ariupranu Flyer 1 (chiamatu macari Wright Flyer, Flyer 1903 o videmma Kitty Hawk Flyer).

Era lu primu vilìvulu cu prupulsioni a muturi a èssiri custruiutu cumpiutamenti e lu primu a arrinèsciri a libbràrisi 'n abbolu. Lu prutòtipu d'ariupranu a muturi fu brivittatu lu 23 di marzu pricidenti cu l'idintificativu US821393 (appoi GB6732/1904).

Li Wright èranu prupitari di na fàbbrica di bicigretti; nzinu dû 1896 foru affascinati dî spirienzi di studiusi ca tintàvanu n'approcciu scintìficu ô tintativu di fàciri abbulari menzi cchiù pisanti di l'ariu (tra cui l'astrònumu statunitenzi Samuel Langley e lu talianu Enricu Furlanini ca ntô 1877 avìa rializzatu n' elicòttiru a dui èlichi).

A cavaddu dû canciu di sèculu, doppu li spirimenti purtati avanti supra l' alianti - pi garantìrinni na maiuri stabbilitati e manuvrabbilitati - si didicaru â custruzzioni d'un vilìvulu a cèllula biprana e doppia èlica prupulsiva dâ putenza di 16 CV, azziunata c'un muturi a binzina.

Other Languages
aragonés: Chirmans Wright
العربية: الأخوان رايت
asturianu: Hermanos Wright
azərbaycanca: Rayt qardaşları
беларуская: Браты Райт
беларуская (тарашкевіца)‎: Райт (браты)
български: Братя Райт
brezhoneg: Breudeur Wright
bosanski: Braća Wright
Ελληνικά: Αδελφοί Ράιτ
Esperanto: Fratoj Wright
español: Orville Wright
euskara: Wright anaiak
ગુજરાતી: રાઈટ બંધુઓ
हिन्दी: राइट बंधु
hrvatski: Braća Wright
Bahasa Indonesia: Wright Bersaudara
íslenska: Wright-bræður
italiano: Fratelli Wright
日本語: ライト兄弟
한국어: 라이트 형제
Lëtzebuergesch: Bridder Wright
lietuvių: Broliai Raitai
latviešu: Brāļi Raiti
मैथिली: राइट बन्धु
олык марий: Райт иза-шольо
македонски: Браќа Рајт
монгол: Ах дүү Райт
मराठी: राइट बंधू
Bahasa Melayu: Wright bersaudara
Mirandés: Armanos Wright
မြန်မာဘာသာ: ရိုက်ညီနောင်
Napulitano: Frate Wright
नेपाल भाषा: राईट दाजुकिजा
Nederlands: Gebroeders Wright
norsk nynorsk: Wright-brørne
ਪੰਜਾਬੀ: ਰਾਇਟ ਭਰਾ
Piemontèis: Frej Wright
português: Irmãos Wright
română: Frații Wright
русский: Братья Райт
srpskohrvatski / српскохрватски: Braća Wright
Simple English: Wright brothers
slovenčina: Bratia Wrightovci
slovenščina: Brata Wright
српски / srpski: Браћа Рајт
татарча/tatarça: Rayt bertuğannar
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: ئاكا-ئۇكا رايتلار
українська: Брати Райт
Tiếng Việt: Anh em nhà Wright
хальмг: Братья Райт
中文: 莱特兄弟
Bân-lâm-gú: Wright hiaⁿ-tī
粵語: 萊特兄弟