Уран (планета)

Уран Astronomical symbol of Uranus
Планетата Уран, видена од Војаџер 2
Планетата Уран, видена од Војаџер 2
Откривање
ОткривачВилијам Хершел
Откриено13 март 1781
Ознаки
ИзговорШаблон:IPA-en or Шаблон:IPA-en[1]
Орбитални особености[5][a]
Епоха J2000
Апхел3,004,419,704 km
20.083 305 26 AU
Перихел2,748,938,461 km
18.375 518 63 AU
2,876,679,082 km
19.229 411 95 AU
Занесување0.044 405 586
30,799.095 денови
84.323 326 yr
42,718 Uranus соларни денови[2]
369.66 days[3]
6.81 km/s[3]
142.955 717°
Наклон0.772 556° to Ecliptic
6.48° to Sun's equator
1.02° to Invariable plane[4]
73.989 821°
96.541 318°
Познати сателити27
Физички особености
Екваторски полупречник
25,559 ± 4 km
4.007 Earths
Поларен полупречник
24,973 ± 20 km
3.929 Earths
Сплоснатост0.022 9 ± 0.000 8[b]
8.115 6×109 km²[6][c]
15.91 Earths
Зафатнина6.833×1013 km³[3][c]
63.086 Earths
Маса

(8.6810 ± 0.0013)×1025 kg
14.536 Earths

GM=5 793 939 ± 13 km³/s²
Средна густина
1.27 g/cm³[3][c]
8.69 m/s²[3][c]
0.886 g
21.3 km/s[3][c]
−0.718 33 day
17 h 14 min 24 s
Екваторијана вртежна брзина
2.59 km/s
9,320 км/ч
97.77°
Северенополна ректасцензија
17 ч 9 м 15 с
257.311°
Северенополна деклинација
−15.175°
Албедо

0.300 (bond)

0.51 (geom.)[3]
Површинска темп.minmeanmax
1 bar level76 K
0.1 bar
(tropopause)
49 K53 K57 K
5.9
3.3"–4.1"[3]
Атмосфера
Scale height
27.7 km[3]
Состав по зафатнина

(Below 1.3 bar)

83 ± 3%Hydrogen (H2)
15 ± 3%хелиум
2.3%метан
0.009%
(0.007–0.015%)
Hydrogen deuteride (HD)[7]
Мраз:
Ammonia
вода
амониум хидросулфид (NH4SH)
метан (CH4)

Уран е седмата планета од Сонцето. Таа е гасовит џин и е трета по големина по дијаметар и четврта по маса. Именувана е по Уран, грчкиот бог на небото и прататкото на сите богови. Неговиот симбол е или Uranus's astrological symbol.svg (астролошки) или Астрономски симбол на Уран (астрономски). Првиот симбол доаѓа од името на Вилијам Хершел, кој го открил Уран. Вториот симбол е комбинација на направите на Сонцето и на Марс, бидејќи Уран бил персонификација на рајот во грчката митологија, доминиран од светлината на Сонцето и моќта на Марс. Тоа е исто така, алхемиски симбол за платина. Уран околу својата оска се завртува за 17,2 часа,а околу Сонцето за 84,51 година.Уран има 16 сателити.Најпознати и најголеми од сите се Титанија и Оберон.

Наводи

  1. „Uranus“. Oxford English Dictionary (Second edition). (1989).
  2. Seligman, Courtney. „Rotation Period and Day Length“. http://cseligman.com/text/sky/rotationvsday.htm. посет. 13 август 2009 г. 
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 3,6 3,7 3,8 Williams, Dr. David R. (31 јануари, 2005). „Uranus Fact Sheet“. NASA. http://nssdc.gsfc.nasa.gov/planetary/factsheet/uranusfact.html. посет. 10 август 2007 г. 
  4. „The MeanPlane (Invariable plane) of the Solar System passing through the barycenter“. 3 април 2009. http://home.comcast.net/~kpheider/MeanPlane.gif. посет. 10 април 2009 г.http://home.comcast.net/~kpheider/MeanPlane.gif. посет. 10 април 2009 г.Solex 10 written by Aldo Vitagliano; see also Invariable plane)
  5. Yeomans, Donald K. (13 јули, 2006). „HORIZONS System“. NASA JPL. http://ssd.jpl.nasa.gov/?horizons. посет. 8 август 2007 г.  — At the site, go to the "web interface" then select "Ephemeris Type: ELEMENTS", "Target Body: Uranus Barycenter" and "Center: Sun".
  6. Munsell, Kirk (14 мај, 2007). „NASA: Solar System Exploration: Planets: Uranus: Facts & Figures“. NASA. http://solarsystem.nasa.gov/planets/profile.cfm?Object=Uranus&Display=Facts. посет. 13 август 2007 г. 
  7. Feuchtgruber, H.; Lellouch, E.; B. Bezard; et al.. Detection of HD in the atmospheres of Uranus and Neptune: a new determination of the D/H ratio. „Astronomy and Astrophysics“ том  341: L17–L21. http://adsabs.harvard.edu/abs/1999A%26A...341L..17F. 
Other Languages
Afrikaans: Uranus
Alemannisch: Uranus (Planet)
አማርኛ: ኡራኑስ
Ænglisc: Uranus
العربية: أورانوس
aragonés: Urano (planeta)
armãneashti: Uranus
অসমীয়া: ইউৰেনাচ
asturianu: Uranu (planeta)
Avañe'ẽ: Uráno
azərbaycanca: Uran (planet)
تۆرکجه: اورانوس
Bân-lâm-gú: Thian-ông-chheⁿ
башҡортса: Уран (планета)
беларуская: Уран (планета)
беларуская (тарашкевіца)‎: Уран
भोजपुरी: यूरेनस ग्रह
български: Уран (планета)
Boarisch: Uranus (Planet)
bosanski: Uran
čeština: Uran (planeta)
davvisámegiella: Uranus
Diné bizaad: Yoowéinis
डोटेली: अरुणग्रह
emiliàn e rumagnòl: Uràn
English: Uranus
español: Urano (planeta)
Esperanto: Urano (planedo)
estremeñu: Uranu (praneta)
euskara: Urano
فارسی: اورانوس
Fiji Hindi: Arungrah
føroyskt: Uranus
Frysk: Uranus
Gaelg: Uraanus
galego: Urano
贛語: 天王星
ગુજરાતી: યુરેનસ (ગ્રહ)
客家語/Hak-kâ-ngî: Thiên-vòng-sên
한국어: 천왕성
Hawaiʻi: Hele‘ekela
हिन्दी: अरुण (ग्रह)
hrvatski: Uran
Ido: Urano
Ilokano: Urano
Bahasa Indonesia: Uranus
interlingua: Urano
ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ/inuktitut: ᐅᕌᓄᔅ
isiZulu: UYurenasi
עברית: אורנוס
Basa Jawa: Uranus
Kabɩyɛ: Uranisi
ಕನ್ನಡ: ಯುರೇನಸ್
Kapampangan: Uranus
ქართული: ურანი
kaszëbsczi: Ùran
kernowek: Ouran (planet)
Kiswahili: Uranus
Kongo: Uranus
Kreyòl ayisyen: Iranis
kurdî: Ûranûs
Кыргызча: Уран (планета)
Lëtzebuergesch: Uranus (Planéit)
lietuvių: Uranas (planeta)
Lingua Franca Nova: Urano
Livvinkarjala: Uranus
la .lojban.: uranos
lumbaart: Urano (pianeta)
magyar: Uránusz
मैथिली: अरुण ग्रह
Malagasy: Uranus
മലയാളം: യുറാനസ്
მარგალური: ურანი (პლანეტა)
مصرى: اورانوس
مازِرونی: اورانوس
Bahasa Melayu: Uranus
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Tiĕng-uòng-sĭng
Mirandés: Ourano
မြန်မာဘာသာ: ယူရေးနပ်စ်ဂြိုဟ်
Nederlands: Uranus (planeet)
Nedersaksies: Uranus (planeet)
नेपाली: अरुणग्रह
日本語: 天王星
Napulitano: Urano
нохчийн: Уран
Nordfriisk: Uranus
norsk: Uranus
norsk nynorsk: Planeten Uranus
ଓଡ଼ିଆ: ଇଉରେନ୍ସେ
oʻzbekcha/ўзбекча: Uran (sayyora)
پنجابی: یورینس
پښتو: اورانوس
Patois: Yuurienos
ភាសាខ្មែរ: ភពអ៊ុយរ៉ានុស
Piemontèis: Uran (pianeta)
Tok Pisin: Yurenes (planet)
Plattdüütsch: Uranus (Planet)
polski: Uran
português: Urano (planeta)
Qaraqalpaqsha: Uran (planeta)
română: Uranus
Romani: Rahor
rumantsch: Uranus (planet)
русиньскый: Уран (планета)
саха тыла: Ураан (планета)
संस्कृतम्: युरेनस्-ग्रहः
sardu: Uranu
Scots: Uranus
Seeltersk: Uranus
Sesotho: Yuranese
sicilianu: Uranu (pianeta)
සිංහල: යු‍රේනස්
Simple English: Uranus
سنڌي: يورينس
slovenčina: Urán (planéta)
slovenščina: Uran (planet)
ślůnski: Ůrůn
Soomaaliga: Uraano
کوردی: یۆرانۆس
српски / srpski: Уран
srpskohrvatski / српскохрватски: Uran (planeta)
Basa Sunda: Uranus
suomi: Uranus
svenska: Uranus
Tagalog: Urano
தமிழ்: யுரேனசு
татарча/tatarça: Уран (планета)
తెలుగు: యురేనస్
Türkçe: Uranüs
Türkmençe: Uran (planeta)
тыва дыл: Уран
українська: Уран (планета)
اردو: یورینس
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: ئۇران (پلانىت)
vepsän kel’: Uran (planet)
Tiếng Việt: Sao Thiên Vương
Volapük: Uranud
文言: 天王星
West-Vlams: Uranus
Winaray: Urano
Wolof: Uraanus
吴语: 天王星
ייִדיש: אוראנוס
Yorùbá: Úránù
粵語: 天王星
Zazaki: Uranus
žemaitėška: Orans
中文: 天王星