Język rumuński

Limba română
ObszarRumunia, Mołdawia, Bułgaria, Kanada, USA, Rosja, Serbia, Ukraina, Węgry, Izrael i inne
Liczba mówiących24 miliony
Klasyfikacja genetycznaJęzyki indoeuropejskie
Języki italskie
Języki romańskie
Języki wschodnioromańskie
Język rumuński
Pismo/alfabetłacińskie
Status oficjalny
język urzędowyRumunia, Mołdawia, Wojwodina (Serbia), jeden z urzędowych w Unii Europejskiej
Regulowany przezAkademia Rumuńska
Kody języka
Kod ISO 639-1ro
Kod ISO 639-2rum/ron
Kod ISO 639-3ron
IETFro
Glottologroma1327
GOST 7.75–97рум 565
WALSrom
SILRUM
W Wikipedii
Zobacz też: język, języki świata
Ta strona zawiera symbole fonetyczne MAF. Bez właściwego wsparcia renderowania wyświetlane mogą być puste prostokąty lub inne symbole zamiast znaków Unikodu.

Język rumuński (dakorumuński, limba română, limba dacoromână, arch. limba rumână) – język z grupy romańskiej (podgrupa wschodnioromańska) języków indoeuropejskich, którym posługuje się około 24 mln osób, z czego około 17,25 mln w Rumunii, około 2,7 mln w Mołdawii (zob. też język mołdawski), Hiszpanii (ok. 2 mln), we Włoszech (ok. 800 tys.), około 200 tysięcy w Izraelu, około 100 tysięcy w Serbii i około 400 tysięcy na Ukrainie; mniejsze skupiska użytkowników w innych krajach (Australia, Azerbejdżan, Kanada, Węgry, Kazachstan, Rosja i USA).

Język rumuński jest językiem urzędowym w Rumunii i Mołdawii, a także w Wojwodinie (Serbia) na poziomie lokalnym.

Do jego zapisu stosuje się od 1860 roku alfabet łaciński. Wcześniej (od XVI wieku) stosowano w tym celu cyrylicę (w Mołdawii cyrylica obowiązywała też od momentu przyłączenia jej do ZSRR do 1989 roku).

W języku rumuńskim możemy odnaleźć wiele słów występujących w różnych językach słowiańskich, takich jak: da (tak), ceas (godzina, od słowa czas), război (wojna, od słowa rozbój), nevastă (żona, od słowa niewiasta), duh (duch) itd. Wyrazy takie stanowią obecnie 14% zasobu słów rumuńskiego języka standardowego, choć w XIX wieku było ich ponad 50%.

Od XIX wieku rumuński był poddawany procesowi reromanizacji, polegającemu na rugowaniu z języka słów pochodzenia nieromańskiego i wprowadzaniu na ich miejsce wyrazów zaczerpniętych z innych języków romańskich, przede wszystkim francuskiego i włoskiego.

Przez niektórych badaczy za dialekty tego języka uważane są języki: istrorumuński, arumuński i meglenorumuński.

Dialektami języka rumuńskiego z grupy Româna moldoveneascăRomâna moldovenească vestică (używany w Rumunii) oraz Româna moldovenească estică (używany w Mołdawii).

Nowoczesną literaturę rozwinął w języku rumuńskim Mihai Eminescu.

W Polsce filologię rumuńską można studiować na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu i na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie. W Warszawie i Wrocławiu prowadzony jest jedynie lektorat, dostępny dla wszystkich studentów. W 2017 roku w Polsce było aktywnych 35 tłumaczy przysięgłych języka rumuńskiego[1].

Inne języki
Afrikaans: Roemeens
Alemannisch: Rumänische Sprache
አማርኛ: ሩማንኛ
العربية: لغة رومانية
aragonés: Idioma rumán
armãneashti: Limba romãneascã
arpetan: Roumen
asturianu: Idioma rumanu
Avañe'ẽ: Rrumáñañe'ẽ
azərbaycanca: Rumın dili
تۆرکجه: رومانی دیلی
Bân-lâm-gú: Romania-gí
башҡортса: Румын теле
беларуская: Румынская мова
беларуская (тарашкевіца)‎: Румынская мова
Bikol Central: Rumano
български: Румънски език
bosanski: Rumunski jezik
brezhoneg: Roumaneg
català: Romanès
Чӑвашла: Румын чĕлхи
čeština: Rumunština
Cymraeg: Rwmaneg
davvisámegiella: Romániagiella
dolnoserbski: Rumunšćina
emiliàn e rumagnòl: Rumên
español: Idioma rumano
Esperanto: Rumana lingvo
euskara: Errumaniera
Fiji Hindi: Romanian bhasa
føroyskt: Rumenskt mál
français: Roumain
Frysk: Roemeensk
Gaeilge: An Rómáinis
Gaelg: Romaanish
Gagauz: Romın dili
Gàidhlig: Romàinis
客家語/Hak-kâ-ngî: Romania-ngî
한국어: 루마니아어
հայերեն: Ռումիներեն
hornjoserbsce: Rumunšćina
hrvatski: Rumunjski jezik
Bahasa Indonesia: Bahasa Rumania
interlingua: Lingua romanian
íslenska: Rúmenska
italiano: Lingua romena
עברית: רומנית
Basa Jawa: Basa Rumania
къарачай-малкъар: Румын тил
ქართული: რუმინული ენა
kernowek: Roumanek
Kiswahili: Kiromania
Kreyòl ayisyen: Lang woumen
Кыргызча: Румын тили
لۊری شومالی: زۊن رومانیایی
latviešu: Rumāņu valoda
lietuvių: Rumunų kalba
Limburgs: Roemeens
lumbaart: Lengua rümena
magyar: Román nyelv
македонски: Романски јазик
მარგალური: რუმინული ნინა
مازِرونی: رومانیایی
Bahasa Melayu: Bahasa Romania
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Romania-ngṳ̄
Nederlands: Roemeens
नेपाल भाषा: रोमानियन भाषा
Nordfriisk: Rumeensk spriak
Norfuk / Pitkern: Romainyan
norsk: Rumensk
norsk nynorsk: Rumensk
Nouormand: Roumain
Novial: Rumanum
occitan: Romanés
олык марий: Румын йылме
oʻzbekcha/ўзбекча: Rumin tili
پنجابی: رومانی
ភាសាខ្មែរ: ភាសារ៉ូម៉ានី
Piemontèis: Lenga rumen-a
Plattdüütsch: Rumäänsche Spraak
português: Língua romena
Qaraqalpaqsha: Rumin tili
qırımtatarca: Romen tili
română: Limba română
rumantsch: Lingua rumena
Runa Simi: Rumanya simi
Gagana Samoa: Fa'aRomania
sicilianu: Lingua rumena
Simple English: Romanian language
slovenčina: Rumunčina
slovenščina: Romunščina
словѣньскъ / ⰔⰎⰑⰂⰡⰐⰠⰔⰍⰟ: Роумꙑньскъ ѩꙁꙑкъ
Soomaaliga: Af-Romani
српски / srpski: Румунски језик
srpskohrvatski / српскохрватски: Rumunski jezik
svenska: Rumänska
Tagalog: Wikang Rumano
татарча/tatarça: Румын теле
Türkçe: Rumence
удмурт: Румын кыл
українська: Румунська мова
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: رومان تىلى
Tiếng Việt: Tiếng România
Volapük: Rumänapük
Winaray: Rumano
ייִדיש: רומעניש
Yorùbá: Èdè Romaníà
Zazaki: Rumenki
žemaitėška: Romonu kalba
Lingua Franca Nova: Romanian (lingua)