Rus

Tièra de 1000 articles que totas las Wikipèdias deurián aver.
Rus русский язык russkiy yazyk

Descobridor o inventaire
Data de descobèrta
Contrari
Color
Simbòl de quantitat
Simbòl d'unitat
Proprietat de
Fondador
Compren
Data de debuta
Data de fin
Precedit per
Seguit per
Coordenadas
Parlat enRussia , Ancianas republicas sovieticas, Israèl, Mongolia, Vietnam e Svalbard.
RegionsEuròpa, Asia.
Parlat perper primièra lenga 145 milions; per segonda lenga 110 milions de personas
Classament pel nombre de locutors8ena
Tipologia[1]

Accentuala

Familha lingüisticagrop indoeuropèu

 Baltoeslau
  eslau
   eslau oriental
    rus

Groplengas eslavas
Estatut oficial
Lenga oficiala deRussia, Bielorussia, Cazacstan, Quirguizstan, Nacions Unidas, Crimèa, Abkhazia, Ossètia del sud, Transnistria, Gagauzia.
AcadèmiaРосси́йская Акаде́мия Нау́к
ISO 639-1ru (en)
ISO 639-2rus (en)
ISO 639-3rus (en)
ISO 639-6rus (en)
Parentsven (en)
TipeL (lenga viva)
Mòstra
Article primièr de la Declaracion dels Dreches de l'Òme

Статья 1

Все люди рождаются свободными и равными в своем достоинстве и правах. Они наделены разумом и совестью и должны поступать в отношении друг друга в духе братства.

Lo monde russofòn

Lo rus o lenga russa (nom autoctòn: русский язык russkiy yazyk, [ˈruskʲɪj jɪˈzɨk]) es la lenga parlada sus la zòna mai larga en Eurasia, e la pus parlada de las lengas eslavas.

Lo rus es una lenga indoeuropèa. Al dintre de la familha de las lengas eslavas, es una de las tres lengas vivas del grop eslau oriental amb l'ucraïnian (inlusent lo rutèn modèrne) e lo bielorús.

Las primièras atestacions de Slavonic oriental son del sègle X. Lo rus a servat la màger part de l'estructura sintetico-inflexionala e de las rasics del vocabulari de la lenga anciana mai se integrèt un fais de vocabulari internacional dins los domenis de la politica, de la sciéncia e de la tecnologia.

Foguèt una lenga de granda importància internacionala al sègle XX e es una de las lengas oficialas de las Nacions Unidas.

  • prononciacion e alfabet

Prononciacion e alfabet

L'Alfabet

Lo rus es una lenga non tonala ; l'accent dels mots es variable (se pòt desplaçar d'una forma a l'autra). Las vocalas non accentuadas son brèvas e reduchas (la sillaba non accentuada precedent l'accent es mens reducha que las autras).

Lo rus s'escriu amb una version de l'alfabet cirillic comportant 33 letras.

Lo tablèu seguent presenta las majusculas e lor equivalent :

Majuscula Minuscula Nom Transliteracion Prononciacion
(AFI)
Prononciacion
(occitan)
А а a a [a] a
Б б be b [b] ~ [bʲ] b
В в ve v [v] ~ [vʲ] v (fr)
Г г ge g [g] ~ [gʲ] g dur
Д д de d [d] ~ [dʲ] d
Е е je e, è, ye [ʲɛ]
Ё ё jo o, yo [ʲo] yo
Ж ж že ž, j, zh [ʒ] j
З з ze z [z] ~ [zʲ] z
И и i i [i] i
Й й i s kratkoj
и с краткой
j, y, ĭ [j] y
К к ka k [k] ~ [kʲ] k
Л л el l [ɫ] ~ [ʎ] l
М м em m [m] ~ [mʲ] m
Н н en n [n] ~ [nʲ] n
О о o o [o] o
П п pe p [p] ~ [pʲ] p
Р р er r [r] ~ [rʲ] r
С с es s [s] ~ [sʲ] s dur
Т т te t [t] ~ [tʲ] t
У у u u [u] o
Ф ф ef f [f] ~ [fʲ] f
Х х ha h, kh [x] ~ [xʲ] kh arabi, jota
Ц ц ce c, ts͡ [ʦ] ts
Ч ч če č, tch [ʧʲ] tch
Ш ш ša š, ch [ʃ] ch
Щ щ šča ŝ, šč, chtch [ʃʲʧʲ] chtch
Ъ ъ tvjordyj znak
твёрдый знак
”, " - [palat.] muet
Ы ы y
(jery, еры)
y [ɨ] i tendu
Ь ь mjahkij znak
мягкий знак
’, ' + [palat.] y
Э э è oborotnoje
э оборотное
è, ė, e [ɛ] è
Ю ю ju û, you, iu, iu͡ [ʲu] io
Я я ja â, ya, ia, ia͡ [ʲa] ia
Other Languages
адыгабзэ: Урысыбзэ
Afrikaans: Russies
Alemannisch: Russische Sprache
አማርኛ: መስኮብኛ
aragonés: Idioma ruso
Ænglisc: Russisc sprǣc
مصرى: روسى
অসমীয়া: ৰুছ ভাষা
asturianu: Idioma rusu
Aymar aru: Rusi aru
azərbaycanca: Rus dili
تۆرکجه: روس دیلی
башҡортса: Урыҫ теле
žemaitėška: Rosu kalba
Bikol Central: Ruso
беларуская: Руская мова
беларуская (тарашкевіца)‎: Расейская мова
български: Руски език
भोजपुरी: रूसी भाषा
Bislama: Toktok Rusia
বাংলা: রুশ ভাষা
brezhoneg: Rusianeg
bosanski: Ruski jezik
буряад: Ород хэлэн
català: Rus
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Ngò̤-lò̤-sṳ̆-ngṳ̄
нохчийн: Оьрсийн мотт
Cebuano: Rinuso
qırımtatarca: Rus tili
čeština: Ruština
kaszëbsczi: Rusczi jãzëk
словѣньскъ / ⰔⰎⰑⰂⰡⰐⰠⰔⰍⰟ: Роусьскъ ѩꙁꙑкъ
Чӑвашла: Вырăс чĕлхи
Cymraeg: Rwseg
Zazaki: Ruski
dolnoserbski: Rusojska rěc
ދިވެހިބަސް: ރޫސީ
Ελληνικά: Ρωσική γλώσσα
emiliàn e rumagnòl: Róss
Esperanto: Rusa lingvo
español: Idioma ruso
eesti: Vene keel
euskara: Errusiera
estremeñu: Lengua russa
فارسی: زبان روسی
Fulfulde: Riisinkoore
Võro: Vinne kiil
føroyskt: Russiskt mál
français: Russe
arpetan: Russo
Nordfriisk: Rüsk spriak
furlan: Lenghe russe
Frysk: Russysk
Gaeilge: An Rúisis
Gagauz: Rus dili
贛語: 俄語
Gàidhlig: Ruisis
galego: Lingua rusa
گیلکی: رۊسي زوؤن
Avañe'ẽ: Rrusiañe'ẽ
Gaelg: Rooshish
Hausa: Rashanci
客家語/Hak-kâ-ngî: Ngò-lò-sṳ̂-ngî
עברית: רוסית
हिन्दी: रूसी भाषा
Fiji Hindi: Russi bhasa
hrvatski: Ruski jezik
hornjoserbsce: Rušćina
Kreyòl ayisyen: Lang ris
magyar: Orosz nyelv
հայերեն: Ռուսերեն
Արեւմտահայերէն: Ռուսերէն
interlingua: Lingua russe
Bahasa Indonesia: Bahasa Rusia
ГӀалгӀай: Эрсий мотт
íslenska: Rússneska
italiano: Lingua russa
日本語: ロシア語
la .lojban.: rukybau
ქართული: რუსული ენა
Qaraqalpaqsha: Orıs tili
Taqbaylit: Tutlayt tarusit
Адыгэбзэ: Урысыбзэ
қазақша: Орыс тілі
ភាសាខ្មែរ: ភាសារុស្ស៊ី
한국어: 러시아어
Перем Коми: Роч кыв
къарачай-малкъар: Орус тил
कॉशुर / کٲشُر: روٗسک زَبانَ
коми: Роч кыв
kernowek: Russek
Кыргызча: Орус тили
Ladino: Lingua russa
Lëtzebuergesch: Russesch
лакку: Оьрус маз
лезги: Урус чIал
Lingua Franca Nova: Rusce (lingua)
Limburgs: Russisch
Ligure: Lengua russa
lumbaart: Lengua rüssa
لۊری شومالی: زۊن رۊسی
lietuvių: Rusų kalba
latgaļu: Krīvu volūda
latviešu: Krievu valoda
मैथिली: रूसी भाषा
мокшень: Рузонь кяль
Malagasy: Fiteny rosiana
олык марий: Руш йылме
Minangkabau: Bahaso Rusia
македонски: Руски јазик
മലയാളം: റഷ്യൻ ഭാഷ
монгол: Орос хэл
кырык мары: Руш йӹлмӹ
Bahasa Melayu: Bahasa Rusia
မြန်မာဘာသာ: ရုရှားဘာသာစကား
эрзянь: Рузонь кель
مازِرونی: روسی
Dorerin Naoero: Dorerin Ratsiya
Nāhuatl: Rusiatlahtōlli
Napulitano: Russo
Plattdüütsch: Russische Spraak
Nedersaksies: Russisch
नेपाली: रूसी भाषा
नेपाल भाषा: रूसी भाषा
Nederlands: Russisch
norsk nynorsk: Russisk
norsk: Russisk
Nouormand: Russe
Sesotho sa Leboa: Serussian
Livvinkarjala: Ven'an kieli
ਪੰਜਾਬੀ: ਰੂਸੀ ਭਾਸ਼ਾ
Pangasinan: Salitan Rúso
Papiamentu: Rusiano
Picard: Russe
Norfuk / Pitkern: Rushan
Piemontèis: Lenga russa
پنجابی: روسی
پښتو: روسي ژبه
português: Língua russa
Runa Simi: Rusu simi
rumantsch: Lingua russa
romani čhib: Rusikani chhib
română: Limba rusă
tarandíne: Lènga russe
русский: Русский язык
русиньскый: Російскый язык
Kinyarwanda: Kirusiya
संस्कृतम्: रूसी भाषा
саха тыла: Нуучча тыла
sicilianu: Lingua russa
davvisámegiella: Ruoššagiella
srpskohrvatski / српскохрватски: Ruski jezik
Simple English: Russian language
slovenčina: Ruština
slovenščina: Ruščina
Gagana Samoa: Fa'arusia
Soomaaliga: Af-Ruush
shqip: Gjuha ruse
српски / srpski: Руски језик
Sranantongo: Rusitongo
Sunda: Basa Rusia
svenska: Ryska
Kiswahili: Kirusi
ślůnski: Rusko godka
తెలుగు: రష్యన్ భాష
tetun: Lia-rusu
тоҷикӣ: Забони русӣ
Türkmençe: Rus dili
Tagalog: Wikang Ruso
Tok Pisin: Tok Rasia
Türkçe: Rusça
татарча/tatarça: Рус теле
reo tahiti: Reo Rūtia
тыва дыл: Орус дыл
удмурт: Ӟуч кыл
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: رۇس تىلى
українська: Російська мова
oʻzbekcha/ўзбекча: Rus tili
vèneto: Łéngua rusa
vepsän kel’: Venän kel'
Tiếng Việt: Tiếng Nga
Volapük: Rusänapük
Winaray: Rinuso
吴语: 俄语
хальмг: Орсн келн
მარგალური: რუსული ნინა
ייִדיש: רוסיש
中文: 俄语
文言: 俄語
Bân-lâm-gú: Lō͘-se-a-gí
粵語: 俄文
isiZulu: IsiRashiya