Paleomagnetisme

Paleomagnetisme is in de geologie en geofysica de richting van het magnetisch veld in gesteenten. Gesteenten kunnen magnetisch zijn als ze magnetische mineralen bevatten. Magnetische mineralen in gesteenten nemen de richting aan van het aardmagnetisch veld ten tijde van hun vorming, waardoor de steen zelf ook (zwak) magnetisch wordt. Door het magnetisch veld in een gesteente te meten kan bepaald worden op welke breedtegraad en soms zelfs lengtegraad het gevormd is. Als gesteenten onbeweeglijk op dezelfde plek op Aarde zouden blijven zou dit niet interessant zijn, maar dankzij platentektoniek bewegen gesteenten met de continenten over het aardoppervlak. Als de ouderdom van een gesteente bekend is, kunnen aan de hand van paleomagnetisme de bewegingen van de continenten gereconstrueerd worden.

Illustratie van paleomagnetisme. De polariteit van het aardmagnetisch veld wordt opgeslagen in de gesteenten die nieuw gevormd worden (hier: ijzerrijke basalten bij mid-oceanische ruggen). Door onderzoek naar de polariteit en de ouderdom van het gesteente, kan bepaald worden hoe het aardmagnetisch veld miljoenen jaren geleden georiënteerd lag.

Onderzoek in Nederland

In Nederland wordt veel (paleo)magnetisch onderzoek verricht door de vakgroep paleomagnetisme van de faculteit aardwetenschappen van de Universiteit Utrecht. Het onderzoekslab hiervoor bevindt zich in het Fort Hoofddijk in de botanische tuin van de universiteit. Dit gebouw is geheel ijzer-vrij gebouwd.

In andere talen
Afrikaans: Paleomagnetisme
azərbaycanca: Paleomaqnetizm
čeština: Paleomagnetismus
español: Paleomagnetismo
hrvatski: Paleomagnetizam
Bahasa Indonesia: Paleomagnetisme
italiano: Paleomagnetismo
日本語: 古地磁気学
한국어: 고지자기학
norsk nynorsk: Paleomagnetisme
português: Paleomagnetismo
srpskohrvatski / српскохрватски: Paleomagnetizam
slovenčina: Paleomagnetika
slovenščina: Paleomagnetizem
српски / srpski: Палеомагнетизам
Türkçe: Paleomanyetizma
українська: Палеомагнетизм
Tiếng Việt: Cổ địa từ
中文: 古地磁学