Terremoto

Teremoto

E area di teremoto
Plachinan tektoniko
Plachinan oseaniko

Un teremoto (òf temblor) ta sakudimentu di (lithosfer òf earth's crust). E plachinan tektoniko ta kuminsa sùif,primi òf pasa bou di otro, Kasi tur temblor ta surgi 30 km òf mas den lithosfer òf earth's crust,pero tin ku ta surgi 700 km den lithosfer. Mayoria di teremoto ( temblor ) ta surgi ront di Osean Pasifeko, indonesia, Nieuw-Zeeland, Nieuw-Guinea, Hapon, Aleoeten, Alaska i den area rondo di Laman Mediterano,Himalaya, kosta west di Nort i Sùit-Amerika,i den otro Oseannan riba mundu.Hopi teremoto (temblor) ta surgi di un moveshon di e plachinan tektonika (ta un pida di lithosfer òf earth's crust).E plachinan tektonika unda mundu ta eksistí 7 pida grandi i deferente pidanan chikutu ta move semper pokopoko mm pa mm banda di otro den diferente direshon i ta trese deformashon di e plachinan.Dor di e movementu di e plachinan ta surgi energia tremendo ku ta trese preshon den fraktura, ora ku e preshon subi di mas e plachinan ta kuminsa sakudi.Esei ta teremoto (temblor), ei ta surgi energia ku ta plama bai manera un moveshon di ola (golfbeweging), e punto kaminda ku e teremoto a surgi, e sentro di gravedat ei ta yama hypocentrum anto e area vertikal riba dje (riba tera) ta e epicentrum.E intensidat di temblamentu den forma di un sirkel den area ront di e epicentrum ta yamé isoseist. Seismologiko ta e siensia di teremoto den geologia.

Plachi Karibeño

Pachi tektoniko Karibeño
Venezuela aña 2009
Venezuela aña 2010


E plachi karibeño ta un di esun nan chikitu ku ta kore kasi bou di tur islanan chikitu i tambe Haïti, San Dumingu i e paisnan Mexico, Colombia, Venesuela.Tur aña ta surgi un teremoto (temblor) riba kosta di Venezuela meimei di Maraciabo i Caracas un parti grandi di e area aki no ta habitá,daño ku surgi ta den naturalisa.Henter e kosta di Venesuela ta kore riba fratura di e plachi Karibeño ta mesun plachi ku a kousa e teremoto di 12 yanuari 2010 na Haïti.

Teremoto na Haïti

Haïti 2010

Haïti 12 di yanuari 2010 tabata 4.53 ora di atardi ku tera a kuminsa tembla e teremoto (temblor) a surgi 15 km foi Port-au- Prince kapital di Haïti e teremoto tabatin un magnitut 7 riba eskala di richter.E teremoto tabata esun di mas fuerte foi aña 1770 riba Haïti,mas ku 200.000 mil hende pèrdè nan bida, e daño riba e isla tabata enormemente.Na aña 1946 tabatin teremoto mas fuerte riba isla Hispañola ku un magnitut 8.1 riba eskala di richter e epicentrum tabata riba San Dumingu. 1790 hende a pèrdè nan bida

Temblornan Chikitu

Temblornan chikitu ta kousá di aktividatnan bou tera, manera hundimentu di minanan bieu òf kueba di piedra kalki,burakunan kuminda a saka gas,eksperimento ku atombòm.

Temblor den laman

E fondu di laman por lanta diripiente bini ariba ora ku e plachi oseániko pasa bou di e plachi kontinental ora nan primi riba otro i por surgi un temblor i despues un tsunami. Den besindario di un isla òf kontinente, kaminda ku laman no ta hundu e por hisa fondu di laman ku e masa di awa bini ariba kuné. E teremoto di 26 Desember 2004 den laman na kosta di Atjeh provinsia di Sumatra (Indonesia) a desparsé un parti di e siudat Banda Aceh kompletamente 167.000 hende a bira viktima.Dia 11 di mart 2011 a surgi e teremoto 130 km dilanti kosta di Hapon ku magnitut 9.0 riba eskala di richter unda e plachi Pasifegiko ku a pasa bou di e plachi Euraziatiko i lanté 30-40 meter ariba ku a kousa un tsunami destruktivo ku ola 10 meter haltu, hasi hopi daño riba e pais unda 23.000 hende a pèrdè nan bida.Teremoto bou di oseannan hundu ta hopi difísil pa lokalisá ei no ta surgi tsunami.

Other Languages
Afrikaans: Aardbewing
Alemannisch: Erdbeben
aragonés: Tierratremo
Ænglisc: Eorþbeofung
العربية: زلزال
অসমীয়া: ভূমিকম্প
asturianu: Terremotu
azərbaycanca: Zəlzələ
تۆرکجه: زلزله
башҡортса: Ер тетрәү
Boarisch: Eadbebm
žemaitėška: Žemės kustiejėms
Bikol Central: Linog
беларуская: Землетрасенне
беларуская (тарашкевіца)‎: Землятрус
български: Земетресение
भोजपुरी: भुँइडोल
Bahasa Banjar: Lindu
বাংলা: ভূমিকম্প
brezhoneg: Kren-douar
bosanski: Zemljotres
català: Terratrèmol
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Dê-cīng
Cebuano: Linog
corsu: Terramotu
čeština: Zemětřesení
Чӑвашла: Çĕр чĕтрени
Cymraeg: Daeargryn
dansk: Jordskælv
Deutsch: Erdbeben
Zazaki: Erdlerz
डोटेली: भूकम्प
Ελληνικά: Σεισμός
emiliàn e rumagnòl: Taramòt
English: Earthquake
Esperanto: Tertremo
español: Terremoto
eesti: Maavärin
euskara: Lurrikara
estremeñu: Terremotu
Võro: Maavärrin
føroyskt: Jarðskjálvti
français: Séisme
Nordfriisk: Eerdbeewrin
Frysk: Ierdbeving
Gaeilge: Crith talún
贛語: 地震
Gàidhlig: Crith-thalmhainn
galego: Terremoto
Avañe'ẽ: Yvyryrýi
Bahasa Hulontalo: Liluhu
ગુજરાતી: ધરતીકંપ
客家語/Hak-kâ-ngî: Thi-thûng
हिन्दी: भूकम्प
hrvatski: Potres
Kreyòl ayisyen: Tranblemanntè
magyar: Földrengés
Հայերեն: Երկրաշարժ
interlingua: Seismo
Bahasa Indonesia: Gempa bumi
Ilokano: Gingined
íslenska: Jarðskjálfti
italiano: Terremoto
ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ/inuktitut: ᓴᔪᑉᐱᓛᕗᖅ
日本語: 地震
Patois: Oertkwiek
Basa Jawa: Lindhu
ქართული: მიწისძვრა
Taqbaylit: Zenzla
қазақша: Жер сілкіну
ភាសាខ្មែរ: រញ្ជួយផែនដី
ಕನ್ನಡ: ಭೂಕಂಪ
한국어: 지진
Ripoarisch: Äädbevve
kurdî: Erdhej
Кыргызча: Жер титирөө
Latina: Terrae motus
Lëtzebuergesch: Äerdbiewen
Limburgs: Eerdsjók
lingála: Moningí
latviešu: Zemestrīce
Baso Minangkabau: Gampo bumi
македонски: Земјотрес
മലയാളം: ഭൂകമ്പം
मराठी: भूकंप
Bahasa Melayu: Gempa bumi
Mirandés: Sismo
မြန်မာဘာသာ: ငလျင်လှုပ်ခြင်း
Napulitano: Tarramute
Plattdüütsch: Eerdbeven
Nedersaksies: Eardbewing
नेपाली: भुईंचालो
नेपाल भाषा: भुखा
Nederlands: Aardbeving
norsk nynorsk: Jordskjelv
norsk: Jordskjelv
Diné bizaad: Kéyah haʼdéísná
occitan: Tèrratrem
ଓଡ଼ିଆ: ଭୂମିକମ୍ପ
ਪੰਜਾਬੀ: ਭੁਚਾਲ
پنجابی: بھونچال
پښتو: رېږدله
português: Sismo
Runa Simi: Pacha kuyuy
rumantsch: Terratrembel
română: Cutremur
русиньскый: Землетрясїня
Kinyarwanda: Umutingito
संस्कृतम्: भूकम्पः
саха тыла: Сир хамсааһына
sardu: Terremotu
sicilianu: Tirrimotu
Scots: Yirdquauk
srpskohrvatski / српскохрватски: Potres
සිංහල: භූචලන
Simple English: Earthquake
slovenčina: Zemetrasenie
slovenščina: Potres
Soomaaliga: Dhulgariir
shqip: Tërmeti
српски / srpski: Земљотрес
Sranantongo: Grontapubeyfi
Basa Sunda: Lini
svenska: Jordbävning
తెలుగు: భూకంపం
тоҷикӣ: Заминларза
Tagalog: Lindol
Türkçe: Deprem
татарча/tatarça: Җир тетрәү
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: يەر تەۋرەش
українська: Землетрус
اردو: زلزلہ
oʻzbekcha/ўзбекча: Zilzila
vèneto: Teremoto
Tiếng Việt: Động đất
West-Vlams: Eirdbevienge
Winaray: Linog
吴语: 地震
isiXhosa: Inyikima
მარგალური: დიხაშნწალუა
Vahcuengh: Deihdoengh
中文: 地震
文言: 地震
Bân-lâm-gú: Tē-tāng
粵語: 地震