Colorado (estat)

Colorado

Descobridor o inventaire
Data de descobèrta
Contrari
Color
Simbòl de quantitat
Simbòl d'unitat
Proprietat de
Fondador
Compren
Data de debuta
Data de fin
Precedit per
Seguit per
Coordenadas
La bandièra del Colorado.
Lo sagèl de Colorado.
BandièraSagèl

Escais principal :
The Centennial State (l'Estat del centenari)
Devisa :
Nil sine numine

Mapa dels Estats Units amb Colorado en roge.
Mapa dels Estats Units amb Colorado en roge.

Lenga(s) oficialasAnglés
Capitala
(e vila mai granda)
Denver
Superfícia
 · Superfícia totala269 837 km²
 · Largor451 km
 · Longor612 km
 · Superfícia d'aiga962 km²
 · Percentatge d'aiga0,36 %
 · Superfícia de tèrra268 879 km²
 · Latitud37° N a 41° N
 · Longitud102° W a 109° W
Populacion
 · Populacion totala (2000)4 301 261 ab.
 · Densitat16,01 ab./km²
Elevacion
 · Punt culminantMont Elbert
 · Altitud maximala4 402 m
 · Altitud mejana2 073 m
 · Altitud minimala1 021 m
Adesion a l'Union1èr d'agost de 1876 (Classat 38en)
GovernadorJohn Hickenlooper (D)
SenatorsWayne Allard (R)
Ken Salazar (D)
Representants7
Fus orari-7
AbreviacionsAbreviacion postala : CO
Abreviacion ISO : US-CO

[www.colorado.gov www.colorado.gov]

Colorado es un estat dels Estats Units d'America qu'a pas cap de frontièra maritima. Limita amb Wyoming al nòrd, Nebraska al nòrd-èst, Kansas a l'èst, Oklahoma al sud-èst, Nòu Mexic al sud, e Utah a l'oèst.

Istòria

Lo territòri que recep lo nom de Colorado foguèt incorporat a l'Union en 1803 amb la Crompa de Loïsiana a França e la cession mexicana de 1848. En 1851 se fondèt Saint Louis, la localitat pus anciana de l'estat, per de colons venents de la val de Taos. La fèbre de l'aur de 1859 atraguèt fòrça colons dins l'airal de Denver e mai se amb la fin del "boom" minaire, la populacion s'amendriguèt. Lo territòri de Colorado èra considerat, en 1861, coma un Territòri dels Estats Units pas incorporat dins cap d'autre estat. Lo sud del territòri de Colorado, malgrat la manca de respècte de la part del govèrn nòrd-american cap als dreches civils e de proprietat garantida pel Tractat de Guadalupe Hidalgo, foguèt poblat per ispanics venents del nòrd de Nòu Mexic. Dins lo decenni de 1880, aquesta expansion se vegèt redusida per la competicion amb los immigrants angloamericans e la pèrda massissa de tèrras dins lo sistèma legal nòrd-american. En 1876 Colorado atenguèt l'estatut d'Estat (en ganhant aital l'escais d'"Estat Centenari"). Lo sufragi femenin foguèt garantit en Colorado lo 7 de novembre de 1893.

Geografia

L'estat es conegut per aver los pics pus nauts de las Montanhas Rocosas, que dominan la part occidentala de l'estat, alara que l'orientala consistís en de planas grandas. La capitala e vila mai poblada es Denver. Lo sieu airal metropolitan concentra mai de la mitat de la populacion de l'estat (2,3 milions d'abitants, d'un total de 4,3 milions). L'estat a pres lo sieu nom del riu Colorado, lo nom que los colonizaires espanhòls donèron al riu.

Lo Mont Elbert, la montanha pus nauta de l'estat.

A l'oèst se tròba lo pendís oriental de las montanhas Rocosas, amb de cimas notablas coma lo Mont Longs, lo Mont Evans, lo Mont Pikes e los Spanish Peaks, près de Walsenburg, al sud. Los rius d'aquesta region seguisson per l'èst, la region es cobèrta de bòsques e es parcialament urbanizada. Amb l'urbanizacion, demeniguèt l'esplecha dels bòsques per l'obtencion de fusta e lo pastoralisme, amb granda perda d'arbres. Durant la secada de 2002 aquesta zòna foguèt devastada per d'incendis forestièrs.

La montanha pus nauta de l'estat es lo Mont Elbert, amb 4401 m d'altitud.

Demografia

Segon lo recensament de l'an 2000, Colorado aviá una populacion de 4 301 261 abitants. L'estat de Colorado, de son costat, estimava la siá populacion per l'an 2004 a 4 601 403. Entre 1990 e 2004 la populacion cresquèt de 39,7%, una creissença sonque superada en aqueste periòde per Arizòna e Nevada.

Economia

Produccion de milh en Colorado.

L'economia de l'estat s'es desvolopada dempuèi la mitat del sègle XIX quand se desvolopèt l'agricultura d'irrigacion e, pus tard, a de fins d'aqueste sègle, l'elevatge comencèt d'aver una importància màger. Lo primièr desvolopament de l'industria èra basat en l'extraccion e lo tractament de minerals e de produches agricòlas. A l'ora d'ara aquestes produches son: bovins, blat, lach, milh e fen.

Dins la segonda part del sègle XX los sectors de l'industria e servicis s'espandiguèron fòrtament. L'economia de l'estat se diversifiquèt notablament per la concentracion d'industrias de la recerca e de las nautas tecnologias. D'autras industrias d'importància en Colorado son l'agroalimentari, l'equipament de transpòrt, maquinària, de produches quimics, minerals coma aur e molibdèn, e lo torisme. Denver es en mai un important centre financièr del país.

Ligams extèrnes

Other Languages
Afrikaans: Colorado
አማርኛ: ኮሎራዶ
aragonés: Colorado
Ænglisc: Colorado
العربية: كولورادو
ܐܪܡܝܐ: ܟܘܠܘܪܐܕܘ
asturianu: Colorado
Aymar aru: Colorado suyu
azərbaycanca: Kolorado
башҡортса: Колорадо
Boarisch: Colorado
žemaitėška: Kolorads (valstėjė)
Bikol Central: Colorado
беларуская: Каларада
беларуская (тарашкевіца)‎: Каларада
български: Колорадо
भोजपुरी: कोलोरैडो
Bislama: Colorado
বাংলা: কলোরাডো
བོད་ཡིག: ཁོ་ལོ་ར་ཌོ།
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী: কলোরাডো
brezhoneg: Colorado
bosanski: Colorado
буряад: Колорадо
català: Colorado
Chavacano de Zamboanga: Colorado
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Colorado
нохчийн: Колорадо
Tsetsêhestâhese: Colorado
کوردی: کۆلۆرادۆ
corsu: Colorado
čeština: Colorado
Чӑвашла: Колорадо
Cymraeg: Colorado
dansk: Colorado
Deutsch: Colorado
Zazaki: Colorado
Ελληνικά: Κολοράντο
emiliàn e rumagnòl: Culuràdo
English: Colorado
Esperanto: Koloradio
español: Colorado
eesti: Colorado
euskara: Colorado
فارسی: کلرادو
suomi: Colorado
føroyskt: Colorado
français: Colorado
arpetan: Colorado
Nordfriisk: Colorado
Frysk: Kolorado
Gaeilge: Colorado
Gagauz: Kolorado
Gàidhlig: Colorado
Avañe'ẽ: Colorado
Gaelg: Colorado
客家語/Hak-kâ-ngî: Colorado
Hawaiʻi: Kololako
עברית: קולורדו
हिन्दी: कॉलोराडो
Fiji Hindi: Colorado
hrvatski: Colorado
hornjoserbsce: Colorado
Kreyòl ayisyen: Kolorado
magyar: Colorado
հայերեն: Կոլորադո
interlingua: Colorado
Bahasa Indonesia: Colorado
Interlingue: Colorado
Igbo: Colorado
Iñupiak: Kalaraadu
Ilokano: Colorado
íslenska: Colorado
italiano: Colorado
ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ/inuktitut: ᑰᓘᕌᑑ
日本語: コロラド州
la .lojban.: kolorados
Basa Jawa: Colorado
Kabɩyɛ: Koloradoo
қазақша: Колорадо
한국어: 콜로라도주
kurdî: Colorado
kernowek: Kolorado
Latina: Coloratum
Lëtzebuergesch: Colorado (Bundesstaat)
Lingua Franca Nova: Colorado
Limburgs: Colorado
Ligure: Colorado
lumbaart: Colorado
لۊری شومالی: کولورادو
latviešu: Kolorādo
मैथिली: कोलोराडो
Malagasy: Kolorado
олык марий: Колорадо
Māori: Colorado
македонски: Колорадо
മലയാളം: കൊളറാഡോ
монгол: Колорадо
मराठी: कॉलोराडो
кырык мары: Колорадо
Bahasa Melayu: Colorado
مازِرونی: کلرادو
Dorerin Naoero: Colorado
Nāhuatl: Colorado
Plattdüütsch: Colorado
Nedersaksies: Colorado
नेपाली: कोलोराडो
नेपाल भाषा: कोलोरादो
Nederlands: Colorado (staat)
norsk nynorsk: Colorado
norsk: Colorado
Diné bizaad: Dibé Nitsaa Hahoodzo
ਪੰਜਾਬੀ: ਕੋਲੋਰਾਡੋ
Kapampangan: Colorado
Papiamentu: Colorado
Piemontèis: Colorado
پنجابی: کولوراڈو
پښتو: کلراډو
português: Colorado
Runa Simi: Colorado suyu
rumantsch: Colorado
română: Colorado
русский: Колорадо
संस्कृतम्: कोलोराडो
sardu: Colorado
sicilianu: Coloradu
Scots: Colorado
سنڌي: ڪولراڊو
davvisámegiella: Colorado
srpskohrvatski / српскохрватски: Colorado
Simple English: Colorado
slovenščina: Kolorado
Gagana Samoa: Kolorato
shqip: Colorado
српски / srpski: Колорадо
Seeltersk: Colorado
svenska: Colorado
Kiswahili: Colorado
ślůnski: Kolorado
தமிழ்: கொலராடோ
తెలుగు: కొలరాడో
Tagalog: Colorado
Tok Pisin: Kolorado
Türkçe: Colorado
татарча/tatarça: Колорадо (штат)
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: Kolorado Shitati
українська: Колорадо
oʻzbekcha/ўзбекча: Kolorado
vèneto: Cołorado
Tiếng Việt: Colorado
Volapük: Colorado
Winaray: Colorado
хальмг: Колорадо
მარგალური: კოლორადოშ შტატი
ייִדיש: קאלאראדא
Yorùbá: Colorado
Bân-lâm-gú: Colorado
isiZulu: Colorado