Үндсэрхэг үзэл

Үндсэрхэг үзэл бол улс төрийн үзэл суртал төдийгүй хувь хүн, бүлгийн хүч эрх мэдлийг тогтоох, улс төрийн оршин байх цаг хугацааг тодорхойлдог, үндэстэн. Үндэстэний шинэ үзлийн дүр зураг буюу үндсэрхэг үзэл нь үндэсний ижил төсөөтэй байдлыг бүтээдэг. Улс орон үзэл сурталаа өөр өөрөөр тодорхойлсон ч үндсэрхэг үзлийн зүг рүү хөтөлдөг . Сүсэг бишрэлдээ улс гүрэн, нэг үндэстэн , соёл, шашин, хүмүүсийн нийтлэг, эсвэл цөөнх хэсгээрээ итгэж, захирагдаж, үндэсний адил төсөөтэй шилжилт хийдэг.

Энэ үзэл нь итгэл үнэмшлийг багтаадаг итгэл үнэмшил нь улсын хамгийн чухал юм мөн гэдэг итгэл үнэмшил нэг улсын бусад бүх улсуудаас илүү гарах энгийн (төрлийн) зүйл юм. Бас угсаатны (үндэстэн ястаны) бүлгийн эрх шилжүүлэхийг тайлбарлах мөн эх нутгаа хамгаалах зэрэгт хэрэглэгддэг /ихэвчлэн автономат улсуудад/.Зарим тохиолдолд үндэсний соёлын тодорхойлогч зүйлийг өөр соёлын сөрөг зүйлүүдтэй хослуулсан байдаг. Үндсэрхэг үзэл ижил төстэй дүрслэх хэл, шашин нийгэмд эзлэх байр суурины үүднээс дахин давтагдашгүй үндэстэнг бий болгодог. Эдгээр элементүүд нь улс орныг урт удаан оршин тогтнох үндэс болно хэмээн түүхч E.J. Hobsbawn үзжээ. Үндсэрхэг үзлийг заримдаа гадаад иргэдийг хөөн гаргаж байсан өнгөрсөн түүхээс нь болоод харгис хэрцгий гэж үздэг. Бусад хэв маягаас нь болоод үндсэрхэг үзлийг доод давхаргын зохион байгуулалт бие даасан байдлаас нь хувьсгалын ч гэж үздэг.

Үндсэрхэг үзэл нь хүмүүсийг нэгтгэх төдийгүй бие даасан, нэгдмэл, үндэстний соёлыг чухалчлан авч үздэг. Интеграл үндсэрхэг үзэл гэдэг нь үндэстэн бол улс төрийн нийтлэг зорилго болон өөр нийгмийн ангилал хоорондын хамтрал, улс төрийн шатлалыг багтаасан органик нэгж гэж номлодог. Хэдийгээр ардчилсан үндсэрхэг үзэлтнүүдийг бухимдуулдаг асуудал бол хувиа бодох үзэл юм.Үндэсний туг далбаа, сүлд дуулал, бусад бэлэг тэмдэг, үндэсний оршин байхыг хадгалсан байдаг ба улс төрийн бэлэг тэмдэг нь шашны шинжтэй байдаг. Бэлэг тэмдгүүд нь гүн сэтгэл хөдлөл төрүүлдэг. Gellner ба Breuilly нар Үндэстэн ба Үндсэрхэг үзэл, үндсэрхэг үзлийг эх оронч үзэлтэй харьцуулдаг. Хэрвээ язгууртан эмэгтэй эх оронч гэдэг үгийг иргэний/ Барууны үндсэрхэг үзэлтэй газар хэлбэл гоц сонин үзэгдэл болж зогсоож болиулдаг.

Other Languages
Afrikaans: Nasionalisme
Alemannisch: Nationalismus
አማርኛ: ብሔርተኝነት
aragonés: Nacionalismo
العربية: قومية
অসমীয়া: জাতীয়তাবাদ
asturianu: Nacionalismu
azərbaycanca: Millətçilik
башҡортса: Милләтселек
žemaitėška: Naciuonalėzmos
беларуская: Нацыяналізм
беларуская (тарашкевіца)‎: Нацыяналізм
български: Национализъм
brezhoneg: Broadelouriezh
bosanski: Nacionalizam
català: Nacionalisme
нохчийн: Национализм
čeština: Nacionalismus
Deutsch: Nationalismus
Ελληνικά: Εθνικισμός
English: Nationalism
Esperanto: Naciismo
español: Nacionalismo
eesti: Rahvuslus
euskara: Nazionalismo
estremeñu: Nacionalismu
føroyskt: Nationalisma
français: Nationalisme
galego: Nacionalismo
עברית: לאומיות
हिन्दी: राष्ट्रवाद
Fiji Hindi: Rastryawaad
hrvatski: Nacionalizam
Bahasa Indonesia: Nasionalisme
Ilokano: Nasionalismo
italiano: Nazionalismo
Patois: Nashinalizim
Basa Jawa: Nasionalisme
қазақша: Ұлтшылдық
한국어: 내셔널리즘
къарачай-малкъар: Миллетчилик
Кыргызча: Улутчулдук
Ladino: Nasionalizmo
Lingua Franca Nova: Nasionalisme
Limburgs: Nationalisme
lumbaart: Naziunalism
lietuvių: Nacionalizmas
latviešu: Nacionālisms
македонски: Национализам
മലയാളം: ദേശീയത
Bahasa Melayu: Nasionalisme
Mirandés: Nacionalismo
မြန်မာဘာသာ: အမျိုးသားရေးဝါဒ
مازِرونی: ناسیونالیسم
नेपाल भाषा: राष्ट्रवाद
Nederlands: Nationalisme
norsk nynorsk: Nasjonalisme
occitan: Nacionalisme
ਪੰਜਾਬੀ: ਕੌਮਪ੍ਰਸਤੀ
polski: Nacjonalizm
Piemontèis: Nassionalism
پنجابی: نیشنلزم
português: Nacionalismo
rumantsch: Naziunalissem
română: Naționalism
русский: Национализм
русиньскый: Націоналізм
саха тыла: Национализм
sicilianu: Nazziunalismu
davvisámegiella: Nationalisma
srpskohrvatski / српскохрватски: Nacionalizam
Simple English: Nationalism
slovenčina: Nacionalizmus
slovenščina: Nacionalizem
српски / srpski: Национализам
svenska: Nationalism
Kiswahili: Utaifa
Türkçe: Milliyetçilik
татарча/tatarça: Милләтчелек
тыва дыл: Национализм
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: مىللەتچىلىك
українська: Націоналізм
oʻzbekcha/ўзбекча: Millatchilik
Tiếng Việt: Chủ nghĩa dân tộc
Winaray: Nasyonalismó
მარგალური: ნაციონალიზმი
中文: 民族主義
Bân-lâm-gú: Bîn-cho̍k-chú-gī
粵語: 民族主義