Neoliberalisme (hedendaags)

De econoom Friedrich Hayek (1899-1992) geldt als een van de belangrijkste neoliberale denkers.

Neoliberalisme ('nieuw liberalisme') is een stroming binnen het liberalisme, waarin de overheid de rol heeft van schepper en handhaver van markten en concurrentie als garantie voor individuele vrijheid. Deze visie op de overheid onderscheidt het van het oude ('klassieke') liberalisme, dat de overheid een minimale rol in het economisch verkeer toebedeelt, en van het sociale of progressieve liberalisme, dat de overheid wil inzetten als rem op de ongewenste sociale effecten van de markteconomie. Het neoliberalisme legt sterke nadruk op marktwerking en vrijhandel en het terugdringen van de invloed van vakbonden, staatsbedrijven en andere collectieve voorzieningen.

Het neoliberalisme komt voort uit een vernieuwingsbeweging van Duitse en Oostenrijkse liberalen, die uit de crisis van de jaren 30 de les trok dat het liberale laisser-faire-denken moreel failliet was, omdat het geen antwoord bood op de maatschappelijke ontwrichting die het had veroorzaakt. Tijdens en na de Tweede Wereldoorlog raakte een variant van dit denken, internationaal verspreid en kreeg het vooral in Angelsaksische wereld voet aan de grond. Hoewel de zelfbenoeming als neoliberalen vanaf de jaren 50 werd losgelaten, kwam deze term vanaf de jaren 80 terug in gebruik, te beginnen onder activisten in Latijns-Amerika die ermee het autoritaire kapitalisme van dictators als Augusto Pinochet aanduidden.[1]

De benaming van denkers, politici en beleid als 'neoliberaal' kan problematisch zijn, omdat het nog zelden als zelfbenoeming wordt gebruikt en vaak in pejoratieve zin wordt gebruikt.[2] Sinds begin 21e eeuw is neoliberalisme echter een gangbaar concept in de sociale wetenschappen, met verscheidene wetenschappelijke definities.[1]

In andere talen
aragonés: Neoliberalismo
العربية: نيوليبرالية
asturianu: Neolliberalismu
azərbaycanca: Neoliberalizm
български: Неолиберализъм
čeština: Neoliberalismus
English: Neoliberalism
Esperanto: Novliberalismo
español: Neoliberalismo
français: Néolibéralisme
Gàidhlig: Nua-libearalas
hrvatski: Neoliberalizam
Bahasa Indonesia: Neoliberalisme
íslenska: Nýfrjálshyggja
italiano: Neoliberismo
日本語: 新自由主義
Basa Jawa: Néoliberalisme
한국어: 신자유주의
lumbaart: Neoliberism
lietuvių: Neoliberalizmas
latviešu: Neoliberālisms
Bahasa Melayu: Neoliberalisme
norsk nynorsk: Nyliberalisme
português: Neoliberalismo
română: Neoliberalism
sicilianu: Neulibbirismu
srpskohrvatski / српскохрватски: Neoliberalizam
Simple English: Neoliberalism
slovenčina: Neoliberalizmus
српски / srpski: Неолиберализам
svenska: Nyliberalism
Türkçe: Neoliberalizm
українська: Неолібералізм