Muhammad ibn Musa al-Chuwarizmi

Muhammad ibn Musa al-Chuwarizmi

محمد بن موسى الخوارزمي

Pomnik Al-Chuwarizmiego na Uniwersytecie Amirkabir w Teheranie
Pomnik Al-Chuwarizmiego na Uniwersytecie Amirkabir w Teheranie
Kraj działania Iran
Data i miejsce urodzenia~780
Chorezm
Data śmierci~850
matematyk, astronom, geograf, kartograf
Al-Chuwarizmi na radzieckim znaczku pocztowym z 1983 roku

Muhammad ibn Musa al-Chuwarizmi (arab. ‏محمد بن موسى الخوارزمي‎; ur. ok 780 roku w Chorezmie, zm. ok. 850 roku) – perski matematyk, astronom, geograf i kartograf.

Urodzony w Chorezmie, w latach 813-833 żył w Bagdadzie. Wszystkie jego dzieła zostały napisane po arabsku.

Dzięki jego pracom na Bliskim Wschodzie zaczęto stosować pochodzące z Indii dziesiętny system liczenia i pozycyjny system zapisu liczb, które wkrótce dotarły do Europy. Cyfry arabskie wyparły cyfry rzymskie w Europie. Jego prace pozwoliły też wprowadzić i wyjaśnić pojęcia zera, ułamków oraz funkcje trygonometryczne sinus i tangens.

Jako pierwszy ułożył tablice funkcji sinus i tangens, wprowadził elementy algebry. Termin algebra pochodzi z tytułu jego dzieła Al-kitab al-muchtasar fi hisab al-dżabr wa-al-mukabala ('krótka księga o rachowaniu przez dopełnianie i równoważenie')[1], zaś algorytm od zniekształconej wersji jego przydomka.

Przypisy

  1. Donald E. Knuth: Sztuka programowania. T. 1. Warszawa: Wydawnictwo Naukowo-Techniczne, 2002, s. 1. 83-204-2540-9.
Inne języki
Alemannisch: Al-Chwarizmi
አማርኛ: አል-ሗሪዝሚ
azərbaycanca: Əl-Xarəzmi
تۆرکجه: خوارزمی
башҡортса: Әл-Хәрәзми
беларуская (тарашкевіца)‎: Мухамад Аль-Харэзьмі
čeština: Al-Chorezmí
Deutsch: Al-Chwarizmi
Ελληνικά: Αλ-Χουαρίζμι
español: Al-Juarismi
Esperanto: Al-Ĥorazmi
euskara: Al-Khwarizmi
français: Al-Khwârizmî
galego: Al-Khwarizmi
贛語: 哈嗱嗞咪
한국어: 콰리즈미
հայերեն: Ալ-Խորեզմի
hrvatski: Al-Hvarizmi
íslenska: Al-Khwarizmi
Kabɩyɛ: Al-Khwarizmi
қазақша: Әл-Хорезми
Kiswahili: Khwarizmi
kurdî: Xwarezmî
Latina: Algorismus
latviešu: Al-Horezmī
lietuvių: Chorezmis
Limburgs: Al-Chwarizmi
Lingua Franca Nova: Al-Khawarizmi
Livvinkarjala: Al-Khwarizmi
la .lojban.: kuarizmis
македонски: Ел-Хорезми
Mirandés: Al-Khwarizmi
монгол: Аль-Хорезми
Nederlands: Al-Chwarizmi
нохчийн: Аль-Хорезми
norsk nynorsk: Al-Khwarizmi
oʻzbekcha/ўзбекча: Al-Xorazmiy
Piemontèis: Al-Huwarizmi
português: Al-Khwārizmī
română: Al-Khwarizmi
русиньскый: Ал-Хорезмі
русский: Аль-Хорезми
sicilianu: Al-Khwarizmi
Simple English: Al-Khwarizmi
slovenščina: Al Horizmi
српски / srpski: Мухамед ел Хорезми
srpskohrvatski / српскохрватски: Al-Hvarizmi
татарча/tatarça: Әл-Хәрәзми
Türkçe: Hârizmî
Türkmençe: Al-Horezmi
українська: Аль-Хорезмі
Võro: Al-Horazmi
West-Vlams: Al-Khwarizmi
吴语: 花拉子米
粵語: 花剌子密
Zazaki: Xarezmi
žemaitėška: Al-Khwarizmi
中文: 花拉子米