Psicologie
English: Psychology

Gtk-find-and-replace.svg
Esta páigina ó cacho fui traduzida outomaticamente i percisa de ser rebista por un falante natibo de mirandés. Se sabes bien mirandés ajuda la Biquipédia rebendo este artigo. Apuis de la rebison apaga esta marca. Oubrigado!
La lhetra griega Ψ ("psi"), simblo de la Psicologie.

La psicologie (de l griego Ψυχολογία, trasl. psykhologuía, palabra deribado de las palabras ψυχή, psykhé, "alma", i λόγος, lhógos, "palabra", "rezon" ó "studo") ye la ciéncia que studa ls porcessos mentales (sentimientos, pensamientos, rezon) i l cumportamiento houmano i animal (para fines de pesquisa i correlaçon, na ária de la psicologie cumparada) ó seia outelizando la metodologie de la cumparaçon. L oubjeto de studo dessa ciéncia assi i todo inda hoije ye albo de cuntrobérsias specialmente quanto las çtinçones ó necidades de studo de la mente an ouposiçon al studo de la cumportamiento.

Para La. R. Lhuria eminente psicólogo sobiético un de ls fundadores de la neuropsicologie la psicologie de l home debe acupar-se de la análeze de las formas cumplexas de repersentaçon de la rialidade, que se custituíran al lhongo de la storia de la sociadade i son rializadas pul cérebro houmano ancluindo las subjetibas formas de la atebidade cunciente sin sustituir essas puls studo de ls porcessos fisiológicos que les serben de base nin lhemitar-se a la çcriçon sterior de l mesmos.

Segundo esse outor para alhá de stablecer las lheis de la sensaçon i percepçon houmana, regulaçon de ls porcessos de atençon, memorizaçon (tarefa ampeçada por Wundt que l cunsagrou, a a cuntragusto, i la que se dedicórun ls purmeiros psicólogos), na análeze de l pensamiento lhógico, formaçon de las necidades cumplexas i de la personalidade. Cunsidra esses fenómenos cumo perduto de la stória social (cumpartilhando, de cierto modo coma la proposiçon de la relegada (na época) publicaçon Bolkerpsichologie (Psicologie cultural) de Wundt i cun las proposiçones de studo simultáneo de ls porcessos neurofisiológicos i detreminaçones stórico-culturales, rializadas de modo andependiente por sou cuntemporáneo Bigotsky) (Lhuria, 1979)

Outro oubjeto de studo de la psicologie, anclusibe cumpartilhado cula psiquiatria, son las personalidades inadatables cun cumportamientos zbiantes, chamados de doentes mentales pula psicopatologie. Cunsidrando la relaçon mente – cuorpo cumo ua ounidade, cumo ben sendo demunstrado als poucos zde ls primórdios fundaçon de la psicologie cumo ciéncia (çtinguindo-se de la filosofie), i a partir desse pressuposto básico de la eisisténcia dun monismo - i nun un dualismo cumo Çcartes apregou - este galho de l coincimiento ten sous studos boltados a esse axioma percipal. Antre outras atuaçones que esta ciéncia permite al porfissional de la ária, stan la splicaçon de ls macanismos ambolbidos an detreminados cumportamientos, assi cumo prebeni-los i modificá-los.

La psicologie ye ua ciéncia cunsidrada tanto de las árias sociales, ó houmanas, cumo de la ária biomédica (por eisemplo, la neuropsicologie faç parte deste spetro), assi eilha ye studada tanto an métodos quantitatibos cumo an métodos qualitatibos. Estes métodos aplican-se al studo de ls porcessos psíquicos, geradores de cumportamientos i al alrobés.

Ls studos clássicos an psicologie baseában-se justamente ne ls cumportamientos, que éran diretamente ouserbados, que fazien cun que l psicólogo anferisse un porcesso psíquico; mas, cun ls abanços de las neurociéncias na atualidade antre ls quales çtaca-se la psicofarmacologie la análeze de eimaiges de l cérebro, tamien ye possible, mesmo que rudimentarmente, studar ls porcessos psíquicos na sue ourige.

La antrospeçon ye outro método para chegar als porcessos cuncientes. Mas, esta antrospeçon ye un porcesso que necessita ser acumpanhado i guiado por un psicoterapeuta, dada la deficuldade antrínseca que cumporta. Esto debe-se al fato de cada un de nós tener macanismos defensibos (que nun depénden de la nuossa buntade) que ténen cumo funçon ampedir l acesso als perdutos de l nuosso ancunciente cumo forma de ne ls porteger de la zourganizaçon mental.

Na proposiçon psicanalítica ua de las purmeiras corrientes de la psicologie a propor la balidade de la anstrospeçon cumo método, l eifeito de la anterpretaçon rializada pul terapeuta, desse cuntenido ancunciente (ansight) na remoçon de sintomas ó trasformaçones de cumportamiento ye, antre outros métodos, l que cumproba la balidade de la teorie psicanalítica a partir de la speriéncia clínica. L studo de causos clínicos ye la sue forma percipal de adequaçon a la metodologie científica eisisten mas, bários outros métodos zambolbidos, cada un para studo dun ó más porcessos mentales antre ls quales análeze de l símbolos, mitos i obras de arte (perpuosta por C. G. Jung) i ls testes porjetibos.

Cabe a la psicologie studar questones lhigadas a la personalidade, a la daprendizaige, a la motibaçon, a la mimória, a la anteligéncia, al funcionamiento de l sistema nerboso de modo antegrado al cunjunto de deciplinas que forman la Neurociéncia, i tamien a la Quemunicaçon Anterpessoal, al zambolbimento, al cumportamiento sexual, a la agressibidade, al cumportamiento an grupo, als porcessos psicoterapéuticos, al sono i al suonho, al prazer i a la delor cun special atençon als porcessos afetibos ó cognitibos de l sofrimiento (ansiedade, depresson etc., para alhá de todos ls outros porcessos psíquicos i cumportamentales nun citados.

L Pensador de Rodin, an antrospeçon.
Other Languages
Afrikaans: Sielkunde
Alemannisch: Psychologie
aragonés: Psicolochía
العربية: علم النفس
অসমীয়া: মনোবিজ্ঞান
asturianu: Sicoloxía
azərbaycanca: Psixologiya
تۆرکجه: سایکولوژی
башҡортса: Психология
žemaitėška: Psikoluogėjė
беларуская: Псіхалогія
беларуская (тарашкевіца)‎: Псыхалёгія
български: Психология
भोजपुरी: मनोबिज्ञान
brezhoneg: Bredoniezh
bosanski: Psihologija
català: Psicologia
нохчийн: Психологи
Cebuano: Sikolohiya
corsu: Psicologia
čeština: Psychologie
kaszëbsczi: Psychòlogijô
Чӑвашла: Психологи
Cymraeg: Seicoleg
dansk: Psykologi
Deutsch: Psychologie
Thuɔŋjäŋ: Piööcëkuɛ̈nnhom
Zazaki: Psikolociye
Ελληνικά: Ψυχολογία
English: Psychology
Esperanto: Psikologio
español: Psicología
euskara: Psikologia
estremeñu: Sicologia
suomi: Psykologia
føroyskt: Sálarfrøði
français: Psychologie
Nordfriisk: Psüchologii
furlan: Psicologjie
Frysk: Psychology
Gàidhlig: Eòlas-inntinn
galego: Psicoloxía
Avañe'ẽ: Apytu'ũkuaaty
ગુજરાતી: મનોવિજ્ઞાન
Gaelg: Shicklaage
客家語/Hak-kâ-ngî: Sîm-lî-ho̍k
हिन्दी: मनोविज्ञान
Fiji Hindi: Psychology
hrvatski: Psihologija
Արեւմտահայերէն: Հոգեբանութիւն
interlingua: Psychologia
Bahasa Indonesia: Psikologi
Interlingue: Psichologie
Ilokano: Sikolohia
íslenska: Sálfræði
italiano: Psicologia
日本語: 心理学
Patois: Saikalaji
la .lojban.: menske
Jawa: Psikologi
ქართული: ფსიქოლოგია
Taqbaylit: Tasnafsit
қазақша: Психология
kalaallisut: Tarnip ilinniarnera
ភាសាខ្មែរ: ចិត្តវិទ្យា
한국어: 심리학
kurdî: Psîkolojî
Кыргызча: Психология
Latina: Psychologia
Ladino: Psikolojiya
Lëtzebuergesch: Psychologie
Lingua Franca Nova: Psicolojia
Limburgs: Psychologie
Ligure: Psicologia
lietuvių: Psichologija
latviešu: Psiholoģija
मैथिली: मनोविज्ञान
македонски: Психологија
Bahasa Melayu: Psikologi
မြန်မာဘာသာ: စိတ်ပညာ
مازِرونی: روان‌شناسی
Napulitano: Psicologgia
Nedersaksies: Psychologie
नेपाली: मनोविज्ञान
नेपाल भाषा: साइकोलोजी
Nederlands: Psychologie
norsk nynorsk: Psykologi
norsk: Psykologi
Novial: Psikologia
Nouormand: Psychologie
occitan: Psicologia
ਪੰਜਾਬੀ: ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ
Picard: Psicologie
polski: Psychologia
Piemontèis: Psicologìa
پنجابی: نفسیات
پښتو: ساپوهنه
português: Psicologia
Runa Simi: Nuna yachay
rumantsch: Psicologia
română: Psihologie
русский: Психология
русиньскый: Псіхолоґія
саха тыла: Психология
ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ: ᱢᱚᱱ ᱥᱟᱬᱮᱥ
sardu: Psicologia
sicilianu: Psicoluggìa
سنڌي: نفسيات
srpskohrvatski / српскохрватски: Psihologija
Simple English: Psychology
slovenčina: Psychológia
slovenščina: Psihologija
Gagana Samoa: Saikolosi
Soomaaliga: Cilminafsi
српски / srpski: Психологија
Sesotho: Saekholoji
Seeltersk: Psychologie
Basa Sunda: Psikologi
svenska: Psykologi
Kiswahili: Elimunafsia
தமிழ்: உளவியல்
tetun: Psikolojia
Tagalog: Sikolohiya
Tok Pisin: Saikolosi
Türkçe: Psikoloji
татарча/tatarça: Психология
українська: Психологія
اردو: نفسیات
oʻzbekcha/ўзбекча: Psixologiya
vèneto: Sicołogia
Tiếng Việt: Tâm lý học
West-Vlams: Psychologie
Winaray: Psikolohiya
吴语: 心理学
მარგალური: ფსიქოლოგია
ייִדיש: פסיכאלאגיע
Vahcuengh: Simleixhag
Zeêuws: Psyholohie
中文: 心理学
Bân-lâm-gú: Sim-lí-ha̍k
粵語: 心理學