Madonna (piosenkarka)

Madonna
Ilustracja
Madonna (2015)
Imię i nazwiskoMadonna Louise Ciccone
Data i miejsce urodzenia16 sierpnia 1958
Bay City, USA
Instrumentygitara, perkusja, ukulele
Typ głosumezzosopran
(G2B5, 3 oktawy)
Gatunkipop, muzyka taneczna, muzyka elektroniczna, R&B, rock
Zawódpiosenkarka, kompozytorka, autorka tekstów, producentka muzyczna, tancerka, aktorka, producentka filmowa, reżyserka, scenarzystka, projektantka mody, pisarka, przedsiębiorca, filantropka
Aktywnośćod 1979
WydawnictwoWarner Bros. (1982–2010)
Sire (1982–1995)
Maverick (1992–2004)
Live Nation (od 2007)
Interscope (od 2011)
PowiązaniaBreakfast Club, Emmy
Strona internetowa

Madonna, właśc. Madonna Louise Ciccone (ur. 16 sierpnia 1958 w Bay City) – amerykańska piosenkarka popowa[1], kompozytorka, autorka tekstów, producentka muzyczna, tancerka, aktorka, producentka filmowa, reżyserka, scenarzystka, projektantka mody, pisarka, przedsiębiorca i filantropka. Znana jako ikona popkultury, przełamująca bariery obyczajowe i budząca kontrowersje, a także jeden z najpopularniejszych muzyków w historii. Ze względu na sukcesy w przemyśle muzycznym nazywana „Królową Popu”. Według Księgi rekordów Guinnessa jej nagrania sprzedały się w liczbie ponad 335 milionach egzemplarzy, co czyni ją kobietą z największą liczbą sprzedanych wydawnictw muzycznych w historii[2]. Ponadto jest najbardziej dochodowym solistą w kwestii koncertów, członkinią Rock and Roll Hall of Fame oraz laureatką niemalże 300 nagród, w tym siedmiu Grammy i dwudziestu MTV Video Music Awards. Nieprzerwanie od lat 80. należy do czołówki najpopularniejszych artystów muzycznych, a jej kariera trwa do dziś (ostatni album, Rebel Heart, ukazał się w 2015 roku).

Debiutowała w Nowym Jorku jako tancerka oraz członkini zespołów, a w 1982 roku rozpoczęła karierę jako solowa piosenkarka (w 1983 wydając pierwszy album, Madonna). Szybko zdobyła międzynarodową popularność, stając się jedną z największych gwiazd na rynku muzycznym. Jej albumy sprzedawały się w wielomilionowych nakładach, zaś single stawały się przebojami na całym świecie. Zaprezentowała nowatorskie podejście do dziedzin teledysku i koncertu, zwracając uwagę na ich widowiskowość i teatralność.

Od początku kariery Madonna jest również aktorką filmową i teatralną, choć – mimo zdobytego Złotego Globu – jej kreacje przeważnie spotykały się z krytyką, a sama artystka zdobyła rekordową liczbę dziewięciu Złotych Malin. W 2002 roku piosenkarka porzuciła aktorstwo, w późniejszych latach debiutując w innych profesjach związanych z filmem, jak reżyseria, produkcja czy pisanie scenariuszy. Począwszy od 2003 Madonna wydała kilkanaście książek dla dzieci, jest też autorką wydawnictwa Sex z 1992. Ponadto artystka jest twarzą i właścicielem licznych przedsięwzięć (jak kolekcje odzieżowe czy sieć siłowni) oraz prowadzi działalność przedsiębiorczą. Jest również filantropem i założycielką fundacji Raising Malawi.

Młodość

Madonna Louise Ciccone urodziła się 16 sierpnia 1958 roku w mieście Bay City w stanie Michigan. Była trzecim z sześciorga dzieci Silvio Anthony’ego Ciccone i Madonny Louise Ciccone (nazwisko rodowe: Fortin), zaraz za Anthonym (ur. 1955) i Martinem (ur. 1957), a przed Paulą (ur. 1959), Christopherem (ur. 1960) i Melanie (ur. 1962)[3][4]. Jej dziadek ze strony ojca, Gaetano Ciccone, mieszkał we włoskim mieście Pacentro położonym w regionie Abruzja. Podczas I wojny światowej przymusowo kopał okopy w Alpach, jednak wystąpił z armii, wrócił do domu i został wyswatany z Micheliną Dijulio. Za trzysta dolarów z posagu mężczyzna kupił bilet do Ameryki i w 1918 roku zamieszkał w mieście Aliquippa (stan Pensylwania), podejmując się pracy w hucie. Wkrótce przeprowadziła się tam także Michelina, z którą Gaetano miał pięciu synów, w tym Silvio. W 1690 roku przodkowie Madonny ze strony matki, Fortinowie, uciekli z Francji i pożeglowali do kanadyjskiego miasta Québec. Dziadkowie piosenkarki, Williard i Elsie, wzięli ślub, choć byli dalekimi kuzynami (czemu sami zaprzeczali). Ich syn Dale wraz z Silvio Ciccone stacjonowali na Alasce podczas wojny koreańskiej. Ciccone był drużbą na ślubie Dale’a, podczas którego poznał jego siostrę Madonnę. Silvio i Madonna pobrali się 1 lipca 1955 roku Bay City[5].

Nie byłam przez ludzi rozumiana, zwłaszcza w młodości. Zdawałam sobie sprawę, że zrażam do siebie innych i odstraszam ich – chłopaków, przyjaciół, wszystkich. Różnie to znosiłam – raz stawałam się jeszcze bardziej arogancka, myślałam sobie: „Nie potrzebuję cię, nie obchodzi mnie, czy mnie rozumiesz”, a kiedy indziej było mi bardzo smutno i płakałam. Oczywiście, [bycie niezrozumianym] może cię boleć albo wcale nie obchodzić. Niemniej jednak, mnie to nadal boli.
– Madonna w 1985 roku[6]

Rodzina przeniosła się na Thor’s Street w Pontiac, mieście-satelicie Detroit. Przy tej ulicy – według Christophera Ciccone’a, brata piosenkarki – jedna trzecia mieszkańców była białoskóra, jedna trzecia czarnoskóra, a jedna trzecia składała się z Meksykanów. Silvio i Madonna chcieli wykształcić w swoich dzieciach tolerancję rasową. Naprzeciwko osiedla znajdowało się wielkie pole, na którym w 1975 otwarto stadion Pontiac Silverdome (Madonna dała na nim w 1987 koncert). Silvio pracował w przemyśle zbrojeniowym, projektował mechanizmy spustowe i celowniki laserowe, najpierw dla Chrysler, a potem dla General Motors. Rodzice Madonny pokładali dużo sił w rzymskokatolickie wychowanie dzieci. 1 grudnia 1963, w wieku trzydziestu lat, na raka sutka zmarła matka przyszłej piosenkarki, mającej wówczas pięć lat[5]. Śmierć matki wywarła olbrzymi wpływ na Madonnę, która niejednokrotnie wypowiadała się o niej wywiadach i poruszała jej temat w swojej twórczości. W jednym z wywiadów wyznała: „Zaczęłam rozumieć, co straciłam już na zawsze. Obraz matki, z jednej strony spokojny, ale z drugiej – groteskowy, prześladuje mnie do dziś”[7]. W 1966 roku Silvio Ciccone poślubił jedną z opiekunek swoich dzieci, Joan Gustafson. Kobieta wprowadziła w domu szereg surowych zasad, które nakazywała przestrzegać. Silvio i Joan mieli dwójkę dzieci, Jennifer (ur. 1967) i Maria (ur. 1968)[4]. Rodzina przeprowadziła się z Pontiac do położonego niedaleko Rochester, gdzie mieszkała przy Oklahoma Avenue[3].

Madonna uczęszczała do katolickich szkół podstawowych imienia św. Franciszka i Andrzeja, gimnazjum West Middle School i szkoły średniej Rochester Adams High School. W 1966 została bierzmowana, przyjmując trzecie imię Veronica[8]. Choć zdobywała świetne wyniki w nauce, była nielubiana ze względu na niekonwencjonalne zachowania, takie jak pokazywanie chłopcom bielizny[8]. W wieku czternastu lat wystąpiła na szkolnym konkursie talentów, pokryta odblaskową zieloną i różową farbą, sprawiając wrażenie nagiej i wijąc się na scenie. Rodzina i uczniowie uznali występ za skandaliczny[5]. W jednym z wywiadów artystka opisała siebie z czasów szkolnych następująco: „Samotna dziewczyna poszukująca czegoś. Nie byłam buntowniczką w typowy dla młodzieży sposób. Interesowało mnie bycie w czymś dobrą. Nie goliłam się pod pachami i nie malowałam, jak normalne dziewczyny. Uczyłam się i zdobywałam dobre stopnie. Chciałam być kimś”[9]. W liceum Madonna była cheerleaderką[10], a po zakończeniu nauki w szkole średniej zaczęła studiować taniec na Uniwersytecie Michigan, gdzie dostała stypendium. Równocześnie uczęszczała na lekcje baletu prowadzone przez Christophera Flynna, swojego pierwszego w życiu mentora – trzydzieści lat od niej starszego homoseksualistę, który wprowadził nastolatkę w nocny świat Detroit, chodząc z nią do klubów gejowskich. Za namową Flynna Madonna zrezygnowała ze studiów i w 1978 roku przeniosła się do Nowego Jorku, mając przy sobie – jak sama przyznała – tylko 35 dolarów. Po latach wyznała, że przeprowadzka była najodważniejszym wydarzeniem w jej życiu[11].

Inne języki
Afrikaans: Madonna
aragonés: Madonna
asturianu: Madonna
azərbaycanca: Madonna
تۆرکجه: مدونا
বাংলা: ম্যাডোনা
Bân-lâm-gú: Madonna
беларуская: Мадонна (спявачка)
беларуская (тарашкевіца)‎: Мадонна (сьпявачка)
български: Мадона (певица)
bosanski: Madonna
català: Madonna
čeština: Madonna
Chavacano de Zamboanga: Madonna (artista)
corsu: Madonna
dolnoserbski: Madonna
Ελληνικά: Μαντόνα
emiliàn e rumagnòl: Madonna (cantànta)
español: Madonna
Esperanto: Madonna
euskara: Madonna
فارسی: مدونا
føroyskt: Madonna
français: Madonna
Frysk: Madonna
Gaeilge: Madonna
galego: Madonna
贛語: 瑪當娜
गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni: Madonna
한국어: 마돈나
Հայերեն: Մադոննա
hornjoserbsce: Madonna
hrvatski: Madonna
Bahasa Indonesia: Madonna
Interlingue: Madonna
íslenska: Madonna
עברית: מדונה
Basa Jawa: Madonna
кырык мары: Мадонна (мырызы)
Lëtzebuergesch: Madonna (Sängerin)
lietuvių: Madonna
македонски: Мадона (пејачка)
Malagasy: Madonna
മലയാളം: മഡോണ (ഗായിക)
मराठी: मॅडोना
მარგალური: მადონა
مصرى: مادونا
Bahasa Melayu: Madonna
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Madonna
Nāhuatl: Madonna
Nederlands: Madonna (zangeres)
Nedersaksies: Madonna (zangeres)
norsk nynorsk: Artisten Madonna
occitan: Madonna
олык марий: Мадонна (мурызо)
oʻzbekcha/ўзбекча: Madonna (artist)
Перем Коми: Мадонна (сьылісь)
português: Madonna
română: Madonna
sardu: Madonna
Scots: Madonna
Seeltersk: Madonna
shqip: Madonna
Simple English: Madonna (entertainer)
slovenčina: Madonna
slovenščina: Madonna
српски / srpski: Мадона
srpskohrvatski / српскохрватски: Madonna
suomi: Madonna
Tagalog: Madonna
தமிழ்: மடோனா
Taqbaylit: Madonna
Türkçe: Madonna
українська: Мадонна (співачка)
اردو: میڈونا
Tiếng Việt: Madonna (ca sĩ)
Winaray: Madonna
ייִדיש: מאדאנא
Yorùbá: Madonna
粵語: 麥當娜
Zazaki: Madonna
中文: 麥當娜