Yayoi

Japonia
Herb Japonii

To jest artykuł z cyklu:
Historia Japonii

Wikiprojekt · Portal · Kategoria

Yayoi (jap. 弥生時代 Yayoi-jidai, pol. okres/era Yayoi) - okres w historii Japonii między rokiem 300 p.n.e. a 300 n.e.[1]

Doszło wówczas do znaczących zmian klimatycznych. Ludność terenów dzisiejszych Chin, Korei, Mongolii, przenosiła się na południe i wschód w związku z powstawaniem wielkich pustyń azjatyckich (m.in. Gobi). W wyniku tego procesu wiele plemion o prawdopodobnie rozmaitym pochodzeniu etnicznym kolonizowało Japonię. Język japoński wykazuje najwięcej związków z językami ałtajskimi, nie można jednak ustalić ścisłego pokrewieństwa, toteż współcześnie język japoński zaliczany jest do języków izolowanych.

Ludność przybyła przyniosła ze sobą umiejętność uprawy roli, obróbki brązu i żelaza, a także nową religię, która w późniejszym czasie rozwinie się w religię shintō. Są to początki kultury japońskiej.

Ludność epoki Yayoi żyła skupiona w klanach zwanych uji. Były to struktury wybitnie patriarchalne. Na czele każdego klanu stał zawsze jeden osobnik, który był jednocześnie wodzem wojennym, jak i kapłanem. Każdy klan był związany z jednym bóstwem, za które była odpowiedzialna głowa klanu. Wszelkie ceremonie związane z nim przeprowadzał właśnie lider grupy. Te bóstwa, kami, reprezentowały sobą siły natury i wszelkie inne aspekty otaczającego świata. W momencie, gdy jedno uji dokonywało podboju na innym, zwycięski klan włączał bóstwo klanu podbitego do swoich praktyk religijnych. W ten sposób w okresie yayoi powoli wykształcił się złożony panteon kami, który reprezentował hierarchię uji.

Ludność czasów yayoi żyła prymitywnie. Nie wykształcił się żaden system pisma czy pieniędzy, a ludzie chodzili ubrani w skóry. Małżeństwa były często poligamiczne, a kobiety miały względnie dobrą pozycję w społeczeństwie uji. Nie wyklucza się nawet, że mogły być również głowami klanów czy kapłankami.

Stosunki między poszczególnymi uji były złożone. Stopniowo konflikty terytorialne doprowadziły do powstawania małych okręgów. Jednakże pierwszy, typowy okręg japoński powstał na półwyspie Yamato, gdzie nastąpiła masowa imigracja Chińczyków od ok. 200 roku.

Nazwa ery pochodzi od nazwy obszaru Yayoi (jap. 弥生) w tokijskiej dzielnicy Bunkyō, gdzie znajdowało się miejsce pierwszych wykopalisk z tego okresu, odkrytych przez Shōzō Arisaka (jap. 有坂鉊蔵 Arisaka Shōzō)[2].

Księga Hanów wspomina o Japonii okresu Yayoi jako o "kraju składającym się z ponad 100 królestw, z których ponad 30 utrzymywało kontakt z Chinami". Wspomina także o wykorzystywaniu tatuaży przez mężczyzn w celu rozróżnienia pozycji społecznej. Późniejsza Księga Wei mówi już o scaleniu rodów w związki plemienne i o powstaniu centralnego ośrodka władzy.

  • przypisy

Przypisy

  1. Charles T. Keally: Yayoi Culture. W: Japanese Archaeology [on-line]. 2006-06-03.
  2. Jolanta Tubielewicz: Historia Japonii, Ossolineum, Wrocław 1984, ​83-04-01486-6​; str. 13


Inne języki
العربية: فترة يايوي
asturianu: Periodu Yayoi
azərbaycanca: Yayoy dövrü
Bân-lâm-gú: Yayoi sî-tāi
башҡортса: Яёй осоро
brezhoneg: Marevezh Yayoi
čeština: Období Jajoi
Deutsch: Yayoi-Zeit
English: Yayoi period
español: Período Yayoi
euskara: Yayoi Aroa
français: Période Yayoi
한국어: 야요이 시대
hrvatski: Yayoi
Bahasa Indonesia: Zaman Yayoi
italiano: Periodo Yayoi
Basa Jawa: Jaman Yayoi
magyar: Jajoi-kor
Bahasa Melayu: Zaman Yayoi
Nederlands: Yayoiperiode
日本語: 弥生時代
português: Período Yayoi
română: Perioada Yayoi
русский: Период Яёй
Simple English: Yayoi period
slovenčina: Obdobie Jajoi
slovenščina: Obdobje Jajoj
српски / srpski: Јајој период
srpskohrvatski / српскохрватски: Yayoi period
svenska: Yayoi
Tagalog: Yayoi
Türkçe: Yayoi dönemi
українська: Період Яйой
Tiếng Việt: Thời kỳ Yayoi
粵語: 彌生時代
中文: 彌生時代