ZX Spectrum

ZX Spectrum
ZXSpectrum48k
Typ Mikrokomputer domowy
Premiera 23 kwietnia 1982
Koniec produkcji 1992
Procesor Zilog Z80A / Z80B @ 3,5 MHz
Pamięć operacyjna 16 kB / 48 kB RAM / 16 kB ROM
Nośnik danych kaseta magnetofonowa / magnetofon kasetowy
System operacyjny Sinclair BASIC
Ekran tryb graficzny 256 × 192 pixele
tryb tekstowy 24 × 32 znaki
8 kolorów (2 odcienie jasności)
Wymiary 23 × 14,4 × 3 cm
550 g
poprzednik:
ZX-81
następca:
brak

ZX Spectrum – jeden z pierwszych małych komputerów domowych wyprodukowanych przez angielską firmę Sinclair Research w roku 1982, następca ZX-81. Początkowo model miał nazywać się ZX-82.

Parametry techniczne

Płyta główna ZX Spectrum z pamięcią 48 KB (wersja 3B, 1983)
Screenshot ekranu z paletą barw
Laser Squad
Nośnikiem danych w pamięci masowej ZX Spectrum była kaseta magnetofonowa, po dokupieniu Interface 1 z ZX Microdrive także specjalna pamięć magnetyczna, otwarta kasetka na fotografii
Kasetka ZX Microdrive

Za sprzętową stronę ZX Spectrum odpowiedzialny był Richard Altwasser, uprzednio pracujący również nad konstrukcją komputera ZX-81. Zawartość pamięci ROM zaprogramował Steve Vickers, pracownik Nine Tiles Information Handling Ltd., choć część kodu zapożyczono z komputera ZX-80 (tę część zaprogramował John Grant). Klawiaturę komputera opracował Rick Dickinson, pracownik Sinclaira [1].

  • mikroprocesor Zilog Z80A pracujący z zegarem 3,5 MHz [2]; ośmiobitowa szyna danych, szesnastobitowa szyna adresowa;
  • pamięć operacyjna: RAM – 16 lub 48 kB (istniała też wersja ZX Spectrum 128, z 128 kB RAM) i ROM – 16 kB (32 kB w wersjach 128, +2 i +3);
  • wyjście na odbiornik telewizyjny ( TV-out), wbudowany modulator UHF firmy Astec pozwalający uzyskać obraz w rozdzielczości ekranu 256 × 192 pikseli i 15 kolorach (wyłącznie tryb graficzny), z tym że kolory nie były przypisywane poszczególnym pikselom, ale blokom 8 × 8. Dla każdego takiego bloku mógł być określany kolor tła i zapełnienia oraz wzór. Dodatkowo można było włączyć podwyższoną jasność koloru (BRIGHT 1) uzyskując w ten sposób 15 kolorów do wyboru (czarny z podwyższoną jasnością wyświetlany był jak zwykły czarny). Dla jednego bloku 8 × 8 wszystkie zaznaczone piksele (wartość 1) musiały mieć taki sam kolor, a niezaznaczone (wartość 0) również taki sam. W obrębie bloku mogły więc być widoczne tylko dwa kolory. Powodowało to, zwłaszcza w grach, efekt kanciastej chmurki przy wyświetlaniu postaci na różnokolorowym tle. ZX Spectrum był pierwszym komputerem Sinclair Research zdolnym do wyświetlania obrazu w kolorze;
  • gumowa (lub plastikowa w modelu ZX Spectrum+) klawiatura membranowa z 40 klawiszami realizującymi 193 polecenia wbudowanego języka BASIC;
  • wbudowany głośnik sterowany jednobitowo bezpośrednio przez procesor główny (późniejsze modele miały układ AY-3-8912 – 3 kanałowy generator dźwięku, stosowany także w komputerach Amstrad CPC oraz – pod oznaczeniem Yamaha YM-2149 – w Atari ST);
  • wbudowany interpreter języka programowania Sinclair BASIC;
  • możliwość przechowywania programów na kasetach magnetofonowych zapisywanych i odczytywanych przez standardowy magnetofon kasetowy;
  • różne rozwiązania podłączenia stacji dyskietek takie jak najpopularniejsze w Polsce Timex FDD 3 i FDD3000 oraz ich montowane w kraju odpowiedniki (używały dyskietek 3″) czy też kontroler Beta Disk z systemem TR-DOS (można było do nich podłączyć dowolne napędy – zwykle używane były 5.25″);
  • możliwość podłączenia dżojstika za pomocą zewnętrznego interfejsu – istniało kilka systemów: Kempston Joystick – najpopularniejszy standard, wbudowany w niektórych klonach ZX Spectrum ( Timex 2048 i 2068); Sinclair Joystick – wprowadzony przez Sinclair Research Ltd. jako Interface II, mapowany na klawisze 6–0 (joy 1) i 1–5 (joy 2) i Cursor Joystick – emulujący klawisze kursora. Były też inne, np. Protek Joystick Interface [3].
Inne języki
беларуская: ZX Spectrum
беларуская (тарашкевіца)‎: ZX Spectrum
bosanski: ZX Spectrum
català: ZX Spectrum
Ελληνικά: ZX Spectrum
English: ZX Spectrum
euskara: ZX Spectrum
فارسی: اسپکتروم
français: ZX Spectrum
galego: ZX Spectrum
한국어: ZX 스펙트럼
hrvatski: ZX Spectrum
Bahasa Indonesia: ZX Spectrum
latviešu: ZX Spectrum
македонски: Зет-Икс Спектрум
Nederlands: ZX Spectrum
日本語: ZX Spectrum
norsk nynorsk: Sinclair ZX Spectrum
português: ZX Spectrum
русский: ZX Spectrum
Simple English: ZX Spectrum
slovenčina: ZX Spectrum
slovenščina: ZX Spectrum
словѣньскъ / ⰔⰎⰑⰂⰡⰐⰠⰔⰍⰟ: Спєктроумъ
српски / srpski: ZX Spectrum
srpskohrvatski / српскохрватски: ZX Spectrum
svenska: ZX Spectrum
Türkçe: ZX Spectrum
українська: ZX Spectrum