Ион

Ион - (грек.ion - явж буй), цахилгаан цэнэг агуулж буй нэг эсвэл олон атомт бөөм. Жишээ нь: Н+, Li+, Аl3+, NH4+, F-, SO42-, г.м.. Эерэг цэнэгтэй ионыг катион (грек. kation - дээш явж буй), сөрөг цэнэгтэйг анион (грек. anion - доош явж буй) гэж нэрлэдэг. Чөлөөт байдлаар плазмын төлөвт оршдог. Хийн төлөвт, хүчтэй халаах, цахилгаан цэнэгээр эсвэл ионжуулах цацрагаар нөлөөлөх г.м. замаар саармаг бөөмөөс нэг эсвэл хэд хэдэн электроныг салгаж эерэг цэнэгтэй ионыг гарган авч болдог. 1+ цэнэгт ионыг гарган авахад зарцуулагдах энергийг ионжилтын анхны потенциал эсвэл ионжилтын анхны энерги гэдэг. 1+ ионоос 2+ ионыг гарган авах энергийг ионжилтын хоёр дахь потенциал гэдэг. Үүнтэй адилаар дараачынх нэрлэгдэнэ. Хийн төлөвт бөөмүүд чөлөөт электроныг нэгтгэх замаар сөрөг цэнэгтэй ионыг үүсгэнэ. Гэхдээ саармаг атомууд зөвхөн нэг л электроныг нэгтгэж чаддаг. Нэгээс илүү сөрөг цэнэгтэй нэг атомт ион дангаараа оршин тогтнодоггүй.

Өргөн тархсан ионууд

Катионууд
НэрТомъёоХуучин нэр
Энгийн катионууд
Хөнгөн цагаанAl3+
БариBa2+
БериллиBe2+
КальциCa2+
Хром(III)Cr3+
Зэс(I)Cu+cuprous
Зэс(II)Cu2+cupric
УстөрөгчH+
Төмөр(II)Fe2+ferrous
Төмөр(III)Fe3+ferric
Хар тугалга(II)Pb2+plumbous
Хар тугалга(IV)Pb4+plumbic
ЛитиLi+
МагниMg2+
Манган(II)Mn2+
Мөнгөн ус(II)Hg2+mercuric
КалиK+kalic
МөнгөAg+argentous
НатриNa+natric
СтронциSr2+
Цагаан тугалга(II)Sn2+stannous
Цагаан тугалга(IV)Sn4+stannic
ЦайрZn2+
Олон атомт катионууд
АммониNH+
4
ГидрониH3O+
Мөнгөн ус(I)Hg2+
2
mercurous
Анионууд
НэрТомъёоӨөр нэр
Энгийн анионууд
АзидN
3
БромидBr
ХлоридCl
ФлюоридF
ГидридH
ИодидI
НитридN3−
ОксидO2−
СульфидS2−
Оксоанионууд
КарбонатCO2−
3
ХлоратClO
3
ХроматCrO2−
4
ДихроматCr
2
O2−
7
ДигидрофосфатH
2
PO
4
ГидрокарбонатHCO
3
bicarbonate
ГидросульфатHSO
4
bisulfate
ГидросульфитHSO
3
bisulfite
ГидроксидOH
ГипохлоритClO
МоногидрофосфатHPO2−
4
НитратNO
3
НитритNO
2
ПерхлоратClO
4
ПерманганатMnO
4
ПеоксидO2−
2
ФосфатPO3−
4
СульфатSO2−
4
СульфитSO2−
3
СупероксидO
2
ТиосульфатS
2
O2−
3
СиликатSiO4−
4
МетасиликатSiO2−
3
Хөнгөн цагааны силикатAlSiO
4
Органик хүчлийн анионууд
АцетатCH
3
COO
ethanoate
ФорматHCOO
methanoate
ОксалатC
2
O2−
4
ethanedioate
ЦианидCN
  • Эх сурвалж

Эх сурвалж

Other Languages
Afrikaans: Ioon
العربية: أيون
asturianu: Ion
azərbaycanca: İon
беларуская: Іон
беларуская (тарашкевіца)‎: Іён
български: Йон
brezhoneg: Ion
bosanski: Ion
català: Ió (àtom)
čeština: Ion
Cymraeg: Ïon
dansk: Ion
Deutsch: Ion
Ελληνικά: Ιόν
English: Ion
Esperanto: Jono
español: Ion
eesti: Ioon
euskara: Ioi
فارسی: یون
suomi: Ioni
français: Ion
Nordfriisk: Ion
Gaeilge: Ian
galego: Ión
Gaelg: Eeane
עברית: יון
हिन्दी: आयन
hrvatski: Ion
Kreyòl ayisyen: Anyon
magyar: Ion
հայերեն: Իոն
interlingua: Ion
Bahasa Indonesia: Ion
Ido: Iono
italiano: Ione
日本語: イオン
Basa Jawa: Ion
ქართული: იონი
ಕನ್ನಡ: ಅಯಾನು
한국어: 이온
kurdî: Îyon
Кыргызча: Иондор
Latina: Ion
Limburgs: Ion
lumbaart: Jun
lietuvių: Jonas (dalelė)
latviešu: Jons
Malagasy: Rio
македонски: Јон
മലയാളം: അയോൺ
मराठी: आयन
Bahasa Melayu: Ion
မြန်မာဘာသာ: အိုင်ယွန်
Plattdüütsch: Ion
Nederlands: Ion (deeltje)
norsk nynorsk: Ion
norsk: Ion
Novial: Ione
occitan: Ion
Ирон: Ион
ਪੰਜਾਬੀ: ਆਇਨ
polski: Jon
پنجابی: آئن
português: Íon
Runa Simi: Iyun
română: Ion
русский: Ион
русиньскый: Йон
sicilianu: Ioni
Scots: Ion
srpskohrvatski / српскохрватски: Jon
සිංහල: අයනය
Simple English: Ion
slovenčina: Ión (častica)
slovenščina: Ion
shqip: Joni
српски / srpski: Јон
Basa Sunda: Ion
svenska: Jon
தமிழ்: அயனி
తెలుగు: అయాన్
тоҷикӣ: Ион
ไทย: ไอออน
Tagalog: Iono
Türkçe: İyon
українська: Іон
اردو: آئون
oʻzbekcha/ўзбекча: Ion
vepsän kel’: Ion
Tiếng Việt: Ion
Winaray: Iono
吴语: 离子
Yorùbá: Íónì
中文: 离子
文言: 離子
Bân-lâm-gú: Lī-chú
粵語: 離子