Канзас

Канзас Муж Улс
State of Kansas
Канзас муж улсын далбааКанзас муж улсын сүлд
ДалбааСүлд
Хоч(нууд): The Sunflower State (Наранцэцгийн муж улс)
The Wheat State (Улаанбуудайн муж улс)
Уриа: Ad astra per aspera
Канзас муж улсыг тодруулсан АНУ-ын газрын зураг
Албан ёсны хэлангли[1]
НийслэлТопика
Хамгийн том хотВичита
Нутаг дэвсгэр АНУ-д 15-д орно
 - Нийт213,096 км²
 - Өргөн340 км
 - Урт645 км
 - Усны эзлэх %0.56
 - Өргөрөг37° N - 40° N
 - Уртраг94° 35′ W - 102° 3′ W
Хүн ам АНУ-д 33-д орно
 - Нийт2,775,997 (2007 оны тооцоо)[2]
 - Нягтшил12.7/км²
АНУ-д 40-д орно
Өндөр 
 - Хамгийн өндөр цэгСанфлауэр уул[3]
1,232 м
 - Дундаж600 м
 - Хамгийн нам цэгВердигрис гол[3]
207 м
АНУ-д нэгдсэн 1861 оны нэгдүгээр сарын 29 (34)
Амбан захирагчСэм Браунбэк (БНН)
Дэд захирагчМарк Паркинсон (АН)
АНУ-ын сенатчидСэм Браунбэк (БНН)
Пат Робертс (БНН)
Конгрессын төлөөлөгчидНэнси Бойда (АН)
Дэннис Мүүр (АН)
Жерри Моран (БНН)
Тодд Тайерт (БНН) (Жагсаалт)
Цагийн бүсТөв: UTC-6/-5
ТовчлолуудKS US-KS
Вэбсайтwww.kansas.gov

Канзас (англ. Kansas) нь Америкийн Нэгдсэн Улсын "зүрх" хэмээдэг Төв бүсэд оршдог АНУ-ын Дундад Өрнөдийн муж улс юм[4]. Тус муж улсын дундуур урсдаг Канзас голын нэрээр нэрлэгдсэн ба энэ голын нэр нь тус нутагт оршин суудаг байсан Канза омгийнхны нэрээр нэрлэгджээ.[5] Тус омгийн нэр (тухайн хэлээр kką:ze) нь "салхины хүмүүс" буюу "өмнөдийн салхины хүмүүс" гэсэн утгатай гэдэг боловч энэ нь тус нэрний анхны утга биш билээ.[6][7]

Түүхийн үүднээс авч үзвэл тус нутагт бизон агнаж амьдардаг нүүдэлчин уугуул америкчууд олноороо аж төрдөг байжээ. 1830-аад онд европ гаралтай америкчууд анх суурьшсан боловч 1850-иад онд боолчлолын асуудлаар улс төрийн дайн ид явагдаж байх үед ирж суурьшигчдын тооны өсөлт түргэсжээ. 1854 онд АНУ-ын засгийн газар тус нутагт нүүдэллэн суурьших явдлыг албан ёсоор нээлттэй болгосноор Шинэ Англиас боолчлолыг эсэргүүцэгч чөлөөт муж улсынхан, хөрш Миссуриэс боолчлолыг дэмжигч суурьшигчид Канзасыг чөлөөт муж улс болох уу эсвэл боолын муж улс болох уу гэдгийг шийдвэрлэхийн тулд тус нутаг дэвсгэр рүү бөөн бөөнөөрөө ирцгээж байв. Эдгээр хүчнүүд хоорондоо мөргөлдөж, зөрчилдөж байсан тул тус муж улс нь байгуулагдсан эхний үедээ хүчирхийлэл, эмх замбараагүй байдлын үүр уурхай болж байсан бөгөөд Цуст Канзас гэгддэг байв. Боолчлолыг эсэргүүцэгчид яваандаа дийлж, 1861 оны нэгдүгээр сарын 29-нд[8][9] Канзас Холбоонд чөлөөт муж улсын хувиар нэгджээ. Америкийн Иргэний дайны дараа цагаачдын давалгаа тал газрыг үржил шимтэй газар тариалангийн талбай болгоход Канзасын хүн ам огцом өсчээ. Өнөөдөр Канзас хамгийн үржил шимтэй хөдөө аж ахуйн муж улсуудын нэг болсон бөгөөд олон үр тарианы төрөл тарьдгаас улаан буудай, наранцэцгийн үйлдвэрлэлээр ихэнх жил улсдаа тэргүүлдэг.

Лавлах материал

  1. "Bill makes English official language", Associated Press, 2007-05-12. 2007-05-26-нд авсан.  House Bill No. 2140 was signed into law on May 11, the law begins July 1.
  2. http://www.census.gov/popest/states/NST-ann-est.html 2007 Population Estimates
  3. 3.0 3.1 Elevations and Distances in the United States. U.S Geological Survey (29 April 2005). November 6, 2006-д хандсан.
  4. http://www.census.gov/geo/www/us_regdiv.pdf
  5. John Koontz, p.c.
  6. Rankin, Robert. 2005. "Quapaw". In Native Languages of the Southeastern United States, eds. Heather K. Hardy and Janine Scancarelli. Lincoln: University of Nebraska Press, pg. 492
  7. Connelley, William E. 1918. Indians. A Standard History of Kansas and Kansans, ch. 10, vol. 1
  8. Today in History: January 29
  9. http://www.governor.ks.gov/Facts/kansasseal.htm
Other Languages
Afrikaans: Kansas
አማርኛ: ካንሳስ
aragonés: Kansas
Ænglisc: Kansas
العربية: كانساس
ܐܪܡܝܐ: ܟܐܢܣܐܣ
مصرى: كانساس
asturianu: Kansas
Aymar aru: Kansas suyu
azərbaycanca: Kanzas
башҡортса: Канзас
Boarisch: Kansas
žemaitėška: Kanzasos
Bikol Central: Kansas
беларуская: Канзас
беларуская (тарашкевіца)‎: Канзас
български: Канзас
भोजपुरी: कंसास
Bislama: Kansas
བོད་ཡིག: ཁན་སཱ་སི།
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী: ক্যানসাস
brezhoneg: Kansas
bosanski: Kansas
буряад: Канзас
català: Kansas
Chavacano de Zamboanga: Kansas
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Kansas
нохчийн: Канзас
Cebuano: Kansas
Tsetsêhestâhese: Kansas
کوردی: کانزاس
corsu: Kansas
čeština: Kansas
Чӑвашла: Канзас
Cymraeg: Kansas
dansk: Kansas
Deutsch: Kansas
Zazaki: Kansas
Ελληνικά: Κάνσας
emiliàn e rumagnòl: Kànsas
English: Kansas
Esperanto: Kansaso
español: Kansas
eesti: Kansas
euskara: Kansas
فارسی: کانزاس
suomi: Kansas
føroyskt: Kansas
français: Kansas
arpetan: Kansas
Nordfriisk: Kansas
Frysk: Kansas
Gaeilge: Kansas
Gagauz: Kansas
Gàidhlig: Kansas
galego: Kansas
Avañe'ẽ: Kansas
ગુજરાતી: કેન્સાસ
Gaelg: Kansas
客家語/Hak-kâ-ngî: Kansas
Hawaiʻi: Kanekaka
עברית: קנזס
हिन्दी: केन्सास
Fiji Hindi: Kansas
hrvatski: Kansas
hornjoserbsce: Kansas
Kreyòl ayisyen: Kannzas
magyar: Kansas
հայերեն: Կանզաս
interlingua: Kansas
Bahasa Indonesia: Kansas
Interlingue: Kansas
Igbo: Kánzạs
Iñupiak: Kansas
Ilokano: Kansas
Ido: Kansas
íslenska: Kansas
italiano: Kansas
日本語: カンザス州
la .lojban.: kanzys
Basa Jawa: Kansas
ქართული: კანზასი
Qaraqalpaqsha: Kanzas (shtat)
Taqbaylit: Kansas
Kabɩyɛ: Kanzasii
қазақша: Канзас
한국어: 캔자스주
kurdî: Kansas
kernowek: Kansas
Latina: Kansia
Ladino: Kansas
Lëtzebuergesch: Kansas
Lingua Franca Nova: Kansas
Limburgs: Kansas
Ligure: Kansas
lumbaart: Kansas
لۊری شومالی: کانزاس
lietuvių: Kanzasas
latviešu: Kanzasa
मैथिली: कन्सास
Malagasy: Kansas
олык марий: Канзас
Māori: Kansas
македонски: Канзас
മലയാളം: കാൻസസ്
मराठी: कॅन्सस
кырык мары: Канзас
Bahasa Melayu: Kansas
မြန်မာဘာသာ: ကန်းဆပ်ပြည်နယ်
مازِرونی: کانزاس
Dorerin Naoero: Kansas
Plattdüütsch: Kansas
Nedersaksies: Kansas
नेपाली: कन्सास
नेपाल भाषा: कान्सास
Nederlands: Kansas (staat)
norsk nynorsk: Kansas
norsk: Kansas
occitan: Kansas
Ирон: Канзас
ਪੰਜਾਬੀ: ਕਾਂਸਸ
Kapampangan: Kansas
Papiamentu: Kansas
polski: Kansas
Piemontèis: Kansas
پنجابی: کنساس
português: Kansas
Runa Simi: Kansas suyu
rumantsch: Kansas
română: Kansas
русский: Канзас
संस्कृतम्: केन्‍सास
саха тыла: Канзас
sardu: Kansas
sicilianu: Kansas
Scots: Kansas
davvisámegiella: Kansas
srpskohrvatski / српскохрватски: Kanzas
Simple English: Kansas
slovenčina: Kansas (štát USA)
slovenščina: Kansas
shqip: Kanzas
српски / srpski: Канзас
Seeltersk: Kansas
svenska: Kansas
Kiswahili: Kansas
ślůnski: Kansas
தமிழ்: கேன்சஸ்
తెలుగు: కాన్సాస్
тоҷикӣ: Канзас
Tagalog: Kansas
Türkçe: Kansas
татарча/tatarça: Канзас
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: Kanzas Shitati
українська: Канзас
اردو: کنساس
oʻzbekcha/ўзбекча: Kanzas
Tiếng Việt: Kansas
Volapük: Kansas
Winaray: Kansas
хальмг: Канзас
მარგალური: კანზასი
ייִדיש: קענזעס
Yorùbá: Kansas
中文: 堪薩斯州
文言: 堪薩斯州
Bân-lâm-gú: Kansas
粵語: 干沙州