Tennessee

State of Tennessee
Flag of Tennessee.svgSeal of Tennessee.svg
capitala
populacion (an)
Nashville
575 261 abitants (2005)
Map of USA highlighting Tennessee.png
GovernadorBill Haslam
Superfícia109 247 km2
Populacion5 962 959 (2005)
Densitat54,58/km2
Pagina oficialahttp://www.tennessee.gov

Tennessee es un estat american. Confronta al nòrd amb Kentucky e Virgínia, a l'èst amb la Carolina del Nòrd, al sud amb Georgia, Alabama e Mississipí, e a l'oèst amb Arkansas e Missorí.

Istòria

L'airal conegut actualament coma Tennessee foguèt abitat pel primièr còp pels paleoindians fa aperaquí 11 000 ans. Quand los exploradors espanhòls dirigits per Hernando de Soto visitèron la region en 1500, èra abitada per de tribús cherokee, creek e chickasaw. A mesura que los colons europèus s'establissián dins l'airal la populacion nativa foguèt forçada de se desplaçar cap a l'oèst. En 18381839 prèp de 17 000 cherokees foguèron forçats de se desplaçar de l'èst de Tennessee cap al territòri indian a l'oèst d'Arkansas. Aqueste fach es conegut coma «lo camin de las lagremas» (Trail of Tears), que prèp de 4000 cherokees i moriguèron pendent la marcha cap a l'oèst.

Tennessee foguèt admés dins l'Union en 1796 coma lo 16en estat, e foguèt creat en se basant sus las frontièras nòrd e sud de l'estat de Carolina del Nòrd, en las estendent cap al riu Mississipí, a la frontièra oèst de Tennessee. Foguèt lo darrièr estat confederat que se separèt de l'Union, causa que se faguèt lo 8 de junh de 1861. Après la Guèrra Civila, Tennessee adoptèt una nòva constitucion qu'abolissiá l'esclavatge (lo 22 de febrièr de 1865), ratifiquèt la 14ena esmena de la constitucion dels Estats Units lo 18 de julhet de 1866, e foguèt lo primièr estat que tornèt dins l'Union, lo 24 de julhet del meteis an.

Tennessee foguèt l'unic estat que se separèt de l'Union e qu'aguèt pas un governador militar après la Guèrra Civila Americana, gràcias en granda part a l'influéncia del president Andrew Johnson, natiu de l'estat, que foguèt lo vicepresident d'Abraham Lincoln e que li succediguèt coma president après lo sieu assassinat.

Govèrn

Phil Bredesen, actual governador de Tennessee.

Lo governador de Tennessee assumís sa carga pendent un periòde de quatre ans, en avent pas limit pel nombre de legislaturas, e mai se pòdon pas èsser mai de doas de seguida. Lo pòrtaparaula del Senat a lo títol de vicegovernador.

L'Assemblada generala (lo poder legislatiu estatal) se compausa de 33 membres del Senat e 99 de l'Ostal dels Representants. La carga de senador dura quatre ans, e la dels membres de l'Ostal dels Representants dura dos ans.

La Cort Suprèma es l'instància judiciària pus nauta en Tennessee. A un tribunal principal e quatre associats. La Cort d'apellacions es formada de 12 jutges del temps que la Cort Criminala d'Apellacions a 9 jutges.

La constitucion actuala de Tennessee foguèt adoptada en 1870. L'Estat aguèt doas constitucions prealablas. La primièra foguèt adoptada en 1796, l'an que Tennessee entrèt dins l'Union, e la segonda foguèt adoptada en 1834.

Geografia

Mapa de Tennessee amb las rotas principalas.

L'estat de es tradicionalament devesit per sos abitants en tres grandas partidas: Èst, Centre e Oèst. Se considèra generalament que lo riu Tennessee es la frontièra entre l'oèst e lo centre de l'estat, mentre que la plana de Cumberland es considerada coma la linha de division entre l'èst e lo centre. Lo punt culminant de l'estat es lo mont Clingmans Dome, amb 2025 m d'altitud.

Lo clima de l'estat es subtropical umid, levat dins las nautas montanhas.

Tennessee es l'estat qu'a lo mai de balmas als Estats Units: fins a uèi ja ne foguèron enregistradas 8350.

Economia

Segond l'U.S. Bureau of Economic Analysis, en l'an 2003 lo PIB de Tennessee atenguèt los 199 786 000 000 dolars, en representant 1,8% del total dels Estats Units.

Los principals produchs de l'estat son los textils, coton, l'elevatge e la produccion d'electricitat. L'estat a mai de 82 000 proprietats ruralas, e l'elevatge es present en aperaquí 59% de las bòrias de l'estat[1]. Malgrat que lo coton siá una cultura anciana dins l'estat, la cultura a granda escala comencèt pas que pendent lo decènni de 1820, amb la dubertura de las tèrras entre los rius Tennessee e Mississipí. La part nauta del dèlta de Mississipí s'estend per lo sud-oèst de l'estat, e foguèt dins aquesta region fertila que foguèt plantat lo coton. A l'ora d'ara se cultiva soia a granda escala a l'oèst de l'estat, principalament al nòrd-oèst.[2]

Referéncias

Suls autres projèctes Wikimèdia :

Other Languages
Afrikaans: Tennessee
አማርኛ: ቴነሲ
aragonés: Tennessee
Ænglisc: Tennessee
العربية: تينيسي
مصرى: تينيسى
asturianu: Tennessee
Aymar aru: Tennessee suyu
azərbaycanca: Tennessi
تۆرکجه: تنسی ایالتی
башҡортса: Теннесси
Boarisch: Tennessee
žemaitėška: Tenesis
Bikol Central: Tennessee
беларуская: Тэнесі
беларуская (тарашкевіца)‎: Тэнэсі
български: Тенеси
भोजपुरी: टेनेसी
Bislama: Tennessee
বাংলা: টেনেসী
བོད་ཡིག: ཐེན་ནེ་སི།
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী: টেনেসি
brezhoneg: Tennessee
bosanski: Tennessee
буряад: Теннесси
català: Tennessee
Chavacano de Zamboanga: Tennessee
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Tennessee
нохчийн: Теннесси
Cebuano: Tennessee
کوردی: تێنێسی
corsu: Tennessee
čeština: Tennessee
Чӑвашла: Теннесси
Cymraeg: Tennessee
dansk: Tennessee
Deutsch: Tennessee
Zazaki: Tennessee
Ελληνικά: Τενεσί
emiliàn e rumagnòl: Tennessee
English: Tennessee
Esperanto: Tenesio
español: Tennessee
eesti: Tennessee
euskara: Tennessee
فارسی: تنسی
suomi: Tennessee
føroyskt: Tennessee
français: Tennessee
arpetan: Tennessee
Nordfriisk: Tennessee
Frysk: Tennessee
Gaeilge: Tennessee
Gagauz: Tennessee
Gàidhlig: Tennessee
galego: Tennessee
گیلکی: تئنسی
Avañe'ẽ: Tenesi
ગુજરાતી: ટેનેસી
Gaelg: Tennessee
客家語/Hak-kâ-ngî: Tennessee
Hawaiʻi: Kenekī
עברית: טנסי
हिन्दी: टेनेसी
Fiji Hindi: Tennessee
hrvatski: Tennessee
Kreyòl ayisyen: Tenèsi
magyar: Tennessee
Հայերեն: Թենեսի
interlingua: Tennessee
Bahasa Indonesia: Tennessee
Interlingue: Tennessee
Igbo: Tennessee
Iñupiak: Tennessee
Ilokano: Tennessee
íslenska: Tennessee
italiano: Tennessee
日本語: テネシー州
Basa Jawa: Tennessee
ქართული: ტენესი
Taqbaylit: Tennessee
Kabɩyɛ: Tenesii
қазақша: Теннесси
한국어: 테네시 주
kurdî: Tennessee
kernowek: Tennessi
Latina: Tennesia
Ladino: Tennessee
Lëtzebuergesch: Tennessee
Lingua Franca Nova: Tennessee
Limburgs: Tennessee
Ligure: Tennessee
lumbaart: Tennessee
لۊری شومالی: تئنئسی
lietuvių: Tenesis
latviešu: Tenesī
मैथिली: टेनेसी
Malagasy: Tennessee
олык марий: Теннесси
Māori: Tennessee
македонски: Тенеси
മലയാളം: ടെന്നസി
монгол: Теннесси
मराठी: टेनेसी
кырык мары: Теннесси
Bahasa Melayu: Tennessee
မြန်မာဘာသာ: တင်နက်ဆီပြည်နယ်
مازِرونی: تنسی
Dorerin Naoero: Tennessee
Napulitano: Tennessee
Plattdüütsch: Tennessee
Nedersaksies: Tennessee
नेपाली: टेनेसी
नेपाल भाषा: टेनिसी
Nederlands: Tennessee
norsk nynorsk: Tennessee
norsk: Tennessee
ਪੰਜਾਬੀ: ਟੈਨੇਸੀ
Kapampangan: Tennessee
Papiamentu: Tennessee
पालि: टेनिसी
polski: Tennessee
Piemontèis: Tenessì
پنجابی: ٹینیسی
português: Tennessee
Runa Simi: Tennessee suyu
rumantsch: Tennessee
română: Tennessee
русский: Теннесси
संस्कृतम्: टेनेसी
саха тыла: Теннесси
sardu: Tennessee
sicilianu: Tennessee
Scots: Tennessee
davvisámegiella: Tennessee
srpskohrvatski / српскохрватски: Tennessee
Simple English: Tennessee
slovenčina: Tennessee
slovenščina: Tennessee
Gagana Samoa: Tenesi
shqip: Tennessee
српски / srpski: Тенеси
Seeltersk: Tennessee
svenska: Tennessee
Kiswahili: Tennessee
ślůnski: Tennessee
தமிழ்: டென்னிசி
తెలుగు: టేనస్సీ
Tagalog: Tennessee
Türkçe: Tennessee
татарча/tatarça: Теннесси
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: Ténnéssi Shitati
українська: Теннессі
اردو: ٹینیسی
oʻzbekcha/ўзбекча: Tennessi
Tiếng Việt: Tennessee
West-Vlams: Tennessee
Volapük: Tennessee
Winaray: Tennessee
хальмг: Теннесси
მარგალური: ტენესი
ייִדיש: טענעסי
Yorùbá: Tennessee
Zeêuws: Tennessee
中文: 田纳西州
文言: 田納西州
Bân-lâm-gú: Tennessee
粵語: 田納西州