Efedrine

Efedrine
(-)-Ephedrin.svg
2-methylamino-1-fenyl-1-propanol
Farmaceutische gegevens
F85%
MetabolisatieLever
t1/23-6 uur
UitscheidingNieren
Gebruik
GeneesmiddelengroepAntitussiva, mucolytica en expectorantia
SubklasseVasoconstrictoren
MerknamenEfedrine: Endrine. Efedrinehydrochloride: Enurace, (combinatiepreparaten) Broncal, Bronchobel, Clarix, Colimax, Folex, Kamfeine, Mepecton, Ephedronguent. Efedrinelevulinaat: Argyrophedrine. Efedrinetartraat: Alfavit.
IndicatiesRinitis, sinusitis, bronchitis
Voorschrift/receptNeen
ToedieningSiroop
Risico met betrekking tot
Zwangerschapscat.A (Australië), C (USA)
Databanken
CAS-nummer299-42-3
ATC-codeR01AA03
PubChem5032
Chemische gegevens
FormuleC10H15NO
Molaire massa165,7 g/mol
Portaal  Portaalicoon  Geneeskunde

Efedrine is een sympathicomimeticum, dat de werking van het (ortho)sympathische zenuwstelsel stimuleert. Dit is het deel van het zenuwstelsel dat de lichaamsfuncties tijdens gevaar of spanning beïnvloedt; je wordt alerter, klaar voor actie. Er komt dan ook bij gebruik van efedrine meer noradrenaline en adrenaline vrij in het lichaam. Efedrine dankt zijn naam aan de plant Ephedra (Ephedraceae). Het is de meest werkzame alkaloïde in ephedra.

Efedrine wordt of werd gebruikt in sommige hoestdranken omdat het de luchtwegen verwijdt (op de Duitse en Nederlandse markt was dat Nattermann extra forte; inmiddels uit de handel genomen).

In België is efedrine alleen nog verkrijgbaar voor nasaal gebruik onder de merknaam Endrine.

Ook wordt de stof door anesthesiologen op de operatiekamers gebruikt om in bepaalde gevallen de bloeddruk van patiënten te reguleren. De consumptie van efedrine stimuleert het verbranden van lichaamsvet en vermindert hongergevoel; als het lichaam klaar moet zijn voor actie is het verbranden van energie belangrijker dan de aanmaak van nieuwe energie. Daarom is het ook wel een "natuurlijke" of plantaardige "amfetamine" genoemd.

Het gebruik van efedrine in combinatie met zogenaamde MAO-remmers kan het bloeddrukverhogend effect van MAO-remmers versterken, wat kan leiden tot hersenbloedingen.[1]

In de diergeneeskunde wordt het middel in de efedrine-HCl-vorm toegepast ter behandeling van urine-incontinentie bij honden waarbij de eierstokken verwijderd zijn (Merknaam Enurace).

Geschiedenis

Ephedra komt van nature voor in China en het zuidwesten van de Verenigde Staten. In China wordt het al zo'n 3000 jaar gebruikt. Het heet daar Ma Huang. Wetenschappers hebben in de jaren 30 voor het eerst efedrine geïsoleerd uit de plant ephedra. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd er in de Nederlandsche Cocaïnefabriek in Amsterdam efedrine geproduceerd. In de jaren 90 van de vorige eeuw is het populair geworden als partydrug en werd het verwerkt in diverse voedingssupplementen bedoeld voor de vetverbranding en het afslanken. Sinds april 2004 is het door de Nederlandse overheid verboden om efedrine bevattende preparaten in de vrije handel te verkopen.

De stof staat op de dopinglijst van de WADA.[2]

In andere talen
العربية: إفيدرين
تۆرکجه: افدرین
català: Efedrina
čeština: Efedrin
Cymraeg: Effedrin
dansk: Efedrin
Deutsch: Ephedrin
English: Ephedrine
Esperanto: Efedrino
español: Efedrina
euskara: Efedrina
فارسی: افدرین
suomi: Efedriini
français: Éphédrine
Gaeilge: Eifidrín
galego: Efedrina
ગુજરાતી: એફેડ્રિન
hrvatski: Efedrin
magyar: Efedrin
հայերեն: Էֆեդրին
Bahasa Indonesia: Efedrina
italiano: Efedrina
한국어: 에페드린
lietuvių: Efedrinas
latviešu: Efedrīns
Bahasa Melayu: Efedrina
norsk: Efedrin
polski: Efedryna
پښتو: افدرين
português: Efedrina
română: Efedrină
русский: Эфедрин
srpskohrvatski / српскохрватски: Efedrin
Simple English: Ephedrine
slovenčina: Efedrín
српски / srpski: Efedrin
svenska: Efedrin
Türkçe: Efedrin
українська: Ефедрин
Tiếng Việt: Ephedrine
中文: 麻黃鹼