Grupa hydroksylowa

Grupa hydroksylowa
Niepodpisana grafika związku chemicznego; prawdopodobnie struktura chemiczna bądź trójwymiarowy model cząsteczki
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny–OH
Masa molowa17,01 g/mol
Identyfikacja
Numer CAS14280-30-9
Podobne związki
Pochodne alkohole i fenolemetanol
etanol
propanol
izopropanol
fenol
hydrochinon

Grupa hydroksylowa, grupa wodorotlenowa (-OH) – jednowartościowa grupa funkcyjna zbudowana z atomu tlenu i wodoru.

W związkach nieorganicznych grupa hydroksylowa związana z atomem metalu tworzy wodorotlenki i hydroksosole. W wodorotlenkach metali o małej elektroujemności grupa hydroksylowa związana jest z metalem wiązaniem jonowym-.

Grupa hydroksylowa związana z metalami tworzy zasady, w których wiązanie jonowe występuje między atomem tlenu i wodoru grupy hydroksylowej. Pod wpływem wody z kwasów oddysocjowuje jon wodorowy.

W chemii organicznej jest to grupa funkcyjna alkoholi i fenoli oraz stanowi fragment grupy karboksylowej, charakterystycznej dla kwasów karboksylowych.

Jeśli grupa -OH połączona jest z tetraedrycznym atomem węgla, to związek taki nosi nazwę alkoholu. W cząsteczkach alkoholi wielowodorotlenowych grupy -OH muszą być związane z różnymi atomami węgla. Układy zawierające dwie grupy -OH związane z tym samym atomem węgla są zazwyczaj nietrwałe. Tracą one cząsteczkę wody, przechodząc w związki zawierające wiązanie karbonylowe (>C=O).

Jeśli grupa -OH jest przyłączona do atomu węgla połączonego wiązaniem podwójnym z innym atomem węgla (oprócz układów aromatycznych), to wówczas takie połączenia nazywa się enolami. Enole są jednak bardzo nietrwałe i ulegają przegrupowaniu do związków zawierających grupy karbonylowe. Związki aromatyczne zawierające grupy hydroksylowe to fenole i polifenole.

Jeżeli atom węgla oprócz grupy hydroksylowej zawiera grupę karbonylową, to ugrupowanie takie nazywa się grupą karboksylową -COOH, charakterystyczną dla kwasów karboksylowych.

Związki, w których występują grupy hydroksylowe i inne grupy funkcyjne, nazywa się przez dodanie przedrostka „hydroksy”, na przykład hydroksykwas, hydroksyamina.

  • zobacz też

Zobacz też

Inne języki
العربية: هيدروكسيل
български: Хидроксил
bosanski: Hidroksil grupa
català: Grup hidroxil
čeština: Hydroxyl
Cymraeg: Hydrocsyl
Deutsch: Hydroxygruppe
Ελληνικά: Υδροξύλιο
English: Hydroxy group
español: Grupo hidroxilo
Esperanto: Hidroksila grupo
euskara: Hidroxilo
فارسی: هیدروکسیل
français: Hydroxyle
galego: Hidroxilo
hrvatski: Hidroksil
Bahasa Indonesia: Hidroksil
íslenska: Hýdroxýl
עברית: הידרוקסיל
қазақша: Гидроксил
Кыргызча: Гидроксил тобу
latviešu: Hidroksilgrupa
македонски: Хидроксилна група
Bahasa Melayu: Hidroksil
Nederlands: Hydroxylgroep
norsk: Hydroksyl
norsk nynorsk: Hydroksyl
occitan: Idroxil
Plattdüütsch: Hydroxyl-Grupp
português: Hidroxila
română: Hidroxil
Scots: Hydroxyl
slovenčina: Hydroxyl
српски / srpski: Hidroksil
srpskohrvatski / српскохрватски: Hidroksil
Basa Sunda: Hidroksil
svenska: Hydroxigrupp
Türkçe: Hidroksil
Tiếng Việt: Hydroxyl
中文: 羟基