उझबेकिस्तान
English: Uzbekistan

उझबेकिस्तान
O‘zbekiston Respublikasi
Ўзбекистон Республикаси
उझबेकिस्तानचे प्रजासत्ताक
उझबेकिस्तानचा ध्वजउझबेकिस्तानचे चिन्ह
ध्वजचिन्ह
उझबेकिस्तानचे स्थान
उझबेकिस्तानचे जागतिक नकाशावरील स्थान
राजधानी
(व सर्वात मोठे शहर)
ताश्केंत
अधिकृत भाषाउझबेक
इतर प्रमुख भाषारशियन
सरकारअध्यक्षीय प्रजासत्ताक
 - राष्ट्रप्रमुखइस्लाम कारिमोव
महत्त्वपूर्ण घटना
 - स्वातंत्र्य दिवस१ सप्टेंबर, इ.स. १९९१ 
क्षेत्रफळ
 - एकूण४,४७,४०० किमी (५६वा क्रमांक)
 - पाणी (%)४.९
लोकसंख्या
 -एकूण२,७६,०६,००७[१] (४५वा क्रमांक)
 - घनता६१.४/किमी²
वार्षिक सकल उत्पन्न (पीपीपी)
 - एकूण७८.३३८ अब्ज[२] अमेरिकन डॉलर 
 - वार्षिक दरडोई उत्पन्न३,८०६ अमेरिकन डॉलर 
मानवी विकास निर्देशांक  (२००७) ०.७१०[३] (मध्यम) (११९ वा)
राष्ट्रीय चलनउझबेकिस्तानी सोम
आंतरराष्ट्रीय कालविभागयूटीसी + ५:००
आय.एस.ओ. ३१६६-१UZ
आंतरजाल प्रत्यय.uz
आंतरराष्ट्रीय दूरध्वनी क्रमांक९९८
राष्ट्र_नकाशा


Tajiks of Uzbekistan.PNG

उझबेकिस्तान, अधिकृत नाव उझबेकिस्तानाचे प्रजासत्ताक (मराठी लेखनभेद: उझबेकिस्तानाचे प्रजासत्ताक ; उझ्बेक: O‘zbekiston Respublikasi, Ўзбекистон Республикаси, ओझबेकिस्तॉन रेस्पुब्लिकासी ) हा मध्य आशियातील एक देश आहे. उझबेकिस्तानच्या पश्चिम व उत्तरेला कझाकस्तान, पूर्वेला ताजिकिस्तानकिर्गिझस्तान तर दक्षिणेला अफगाणिस्तानतुर्कमेनिस्तान हे देश आहेत. इ.स. १९९१ साली स्वातंत्र्य मिळण्यापूर्वी उझबेकिस्तान हे सोव्हियेत संघाचे एक प्रजासत्ताक होते. ताश्केंत ही उझबेकिस्तानची राजधानी व सर्वांत मोठे शहर आहे.

एकेकाळी इराणातील सामानी साम्राज्याचा व नंतर तिमूरी साम्राज्याचा हिस्सा असलेला हा भूभाग इ.स.च्या १६व्या शतकात पौर्वात्य तुर्की भाषाकुळातली उझबेक भाषा बोलणार्‍या भटक्यांनी व्यापला. आधुनिक उझबेकिस्तानातील बहुसंख्य प्रजा उझबेकवंशीय आहे.

इ.स.च्या १९व्या शतकात उझबेकिस्तान रशियन साम्राज्याच्या आधिपत्याखाली आला. उझबेकिस्तान इ.स. १९२४ साली उझबेकिस्तानाचे सोव्हियेत समाजवादी प्रजासत्ताक अश्या रूपाने सोव्हियेत संघात सामील झाला. डिसेंबर, इ.स. १९९१मध्ये सोव्हियेत संघापासून स्वतंत्र झाल्यापासून तो एक सार्वभौम प्रजासत्ताक देश आहे.

उझबेकिस्तानाची अर्थव्यवस्था कापूस, सोने, युरेनियम, पोटॅशियम, नैसर्गिक वायू इत्यादी नैसर्गिक संसाधनांच्या उत्पादनावर आधारित आहे. बाजाराभिमुख अर्थव्यवस्थेकडे वाटचाल करण्याचे अधिकृत जाहीर धोरण असूनही अर्थव्यवस्थेवर राष्ट्रीय शासनाची घट्ट पकड आहे. परकीय गुंतवणुकीसाठी ही बाब उत्साहवर्धक नसली, तरीही इ.स. १९९५ सालापासून उदार अर्थव्यवस्थेच्या दिशेने नियंत्रित वाटचाल करणार्‍या शासकीय यंत्रणेने केलेले आर्थिक पुनरुज्जीवन आश्वासक आहे. देशांतर्गत व्यवस्थेतील मानवाधिकार व वैयक्तिक स्वातंत्र्य यांची स्थिती मात्र विवादास्पद राहिली असून त्याबद्दल आंतरराष्ट्रीय संघटनांकडून उझबेकिस्तानावर टीकाही झाली आहे[४].

Other Languages
адыгабзэ: Узбекистан
Afrikaans: Oesbekistan
Alemannisch: Usbekistan
አማርኛ: ኡዝቤኪስታን
aragonés: Uzbekistán
Ænglisc: Usbecastan
العربية: أوزبكستان
ܐܪܡܝܐ: ܐܘܙܒܩܣܛܐܢ
অসমীয়া: উজবেকিস্তান
asturianu: Uzbequistán
azərbaycanca: Özbəkistan
تۆرکجه: اؤزبکیستان
башҡортса: Үзбәкстан
Boarisch: Usbekistan
žemaitėška: Ozbėkistans
Bikol Central: Usbekistan
беларуская: Узбекістан
беларуская (тарашкевіца)‎: Узбэкістан
български: Узбекистан
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী: উজবেকিস্তান
brezhoneg: Ouzbekistan
bosanski: Uzbekistan
ᨅᨔ ᨕᨘᨁᨗ: Uzbekistan
буряад: Узбекистан
català: Uzbekistan
Chavacano de Zamboanga: Uzbekistán
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Uzbekistan
нохчийн: Узбекистан
Cebuano: Osbekistan
qırımtatarca: Özbekistan
čeština: Uzbekistán
kaszëbsczi: Ùzbekistan
Чӑвашла: Ӳспекстан
Cymraeg: Wsbecistan
dansk: Usbekistan
Deutsch: Usbekistan
Zazaki: Ozbekıstan
dolnoserbski: Usbekistan
ދިވެހިބަސް: އުޒްބެކިސްތާން
eʋegbe: Uzbekistan
Ελληνικά: Ουζμπεκιστάν
English: Uzbekistan
Esperanto: Uzbekio
español: Uzbekistán
eesti: Usbekistan
euskara: Uzbekistan
estremeñu: Uzbequistán
فارسی: ازبکستان
suomi: Uzbekistan
Võro: Usbekistan
føroyskt: Usbekistan
français: Ouzbékistan
arpetan: Ozbèquistan
Nordfriisk: Usbekistaan
Gagauz: Özbekistan
Gàidhlig: Usbagastàn
galego: Uzbekistán
गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni: उझबेकिस्तान
ગુજરાતી: ઉઝબેકિસ્તાન
Hausa: Uzbekistan
客家語/Hak-kâ-ngî: Uzbekistan
עברית: אוזבקיסטן
Fiji Hindi: Uzbekistan
hrvatski: Uzbekistan
hornjoserbsce: Uzbekistan
Kreyòl ayisyen: Ouzbekistan
հայերեն: Ուզբեկստան
interlingua: Uzbekistan
Bahasa Indonesia: Uzbekistan
Interlingue: Uzbekistan
Ilokano: Uzbekistan
íslenska: Úsbekistan
italiano: Uzbekistan
Patois: Uzbekistan
ქართული: უზბეკეთი
Qaraqalpaqsha: Ózbekstan
Адыгэбзэ: Узбэчыстэн
Kabɩyɛ: Uzibekistanɩ
Kongo: Uzbekistan
Gĩkũyũ: Uzbekistan
қазақша: Өзбекстан
къарачай-малкъар: Ёзбекистан
kurdî: Ûzbêkistan
kernowek: Pow Ousbek
Кыргызча: Өзбекстан
Latina: Uzbecia
Ladino: Uzbekistan
Lëtzebuergesch: Usbekistan
Lingua Franca Nova: Uzbecistan
Limburgs: Oezbekistan
Ligure: Uzbekistan
lumbaart: Uzbekistan
lingála: Uzbekistáni
لۊری شومالی: اوزبکستان
lietuvių: Uzbekija
latviešu: Uzbekistāna
мокшень: Узбекистан
Malagasy: Ozbekistàna
олык марий: Узбекистан
Māori: Uhipeketāne
Minangkabau: Uzbekistan
македонски: Узбекистан
монгол: Узбекистан
Bahasa Melayu: Uzbekistan
مازِرونی: اوزبکستون
Dorerin Naoero: Uzbekistan
Nāhuatl: Uzbequistan
Plattdüütsch: Usbekistan
नेपाल भाषा: उज्बेकिस्तान
Nederlands: Oezbekistan
norsk nynorsk: Usbekistan
norsk: Usbekistan
Novial: Uzbekistan
occitan: Ozbequistan
Livvinkarjala: Uzbekistuanu
Oromoo: Uzbeekistaan
Kapampangan: Uzbekistan
Papiamentu: Uzbekistan
Norfuk / Pitkern: Uzbekistaan
polski: Uzbekistan
Piemontèis: Uzbekistan
پنجابی: ازبکستان
português: Uzbequistão
Runa Simi: Usbiksuyu
română: Uzbekistan
русский: Узбекистан
русиньскый: Узбекістан
Kinyarwanda: Uzubekisitani
संस्कृतम्: उजबेकिस्थान
саха тыла: Узбекистаан
ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ: ᱩᱡᱽᱵᱮᱠᱤᱥᱛᱟᱱ
sicilianu: Uzbekistan
Scots: Uzbekistan
davvisámegiella: Usbekistan
srpskohrvatski / српскохрватски: Uzbekistan
Simple English: Uzbekistan
slovenčina: Uzbekistan
slovenščina: Uzbekistan
chiShona: Uzbekistan
Soomaaliga: Usbekistan
српски / srpski: Узбекистан
SiSwati: IZubekhi
svenska: Uzbekistan
Kiswahili: Uzbekistan
ślůnski: Uzbekistůn
тоҷикӣ: Ӯзбекистон
Türkmençe: Özbegistan
Tagalog: Uzbekistan
Türkçe: Özbekistan
татарча/tatarça: Үзбәкстан
chiTumbuka: Uzbekistan
тыва дыл: Узбекистан
удмурт: Узбекистан
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: ئۆزبېكىستان
українська: Узбекистан
oʻzbekcha/ўзбекча: Oʻzbekiston
vèneto: Uzbekistan
vepsän kel’: Uzbekistan
Tiếng Việt: Uzbekistan
Volapük: Lusbekän
Winaray: Usbekistan
хальмг: Узбек Орн
მარგალური: უზბეკეთი
Vahcuengh: Uzbekistan
Zeêuws: Oezbekistan
Bân-lâm-gú: Uzbekistan
粵語: 烏茲別克