Irlandia Północna

Northern Ireland
Tuaisceart Éireann
Norlin Airlann

Irlandia Północna
Dewiza: ( łacina) Quis separabit?
(Kto nas rozdzieli?)
Położenie Irlandii Północnej
Język urzędowy angielski, irlandzki, scots
Stolica Belfast
Ustrój polityczny monarchia konstytucyjna
Typ państwa autonomiczna część Wielkiej Brytanii
Głowa państwa królowa Elżbieta II
Głowa terytorium Premier Wielkiej Brytanii Theresa May
Szef rządu premier Arlene Foster
Powierzchnia
 • całkowita

14 130 [1] km²
Liczba ludności (2016)
 • całkowita 
 • gęstość zaludnienia

1 862 964 [2]
132 osób/km²
PKB ( PSN) (2003)
 • całkowite 
 • na osobę

33,2 mld dolarów międzynar.
19 603 dolarów międzynar.
Jednostka monetarna Funt szterling (GBP, £)
powołany na podstawie Government of Ireland Act 3 Maja 1921
Religia dominująca protestantyzm, katolicyzm
Strefa czasowa UTC , czas letni: UTC+1
Domena internetowa .uk, .eu
Kod telefoniczny +44 28
Mapa Irlandii Północnej
Flaga Irlandii Północnej z lat 1953-1972, obecnie nieoficjalne barwy używane niekiedy przez reprezentantów Irlandii Północnej m.in. podczas zawodów sportowych

Irlandia Północna – prowincja, jedna z części składowych Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej. Jej stolicą jest Belfast. Część władzy ustawodawczej na rzecz prowincji wykonuje Zgromadzenie Irlandii Północnej.

Historia

Irlandia Północna powstała w 1921, gdy po utworzeniu Wolnego Państwa Irlandzkiego, sześć z dziewięciu hrabstw północno-wschodniej prowincji Ulster ( irl. Ulaidh) pozostało przy Zjednoczonym Królestwie. W hrabstwach tych dominowali protestanci, w większości potomkowie szkockich i angielskich osadników, którzy nie chcieli mieszkać w katolickiej Irlandii.

Konflikty w Irlandii Północnej trwają od średniowiecza, kiedy cała Irlandia znalazła się pod panowaniem Anglii. W XVII wieku rozpoczęto zasiedlanie Irlandii przez ludność angielską i szkocką, a ziemie dla osadników zdobywano, usuwając z nich właścicieli irlandzkich. Zapoczątkowało to wrogość między Anglikami a Irlandczykami, spotęgowaną różnicami religijnymi: Irlandczycy to katolicy, przybysze zaś to głównie protestanci. Liczne bunty i powstania doprowadziły w 1921 roku do utworzenia niepodległej Irlandii. Jednak w granicach Wielkiej Brytanii pozostała Irlandia Północna, którą w większości zamieszkują protestanci pochodzenia angielskiego. Walkę o połączenie z Irlandią prowadziła Irlandzka Armia Republikańska (IRA). Pod koniec lat 60. XX wieku wybuchł krwawy konflikt w Irlandii Północnej pomiędzy republikanami dążącymi do zjednoczenia wyspy a unionistami. Dopiero w 1998 roku zawarto porozumienie pokojowe, za które dwaj jego współtwórcy – John Hume i David Trimble – otrzymali pokojową nagrodę Nobla. W 2005 roku Irlandzka Armia Republikańska ogłosiła całkowite rozbrojenie.

Na sytuację w Irlandii Północnej na początku XXI wieku wpływ miały stosunki demograficzne. Dwie najsilniejsze grupy etniczne – Irlandczycy i Brytyjczycy mieli własne wizje przyszłych losów prowincji i najczęściej to narodowość determinowała opcje polityczne. Trwający przez wiele dekad konflikt między zwolennikami pozostania przez Irlandię Północną w Wielkiej Brytanii a zwolennikami włączenia jej do Republiki Irlandii został rozstrzygnięty w porozumieniu wielkopiątkowym.

Według danych ze spisu powszechnego w 2001 w Irlandii Północnej mieszkało 1 685 267 osób. W 2011 roku liczba ta wzrosła do 1 810 863 [3]

Inne języki
Afrikaans: Noord-Ierland
Alemannisch: Nordirland
azərbaycanca: Şimali İrlandiya
Bân-lâm-gú: Pak Ài-ní-lân
башҡортса: Төньяҡ Ирландия
беларуская (тарашкевіца)‎: Паўночная Ірляндыя
Boarisch: Noadirland
bosanski: Sjeverna Irska
brezhoneg: Norzhiwerzhon
čeština: Severní Irsko
dansk: Nordirland
Deutsch: Nordirland
dolnoserbski: Pódpołnocna Irska
Esperanto: Nord-Irlando
estremeñu: Irlanda del Norti
euskara: Ipar Irlanda
føroyskt: Norðurírland
français: Irlande du Nord
Gàidhlig: Èirinn a Tuath
गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni: उत्तर आयर्लंड
客家語/Hak-kâ-ngî: Pet Ireland
한국어: 북아일랜드
hornjoserbsce: Sewjerna Irska
hrvatski: Sjeverna Irska
Bahasa Indonesia: Irlandia Utara
interlingua: Irlanda del Nord
Interlingue: Nord-Irland
íslenska: Norður-Írland
Basa Jawa: Irlandia Lor
kernowek: Wordhen Gledh
Kreyòl ayisyen: Ilann dinò
latviešu: Ziemeļīrija
Lëtzebuergesch: Nordirland
lietuvių: Šiaurės Airija
Limburgs: Noord-Ierland
македонски: Северна Ирска
مازِرونی: شمالی ایرلند
Bahasa Melayu: Ireland Utara
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Báe̤k Ireland
Nederlands: Noord-Ierland
Nedersaksies: Noord-Ierlaand
Napulitano: Irlanna d'o Nord
Nordfriisk: Nuurdirlun
norsk nynorsk: Nord-Irland
Nouormand: Irlande du Nord
oʻzbekcha/ўзбекча: Shimoliy Irlandiya
ភាសាខ្មែរ: អៀរឡង់ខាងជើង
Piemontèis: Irlanda dël Nòrd
Tok Pisin: Noten Aialan
português: Irlanda do Norte
română: Irlanda de Nord
rumantsch: Irlanda dal Nord
Runa Simi: Chinchay Ilanda
Seeltersk: Noudirlound
sicilianu: Irlanna dû Nord
Simple English: Northern Ireland
slovenčina: Severné Írsko
slovenščina: Severna Irska
Soomaaliga: Waqooyiga Ayrland
српски / srpski: Северна Ирска
srpskohrvatski / српскохрватски: Sjeverna Irska
Basa Sunda: Irlandia Kalér
svenska: Nordirland
татарча/tatarça: Төньяк Ирландия
Türkçe: Kuzey İrlanda
українська: Північна Ірландія
Tiếng Việt: Bắc Ireland
粵語: 北愛爾蘭
Zeêuws: Noord-Ierland
中文: 北爱尔兰