Neuroprzekaźnik

Struktura typowej synapsy chemicznej
Synapse Illustration unlabeled.svg
Białka postsynaptyczne
z neurotransmiterem
Neuroreceptor
Neurotransmiter
Zakończenie
aksonu

Neuroprzekaźnik, neurotransmiter, neuromediatorzwiązek chemiczny, którego cząsteczki przenoszą sygnały pomiędzy neuronami (komórkami nerwowymi) poprzez synapsy, a także z komórek nerwowych do mięśniowych lub gruczołowych. Najbardziej rozpowszechnionymi neuroprzekaźnikami są: glutaminian, GABA, acetylocholina, noradrenalina, dopamina i serotonina.

Działanie neuroprzekaźnika

Neuroprzekaźnik służy do zamiany sygnału elektrycznego na sygnał chemiczny w synapsie i do przekazywania tego sygnału z jednej komórki (zwanej presynaptyczną) do innej (zwanej postsynaptyczną). W klasycznym przypadku neuroprzekaźnik jest zgromadzony w pęcherzykach synaptycznych znajdujących się w komórce presynaptycznej blisko błony presynaptycznej. W rezultacie depolaryzacji błony presynaptycznej pęcherzyki te przyłączają się do błony presynaptycznej, następuje fuzja ich błony z błoną presynaptyczną i egzocytoza czyli uwolnienie zawartego w nich neuroprzekaźnika do szczeliny synaptycznej – zamiana sygnału elektrycznego na chemiczny. Na błonie postsynaptycznej występują receptory danego neuroprzekaźnika. Przyłączenie neuroprzekaźnika do błony postsynaptycznej powoduje zmianę jej polaryzacji (tzn. ujemnego potencjału elektrycznego wnętrza komórki postsynaptycznej mierzonego względem przestrzeni zewnątrzkomórkowej). W przypadku synapsy pobudzającej jest to zmiana dodatnia, zwana depolaryzacją. W przypadku synapsy hamującej jest to zmiana ujemna, zwana hyperpolaryzacją. Tak więc następuje tu zamiana sygnału chemicznego na elektryczny. W obu przypadkach ta zmiana polaryzacji jest następnie przenoszona wzdłuż błony komórki postsynaptycznej i w pewnych przypadkach, jeżeli jest wystarczająco silna, może być propagowana wzdłuż aksonu.

Inne języki
Afrikaans: Senuoordraer
العربية: ناقل عصبي
asturianu: Neurotransmisor
azərbaycanca: Neyromediator
беларуская: Нейрамедыятар
беларуская (тарашкевіца)‎: Нэўрамэдыятар
български: Невротрансмитер
bosanski: Neurotransmiter
čeština: Neurotransmiter
español: Neurotransmisor
Esperanto: Nervotransigilo
Bahasa Indonesia: Neurotransmiter
íslenska: Taugaboðefni
Kreyòl ayisyen: Newotransmetè
latviešu: Neiromediatori
Bahasa Melayu: Neurotransmiter
Nederlands: Neurotransmitter
português: Neurotransmissor
Simple English: Neurotransmitter
slovenčina: Neurotransmiter
slovenščina: Živčni prenašalec
српски / srpski: Неуротрансмитер
srpskohrvatski / српскохрватски: Neurotransmiter
українська: Нейромедіатори
中文: 神经递质