Оруэлл, Джордж

Оруэлл, Джордж

Джордж Оруэлл (англ. George Orwell; 19031950) англисаг фыссæг, фантаст æмæ публицист.

Джордж Оруэлл (æцæг ном — Эрик Артур Блэр (Eric Arthur Blair)) райгуырдис 25 июны 1903 азы Индийы сахар Бомбейы (кæцыдæр ратæдзæнты амынд ис сахар Мотихари). Оруэллы фыд уыд англисаг колониалон службæгæнæг, кæцы куыста таможнæйы фæткдаруаты, уыди аристократон мыггагæй рацæуæг. Сæ бинонтæ куыд фæстагмæ фæмæгуыр сты.

Оруэлл аристократон мыггагæй кæй уыдис, уый йын баххуыс кодта бацæуын Лондоны элитарон Сыгъдæг Киприаны скъоламæ. 1917 азы Оруэлл райста сæрмагонд (номон) стипенди.

Æхсæзаздзыдæй фæстæмæ Оруэллмæ уыди иу фæндон — фыссæг суын. Иуæндæс азы йыл куы цыдис, уæд газетты нымыхуыр кодта патриотон æмдзæвгæ.

1921 азы Оруэлл каст фæцис Итоны колледж.

1922 азы Оруэллæн йæ ахуырад дарддæр кæнынæн æхца куы нæ разындис, уæд бацыдис паддзахадон полицæмæ æмæ араст ис Бирмæмæ, уым фæкуыста 1927 азмæ.

1923 азы Оруэлл нымыхуыр кодта йæ фыццаг уацмыстæ.

1927 азы Оруэлл йæ куыст ныууагъта æмæ раздæхтис Европæмæ, кæм сфæнд кодта фыссæг суын. Æхца кусгæйæ Оруэлл аивта бирæ професситæ. Уыди мигæнæнты æхсæгæй Парижы уазæгдзæрæны, хуымæллæг æмбырдгæнæгæй Кенты, букинисты æххуысгæнæгæй, ахуыргæнæгæй. Уыцы æзты тæлмæнтæ Оруэлл равдыста чиныджы «Куыдзы цард Парижы æмæ Лондоны» ("Down and Out in Paris and London"). Чиныг мыхуыры рацыдис 1933 азы. Эрик Блэры фæсномыг Джордж Оруэлл дæр уыцы аз фæзынди. «Джордж» уыд Англисы сыгъдæг армдарæг (уырыссагау святой покровитель), «Оруэлл» уыд цæугæдоны ном. Æрыгон фыссæджы нæ фæндыдис цæмæй йæ ныййарджытæ базоной, цавæр хъуагтæ байæфта сæ фырт Лондоны æмæ Парижы трущобæты.

1936 азы Джордж Оруэлл æмæ Эйлин О’Шонесси бацыдысты æмкъайады.

Испанийы мидхæст куы байдыдта, уæд Джордж Оруэлл араст ис Барселонæмæ куыд лондонаг æрвылкъурион газетты корреспондент. Уым баиу ис партизанты къордимæ ПОУМ (POUM, Иугонд кусæг марксистон парти). Йæ ус ныууагъта йæ диссертаци æмæ араст ис йæ лæджы фæдыл. Эйлин О’Шонесси дæр райдыдта ПОУМ-ы кусын. Оруэлл тох кодта Арагойнаг æмæ Теруэйлаг фронтты, уым фæцæф ис фашистон снайперы нæмыгæй. 1937 азы Барселонæйы милицæ æмæ ПОУМ схуыдтой «троцкисттæ» æмæ «мыздыл лæгмартæ», æмæ Оруэлл алыгъдис Испанийы сусæг пъæлицæ йæ кæй сырдта, уый фыдæй.

Дыккаг дунеон хæст куы райдыдта, уæд Оруэллы фæндыдис хæстмæ ацæуын, фæллæ йæм фæгуырысхо кодтой рæуджы низмæ (туберкулез), æмæ йæ уый тыххæй æмæ йæ цæфы тыххæй нæ райстой. Оруэлл уæддæр бархи æфсæддон службæ кодта, уыд газет «Обсервер»-ы (Observer) корреспондентæй, Би-Би-Сийы фæлгæсæгæй.

1944 азы февралы Джордж Оруэлл фыст фæци йæхицæндæр тынг æнахуыр уацмыс — Сталин æмæ Советон Цæдисы тыххæй аргъау «Фосдарæн фермæ» ("Animal Farm"). Фæлæ йæ сатирæ ахæм æргом уыд æмæ уыцы уацмыс нæ мыхуыр кодтой Англисы дæр, Америкæйы дæр. Мыхуыргонд æрцыдис æрмæст 1945 азы, популярон сси 1950-тæм азты.

1945 азы Оруэллæн амардис йæ ус, æмæ Оруэлл йæ кæнгæ лæппуимæ ацыдис сакъадах Джурæмæ, Шотландийы денджызон былтæм ’ввæхс, æмæ æрцардис зæронд фермерон хæдзары. Ам райдыдта йæ куыст роман «1984»-ыл. 1949 азы роман «1984» мыхуыргонд æрцыдис Англисы æмæ АИШ-ы.

21 январы 1950 азы Джордж Оруэлл амардис рæуджыты низæй.

1984 аз ЮНЕСКО рахуыдта Джордж Оруэллы аз.

  • Уацмыстæ
Other Languages
Afrikaans: George Orwell
aragonés: George Orwell
Ænglisc: George Orwell
العربية: جورج أورويل
asturianu: George Orwell
azərbaycanca: Corc Oruell
تۆرکجه: جورج اورول
беларуская: Джордж Оруэл
беларуская (тарашкевіца)‎: Джордж Орўэл
български: Джордж Оруел
brezhoneg: George Orwell
bosanski: George Orwell
català: George Orwell
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: George Orwell
čeština: George Orwell
Cymraeg: George Orwell
Deutsch: George Orwell
Ελληνικά: Τζωρτζ Όργουελ
English: George Orwell
Esperanto: George Orwell
español: George Orwell
euskara: George Orwell
فارسی: جرج اورول
français: George Orwell
Gaeilge: George Orwell
Gàidhlig: George Orwell
गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni: George Orwell
客家語/Hak-kâ-ngî: George Orwell
hrvatski: George Orwell
հայերեն: Ջորջ Օրուել
interlingua: George Orwell
Bahasa Indonesia: George Orwell
Ilokano: George Orwell
íslenska: George Orwell
italiano: George Orwell
Basa Jawa: George Orwell
ქართული: ჯორჯ ორუელი
Taqbaylit: George Orwell
한국어: 조지 오웰
Кыргызча: Жорж Оруэлл
Lëtzebuergesch: George Orwell
Lingua Franca Nova: George Orwell
lietuvių: George Orwell
latviešu: Džordžs Orvels
मैथिली: जर्ज अरवेल
Malagasy: George Orwell
македонски: Џорџ Орвел
монгол: Жорж Орвелл
кырык мары: Джордж Оруэлл
Bahasa Melayu: George Orwell
مازِرونی: جورج ارول
Nāhuatl: George Orwell
Plattdüütsch: George Orwell
Nederlands: George Orwell
norsk nynorsk: George Orwell
occitan: George Orwell
Livvinkarjala: George Orwell
Piemontèis: George Orwell
پنجابی: جارج اورویل
português: George Orwell
Runa Simi: George Orwell
română: George Orwell
sicilianu: George Orwell
srpskohrvatski / српскохрватски: George Orwell
Simple English: George Orwell
slovenčina: George Orwell
slovenščina: George Orwell
Soomaaliga: Joorj Orwel
српски / srpski: Џорџ Орвел
svenska: George Orwell
ślůnski: George Orwell
тоҷикӣ: Ҷорҷ Оруэлл
Tagalog: George Orwell
Türkçe: George Orwell
татарча/tatarça: Джордж Оруэлл
українська: Джордж Орвелл
oʻzbekcha/ўзбекча: George Orwell
vèneto: George Orwell
Tiếng Việt: George Orwell
Winaray: George Orwell
მარგალური: ჯორჯ ორუელი
Yorùbá: George Orwell
Bân-lâm-gú: George Orwell