ကိုလံဘီယာနိုင်ငံ
English: Colombia

ကိုလံဘီယာ သမ္မတနိုင်ငံ
Republic of Colombia

República de Colombia
Colombia၏ အလံတော်
Colombia၏ နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်
အလံတော်အမှတ်တံဆိပ်
ဆောင်ပုဒ်: "Libertad y Orden"  
"Liberty and Order"
နိုင်ငံတော် သီချင်း: ¡Oh, Gloria Inmarcesible!  
O unfading glory!
Colombia၏ တည်နေရာ
မြို့တော်
နှင့် အကြီးဆုံးမြို့
ဘိုဂိုတာ
ရုံးသုံး ဘာသာစကားများစပိန်
အသိအမှတ်ပြု ဒေသန္တရ ဘာသာစကားများThe languages and dialects of ethnic groups are also official in their territories.[၁]
လူမျိုးစုMestizo (58%)၊ လူဖြူ (26%)၊ Afro Colombian (15%)၊ Amerindian (1%)[၂]
DemonymColombian,Neogranadine
အမျိုးအစားသမ္မတနိုင်ငံ
အစိုးရ
• သမ္မတ
ဟွမ်း မန်နွဲ ဆန်တို့စ် (Juan Manuel Santos)
• ဒုတိယ သမ္မတ
အန်ဟယ်လင်းနို ဂါဇုန်း (Angelino Garzón)
လွပ်လပ်ရေး စပိန် မှ
• လွတ်လပ်ရေး ကြေညာချက်
July 20, 1810
• Recognized
August 7, 1819
• ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံ ဥပဒေ
1991
ဧရိယာ
• စုစုပေါင်း
1,141,748 km2 (440,831 sq mi) (အဆင့်: 26)
• ရေထု (%)
8.8
လူဦးရေ
• August 2010 ခန့်မှန်း
45,586,233[၃] (အဆင့် - 29)
• 2005 သန်းခေါင်စာရင်း
42,888,592[၃]
• သိပ်သည်းမှု
40/km2 (အဆင့် - 168)
GDP (PPP)2009 ခန့်မှန်း
• စုစုပေါင်း
$401.966 billion[၄]
• Per capita
$8,936[၄]
GDP (nominal)2009 ခန့်မှန်း
• စုစုပေါင်း
$228.836 billion[၄]
• Per capita
$5,087[၄]
Gini (2006)52
မြင့်
HDI (2010)Increase 0.689[၅]
အလယ် · 79th
ငွေကြေးPeso (COP) (COP)
အချိန်ဇုန်(UTC-52)
ရက်စွဲပုံစံdd-mm-yyyy (CE)
ယာဉ်ကြောစနစ်right
တယ်လီဖုန်းကုဒ်+57
Internet TLD.co
  1. Although the Colombian Constitution does not specify the Spanish as official language in all its territory, the native languages (approximately 75 dialects) are also official in their own territories.
  2. The official Colombian time, (horalegal.sic.gov.co) is controlled and coordinated by the state agency Superintendency of Industry and Commerce.[၆]

ကိုလံဘီယာနိုင်ငံ၏ တရားဝင်အမည်မှာ ကိုလံဘီယာသမ္မတနိုင်ငံ (Republic of Colombia) ဖြစ်သည်။ တောင်အမေရိကတိုက်၏ အနောက်တောင်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသည်။ အရှေ့ဘက်တွင် ဗင်နီဇွဲလားနိုင်ငံ နှင့်ဘရာဇီးနိုင်ငံ၊ တောင်ဘက်တွင် အီကွေဒေါနိုင်ငံ နှင့် ပီရူးနိုင်ငံ၊ မြောက်ဘက်တွင် ကာရစ်ဘီယံ ပင်လယ်၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် ပနားမားနိုင်ငံ၊ အနောက်ဘက်တွင် ပစိဖိတ် သမုဒ္ဒရာတို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်လျှက်ရှိသည်။ [၇] [၈] [၉] ကိုလံဘီယာနိုင်ငံသည် ဗင်နီဇွဲလား၊ ဂျမေကာနိုင်ငံဟေတီနိုင်ငံဒိုမီနီကန်သမ္မတနိုင်ငံဟွန်ဒူးရပ်စ်နိုင်ငံနီကာရာဂွါနိုင်ငံကော့စတာရီကာနိုင်ငံတို့နှင့် ပင်လယ်ရေပိုင်နက်အားဖြင့် နယ်ချင်းထိနေသည်။ [၁၀][၁၁] လူဦးရေ ၄၅သန်းကျော်ရှိသော ကိုလံဘီယာသည် နိုင်ငံအလိုက် လူဦးရေများပြားမှု အဆင့်အနေဖြင့် ကမ္ဘာတွင် နံပါတ်(၂၉) ရှိသည်။ တောင်အမေရိကတိုက်တွင် ဘရာဇီးပြီးလျှင် ဒုတိယ လူဦးရေအများဆုံးတိုင်းပြည်ဖြစ်သည်။ ကိုလံဘီယာနိုင်ငံသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် မက္ကဆီကိုနိုင်ငံအမေရိကန်ပြည်ထောင်စုစပိန်နိုင်ငံတို့ပြီးလျှင် စပိန်စကားပြောနိုင်ငံများ အနက် စတုတ္ထ လူဦးရေအများဆုံးနိုင်ငံလည်း ဖြစ်သည်။ [၁၂]

ကိုလံဘီယာတွင် ယခင်ကတည်းက နေထိုင်လျှက်ရှိကြသော မူရင်းဒေသခံများမှာ Muisca၊ Quimbaya နှင့် Tairona တို့ဖြစ်သည်။ ၁၄၉၉တွင် စပိန်တို့ရောက်ရှိလာပြီး ဒေသခံများကို တိုက်ခိုက်ကာ ဘုရင်ခံအုပ်ချုပ်သော နယူးဂရင်နေးဒါး အဖြစ် ယနေ့ခေတ် ကိုလံဘီယာ၊ ဗင်နီဇွဲလား၊ အီကွေဒေါ၊ ဘရာဇီးအနောက်မြောက်ပိုင်းနှင့် ပနားမားတို့ပါဝင်သော ကိုလိုနီနယ်မြေ ကို သိမ်းသွင်း ရယူခဲ့ကြသည်။ ထိုစဉ်က မြို့တော်ကို ဘိုဂိုတာအဖြစ် သတ်မှတ်ထားရှိခဲ့သည်။ [၁၃] ၁၈၁၉တွင် စပိန်ထံမှ လွတ်လပ်ရေးရခဲ့သည်။ ၁၈၃၀တွင် ဂရန်ကိုလံဘီယာ ပြိုကွဲခဲ့ပြီး ဗင်နီဇွဲလားနှင့် အီကွေဒေါတို့က သီးခြားနိုင်ငံများအဖြစ် ခွဲထွက်သွားခဲ့သည်။ ထိုအခါ ယနေ့ကိုလံဘီယာနှင့် ပနားမားတို့ ပူးပေါင်းခဲ့ကြပြီး နယူးဂရင်နေးဒါးသမ္မတနိုင်ငံကို တည်ထောင်ခဲ့ကြသည်။ ၁၈၅၈တွင် ဂရင်နေးဒင်းကွန်ဖက်ဒရေးရှင်း ၊ ၁၈၆၃တွင် ကိုလံဘီယာပြည်ထောင်စု အဖြစ် ဖက်ဒရယ်စနစ်ဖြင့် အုပ်ချုပ်ခဲ့ကြသည်။ ၁၈၈၆တွင် [ကိုလံဘီယာ သမ္မတနိုင်ငံအဖြစ် ကြေညာခဲ့သည်။ [၂] ပနားမား တူးမြောင်း ဖောက်လုပ်ရာတွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုထံပေးရန်ရှိနေသော ဘဏ္ဍာငွေကြေးအတွက် ဖိအားပေးခံရသောကြောင့် ၁၉၀၃ခုနှစ်တွင် ပနားမားနိုင်ငံသည် သီးခြားခွဲထွက်ခဲ့သည်။

ကိုလံဘီယာသည် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ဖြင့်အုပ်ချုပ်လာသော သမိုင်းကြောင်း ရှည်လျားသည့် တိုင်းပြည်ဖြစ်သည်။ ကိုလံဘီယာလစ်ဘရယ်ပါတီနှင့် ကိုလံဘီယာကွန်ဆာဗေးတစ်ပါတီ တို့ကို ၁၈၄၈ နှင့် ၁၈၄၉ ခုနှစ်ကတည်းက တည်ထောင်ခဲ့ကြသည်။ အမေရိကတွင် သက်တမ်းအရှည်ကြာဆုံး နိုင်ငံရေးပါတီများ ဖြစ်ကြသည်။ သို့ရာတွင် ပါတီနှစ်ခုကြား တင်းမာမှုများသည် ရံဖန်ရံခါ အဓိကရုဏ်များ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ၁၈၉၉-၁၉၀၂ တွင် ရက်တစ်ထောင်စစ်ပွဲ၊ ၁၉၄၈တွင် La Violencia တို့မှာ ထင်ရှားသောသာဓကများဖြစ်သည်။ ၁၉၆၄မှစ၍ အစိုးရစစ်တပ်၊ လက်ဝဲစွန်းပျောက်ကျားသူပုန်များ၊ လက်ယာစွန်းပြည်သူ့စစ်များကြား ယနေ့ထိတိုင်အောင် လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခ ဖြစ်ပွားနေလျှက်ရှိသည်။ မူးယစ်ဆေးဝါး တရားမဝင်မှောင်ခိုရောင်းဝယ်မှု များကြောင့် ၁၉၈၀နောက်ပိုင်းတွင် စစ်ပွဲများ ပိုမိုပြင်းထန်လာခဲ့သည်။ ၂၀၀၀ပြည့်လွန် ဆယ်စုနှစ်များတွင်မူ အကြမ်းဖက်မှုများ သိသိသာသာလျော့ကျသွားခဲ့သည်။ အစိုးရ၏ ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးပွဲများကြောင့် ပြည်သူ့စစ်များမှာ နေရာပြောင်းရွှေ့သွားကြပြီး သူပုန်များမှာလည်း ယခင်က ထိန်းချုပ်လွှမ်းမိုးထားသော ဒေသများကို ရှုံးနိမ့်လက်လွှတ်ခဲ့ကြရသည်။ [၂] [၁၄] ၂၀၀၉၊ ၂၀၁၀ တွင်မူ လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်မှုများ တိုးတက်များပြားလာပြန်သည်။ [၁၅][၁၆][၁၇] မေပယ်လ်ခရော့ဖ်ထ်သုတေသနသိပ္ပံ ၏ စစ်တမ်းအရ ၂၀၁၀ခုနှစ်တွင် ကိုလံဘီယာသည် မပြီးဆုံးသောသော မူးယစ်ဆေးဝါးစစ်ပွဲများ၊ အသစ်ထပ်ဖွဲ့လာကြသော ပြည်သူ့စစ်များနှင့် သူပုန်ပျောက်ကျားများ တို့ကြောင့် ကမ္ဘာ့ ဆဌမမြောက် အကြမ်းဖက်မှုအများဆုံးတိုင်းပြည် ဖြစ်ခဲ့သည်။ [၁၈][၁၉]

လက်တင်အမေရိကတွင် စတုတ္ထမြောက် စီးပွားရေးအင်အားအတော့တင်းဆုံးဖြစ်သော ကိုလံဘီယာသည် အလယ်အလတ်တန်းအဆင့် ဩဇာရှိသောတိုင်းပြည်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ [၂၀] သို့ရာတွင် ဓနဥစ္စပိုင်ဆိုင်မှု မညီမျှမှုများ ရှိနေသည်။ ၁၉၉၀တွင် ဆင်းရဲ-ချမ်းသာကွာခြားချက် ၏ ၁၀%မှာ ၄၀ အချိုး ၁ ဖြစ်လာသည်။ ၂၀၀၀ခုနှစ်တွင် အချိုးမှာ ၈၀ အချိုး ၁ အထိရောက်လာသည်။ [၂၁] [၂၂] ကမ္ဘာ့ကုလသမဂ္ဂ၊ လု့အခွင့်အရေးအဖွဲ့၏ ၂၀၀၈-၂၀၀၉ခုနှစ် အစီရင်ခံစာအရ ဆင်းရဲမှုနှုန်းမှာ လျော့နည်းသွားသည်။ သို့ရာတွင် လူဦးရေ၏ ထက်ဝက်ကျော်မှာ ဆင်းရဲမှု မျဉ်း၏ အောက်တွင် ရှိနေဆဲဖြစ်သည်။ [၂၃] ၂၀၀၉ခုနှစ် တရားဝင်စာရင်းအရ ၄၆%မှာ ဆင်းရဲနွမ်းပါးနေပြီး ၁၇%မှာ ဆိုးရွားစွာ ဆင်းရဲလျှက်ရှိနေသည်။ [၂၄][၂၅]

ကိုလံဘီယာတွင် လူမျိုးစုများစွာကွဲပြားလျှက်ရှိသည်။ ဒေသခံများ၊ စပိန်အနွယ်များ၊ အာဖရိကန်များ နှင့် ဥရောပနှင့် အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသများမှ ပြောင်းရွှေ့အခြေချလာသူများဖြင့် ရောနှောလျှက်ရှိပြီး ယဉ်ကျေးမှုပေါင်းစုံရှိနေသည်။ ကိုလံဘီယာ၏ ပထဝီဝင်အနေအထားမှာလည်း ကွဲပြားနေသည်။ မြို့ပြအများစုမှာ အင်ဒီးစ်တောင်တန်းကုန်းမြင့်ဒေသများတွင် တည်ရှိနေသည်။ ကိုလံဘီယာ၏ နယ်မြေမှာ အမေဇုန်မိုးသစ်တောများမှသည် အပူပိုင်းမြက်ခင်းပြင်များ၊ ကရစ်ဘီယံပင်လယ် ကမ်းရိုးတန်းနှင့် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာ ကမ်းရိုးတန်းများ စသည်ဖြင့် အစုံရှိသည်။ [၂၆]

ဝေါဟာရင်းမြစ်

Other Languages
Аҧсшәа: Колумбиа
Acèh: Kolombia
адыгабзэ: Коломбие
Afrikaans: Colombia
Akan: Colombia
Alemannisch: Kolumbien
አማርኛ: ኮሎምቢያ
aragonés: Colombia
Ænglisc: Colombia
العربية: كولومبيا
ܐܪܡܝܐ: ܩܘܠܘܡܒܝܐ
asturianu: Colombia
Aymar aru: Kuluwya
azərbaycanca: Kolumbiya
تۆرکجه: کولومبیا
башҡортса: Колумбия
Boarisch: Kolumbien
žemaitėška: Kuolombėjė
Bikol Central: Kolombya
беларуская: Калумбія
беларуская (тарашкевіца)‎: Калюмбія
български: Колумбия
भोजपुरी: कोलंबिया
Bislama: Colombia
Banjar: Kolombia
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী: কলম্বিয়া
brezhoneg: Kolombia
bosanski: Kolumbija
буряад: Колумби
català: Colòmbia
Chavacano de Zamboanga: Colombia
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Colombia
нохчийн: Колумби
Cebuano: Colombia
Chamoru: Colombia
کوردی: کۆلۆمبیا
corsu: Colombia
qırımtatarca: Kolombiya
čeština: Kolumbie
Чӑвашла: Колумби
Cymraeg: Colombia
dansk: Colombia
Deutsch: Kolumbien
Thuɔŋjäŋ: Colombia
Zazaki: Kolombiya
dolnoserbski: Kolumbiska
डोटेली: कोलम्बिया
ދިވެހިބަސް: ކޮލަންބިއާ
eʋegbe: Colombia
Ελληνικά: Κολομβία
emiliàn e rumagnòl: Colombia
English: Colombia
Esperanto: Kolombio
español: Colombia
eesti: Colombia
euskara: Kolonbia
estremeñu: Colómbia
فارسی: کلمبیا
suomi: Kolumbia
Võro: Colombia
Na Vosa Vakaviti: Colombia
føroyskt: Kolumbia
français: Colombie
arpetan: Colombie
Nordfriisk: Kolumbien
furlan: Colombie
Frysk: Kolombia
Gaeilge: An Cholóim
Gagauz: Kolumbiya
贛語: 哥倫比亞
kriyòl gwiyannen: Lakolonbi
Gàidhlig: Coloimbia
galego: Colombia
Avañe'ẽ: Kolómbia
गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni: कोलंबिया
𐌲𐌿𐍄𐌹𐍃𐌺: 𐌺𐌰𐌿𐌻𐌿𐌼𐌱𐌾𐌰
ગુજરાતી: કોલમ્બિયા
Hausa: Kolombiya
客家語/Hak-kâ-ngî: Colombia
Hawaiʻi: Kolomupia
עברית: קולומביה
हिन्दी: कोलम्बिया
Fiji Hindi: Colombia
hrvatski: Kolumbija
hornjoserbsce: Kolumbiska
Kreyòl ayisyen: Kolonbi
magyar: Kolumbia
հայերեն: Կոլումբիա
interlingua: Colombia
Bahasa Indonesia: Kolombia
Interlingue: Columbia
Igbo: Colombia
Ilokano: Colombia
íslenska: Kólumbía
italiano: Colombia
日本語: コロンビア
Patois: Kolombia
la .lojban.: kolombias
Jawa: Kolombia
ქართული: კოლუმბია
Qaraqalpaqsha: Kolumbiya
Taqbaylit: Kulumbya
Kabɩyɛ: Kolombi
Kongo: Kolombia
Gĩkũyũ: Colombia
қазақша: Колумбия
kalaallisut: Colombia
ភាសាខ្មែរ: កូឡុំប៊ី
ಕನ್ನಡ: ಕೊಲೊಂಬಿಯ
한국어: 콜롬비아
kurdî: Kolombiya
kernowek: Kolombi
Кыргызча: Колумбия
Latina: Columbia
Ladino: Kolombia
Lëtzebuergesch: Kolumbien
лакку: Колумбия
лезги: Колумбия
Lingua Franca Nova: Colombia
Limburgs: Colombia
Ligure: Colombia
lumbaart: Culumbia
lingála: Kolombi
لۊری شومالی: کولومبیا
lietuvių: Kolumbija
latgaļu: Kolumbeja
latviešu: Kolumbija
Malagasy: Kolombia
олык марий: Колумбий
Māori: Koromōpia
Minangkabau: Kolombia
македонски: Колумбија
മലയാളം: കൊളംബിയ
монгол: Колумби
मराठी: कोलंबिया
кырык мары: Колумби
Bahasa Melayu: Colombia
Malti: Kolombja
Mirandés: Colómbia
مازِرونی: کلمبیا
Dorerin Naoero: Korombiya
Nāhuatl: Colombia
Napulitano: Colombia
Plattdüütsch: Kolumbien
नेपाली: कोलम्बिया
नेपाल भाषा: कोलोम्बिया
Nederlands: Colombia
norsk nynorsk: Colombia
norsk: Colombia
Novial: Kolombia
Nouormand: Coloumbie
Sesotho sa Leboa: Kolombia
occitan: Colómbia
Livvinkarjala: Kolumbii
Oromoo: Kolombiyaa
ଓଡ଼ିଆ: କଲମ୍ବିଆ
Ирон: Колумби
ਪੰਜਾਬੀ: ਕੋਲੰਬੀਆ
Pangasinan: Colombia
Kapampangan: Colombia
Papiamentu: Colombia
Picard: Colombie
Deitsch: Kolumbien
Norfuk / Pitkern: Kolombiya
polski: Kolumbia
Piemontèis: Colombia
پنجابی: کولمبیا
português: Colômbia
Runa Simi: Kulumbya
rumantsch: Columbia
romani čhib: Kolombiya
română: Columbia
русский: Колумбия
русиньскый: Колумбия
Kinyarwanda: Kolombiya
संस्कृतम्: कोलोम्बिया
саха тыла: Колумбия
sardu: Colòmbia
sicilianu: Colombia
Scots: Colombie
سنڌي: ڪولمبيا
davvisámegiella: Colombia
srpskohrvatski / српскохрватски: Kolumbija
Simple English: Colombia
slovenčina: Kolumbia
slovenščina: Kolumbija
Gagana Samoa: Kolomupia
chiShona: Colombia
Soomaaliga: Kolombiya
shqip: Kolumbia
српски / srpski: Колумбија
Sranantongo: Kolombikondre
Seeltersk: Kolumbien
Sunda: Kolombia
svenska: Colombia
Kiswahili: Kolombia
ślůnski: Kolůmbijo
Sakizaya: Columbia
తెలుగు: కొలంబియా
tetun: Kolómbia
тоҷикӣ: Кулумбия
Türkmençe: Kolumbiýa
Tagalog: Colombia
Setswana: Colombia
lea faka-Tonga: Kolomipia
Tok Pisin: Kolambia
Türkçe: Kolombiya
Xitsonga: Colombia
татарча/tatarça: Колумбия
reo tahiti: Colombia
удмурт: Колумбия
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: كولومبىيە
українська: Колумбія
اردو: کولمبیا
oʻzbekcha/ўзбекча: Kolumbiya
vèneto: Cołonbia
vepsän kel’: Kolumbii
Tiếng Việt: Colombia
West-Vlams: Colombia
Volapük: Kolumbän
walon: Colombeye
Winaray: Colombia
Wolof: Koloombi
吴语: 哥伦比亚
isiXhosa: IsiColombia
მარგალური: კოლუმბია
ייִדיש: קאלאמביע
Yorùbá: Kòlómbìà
Vahcuengh: Colombia
Zeêuws: Colombia
中文: 哥伦比亚
文言: 哥倫比亞
Bân-lâm-gú: Colombia
粵語: 哥倫比亞
isiZulu: IKolombiya