Калциум

Калциум  (20Ca)
Calcium unter Argon Schutzgasatmosphäre.jpg
Calcium Spectrum.png
Спектрални линии на магнезиумот
Општи својства
Име и симболкалциум (Ca)
Изгледтемно сива, сребрана
Калциумот во периодниот систем
Водород (двоатомски неметал)
Хелиум (благороден гас)
Литиум (алкален метал)
Берилиум (земноалкален метал)
Бор (металоид)
Јаглерод (повеќеатомски неметал)
Азот (двоатомски неметал)
Кислород (двоатомски неметал)
Флуор (двоатомски неметал)
Неон (благороден гас)
Натриум (алкален метал)
Магнезиум (земноалкален метал)
Алуминиум (слаб метал)
Силициум (металоид)
Фосфор (повеќеатомски неметал)
Сулфур (повеќеатомски неметал)
Хлор (двоатомски неметал)
Аргон (благороден гас)
Калиум (алкален метал)
Калциум (земноалкален метал)
Скандиум (преоден метал)
Титан (преоден метал)
Ванадиум (преоден метал)
Хром (преоден метал)
Манган (преоден метал)
Железо (преоден метал)
Кобалт (преоден метал)
Никел (преоден метал)
Бакар (преоден метал)
Цинк (преоден метал)
Галиум (слаб метал)
Германиум (металоид)
Арсен (металоид)
Селен (повеќеатомски неметал)
Бром (двоатомски неметал)
Криптон (благороден гас)
Рубидиум (алкален метал)
Стронциум (земноалкален метал)
Итриум (преоден метал)
Циркониум (преоден метал)
Ниобиум (преоден метал)
Молибден (преоден метал)
Технициум (преоден метал)
Рутениум (преоден метал)
Родиум (преоден метал)
Паладиум (преоден метал)
Сребро (преоден метал)
Кадмиум (преоден метал)
Индиум (слаб метал)
Калај (слаб метал)
Антимон (металоид)
Телур (металоид)
Јод (двоатомски неметал)
Ксенон (благороден гас)
Цезиум (алкален метал)
Бариум (земноалкален метал)
Лантан (лантаноид)
Цериум (лантаноид)
Празеодиум (лантаноид)
Неодиум (лантаноид)
Прометиум (лантаноид)
Самариум (лантаноид)
Европиум (лантаноид)
Гадолиниум (лантаноид)
Тербиум (лантаноид)
Диспрозиум (лантаноид)
Холмиум (лантаноид)
Ербиум (лантаноид)
Тулиум (лантаноид)
Итербиум (лантаноид)
Лутециум (лантаноид)
Хафниум (преоден метал)
Тантал (преоден метал)
Волфрам (преоден метал)
Рениум (преоден метал)
Осмиум (преоден метал)
Иридиум (преоден метал)
Платина (преоден метал)
Злато (преоден метал)
Жива (преоден метал)
Талиум (слаб метал)
Олово (слаб метал)
Бизмут (слаб метал)
Полониум (слаб метал)
Астат (металоид)
Радон (благороден гас)
Франциум (алкален метал)
Радиум (земноалкален метал)
Актиниум (актиноид)
Ториум (актиноид)
Протактиниум (актиноид)
Ураниум (актиноид)
Нептуниум (актиноид)
Плутониум (актиноид)
Америциум (актиноид)
Кириум (актиноид)
Берклиум (актиноид)
Калифорниум (актиноид)
Ајнштајниум (актиноид)
Фермиум (актиноид)
Менделевиум (актиноид)
Нобелиум (актиноид)
Лоренциум (актиноид)
Радерфордиум (преоден метал)
Дубниум (преоден метал)
Сиборгиум (преоден метал)
Бориум (преоден метал)
Хасиум (преоден метал)
Мајтнериум (непознати хемиски својства)
Дармштатиум (непознати хемиски својства)
Рентгениум (непознати хемиски својства)
Копернициум (преоден метал)
Нихониум (непознати хемиски својства)
Флеровиум (слаб метал)
Московиум (непознати хемиски својства)
Ливермориум (непознати хемиски својства)
Тенесин (непознати хемиски својства)
Оганесон (непознати хемиски својства)
Mg

Ca

Sr
калциумскандиум
Атомски број20
Стандардна атомска тежина (±) (Ar)40,078(4)[1]
Категорија  земноалкален метал
Група и блокгрупа 2 (земноалкални), s-блок
ПериодаIV периода
Електронска конфигурација[Ar] 4s2
по обвивка
2, 8, 8, 2
Физички својства
Фазацврста
Точка на топење1.115 K ​(842 °C)
Точка на вриење1.757 K ​(1.484 °C)
Густина близу с.т.1,55 г/см3
кога е течен, при т.т.1.378 г/см3
Топлина на топење8,54 kJ/mol
Топлина на испарување154,7 kJ/mol
Моларен топлински капацитет25,929 J/(mol·K)
парен притисок
P (Pa)1101001 k10 k100 k
при T (K)8649561.0711.2271.4431.755
Атомски својства
Оксидациони степени+2, +1, −1[2] ​(силна базичен оксид)
ЕлектронегативностПолингова скала: 1
Енергии на јонизацијаI: 589,8 kJ/mol
II: 1.145,4 kJ/mol
II: 4.912,4 kJ/mol
(повеќе)
Атомски полупречникемпириски: 197 пм
Ковалентен полупречник176±10 пм
Ван дер Валсов полупречник231 пм
Разни податоци
Кристална структура ​страноцентрична коцкеста (сцк)
Кристалната структура на калциумот
Брзина на звукот тенка прачка3.810 м/с (при 20 °C)
Топлинско ширење22,3 µм/(m·K) (при 25 °C)
Топлоспроводливост201 W/(m·K)
Електрична отпорност33,6 nΩ·m (при 20 °C)
Магнетно подредувањедијамагнетно
Модул на растегливост20 GPa
Модул на смолкнување7,4 GPa
Модул на збивливост17 GPa
Поасонов сооднос0,31
Мосова тврдост1,75
Бринелова тврдост170–416 MPa
CAS-број7440-70-2
Историја
Откриен и првпат издвоенХамфри Дејви (1808)
Најстабилни изотопи
Главна статија: Изотопи на калциумот
изоПЗполураспадРРРЕ (MeV)РП
40Ca96,941% y(β+β+)0,194Ar
41Caтраги yεK
42Ca0,647%42Ca е стабилен со 22 неутрони
43Ca0,135%43Ca е стабилен со 23 неутрони
44Ca2,086%44Ca е стабилен со 24 неутрони
45Caвеш162,7 dβ0,258Sc
46Ca0,004% y(ββ)0.988Ti
47Caвеш4,536 dβ0,694, 1,99Sc
γ1,297
48Ca0,187% yββ4,274Ti
)0,0058Sc
Режимите на распад во загради се предвидени, но сè уште не се забележани
| наводи | Википодатоци

Калциумхемиски елемент во периодниот систем со симбол Ca и атомски број 20. Откриен е од Хамфри Дејви во 1808 година. Калциумот е мек, сив земноалкален метал кој се користи како редукционен агент во екстракцијата на ториумот, циркониумот и ураниумот. Калциумот е и петтиот најзастапен елемент во Земјината кора. Тој е есенцијален за живите организми, а особено место завзема во нивната клеточна физиологија и е најзастапениот метал во многу животни.

Калциумот може преку електролиза да се екстрахира од калциум флуоридот. Гори со жолтоцрвеникав пламен и формира бела нитридна покривка кога е изложен на воздух. Реагира со водата, притоа заменувајќи го водородот и формирајќи калциум хидроксид.

Биолошка улога

Калциумот е есенцијален во мускулната контракција, активацијата на јајце клетката, потоа тој е важен за силни и цврсти коски и заби, важен е за крвта, преносот на нервните импулси, регулацијата на срцевата работа и балансот на течностите во клетките. Потребна количина на калциум во дневната диета на возрасните единки е помеѓу 1,000 и 1,300 mg

Other Languages
Afrikaans: Kalsium
አማርኛ: ካልሲየም
العربية: كالسيوم
aragonés: Calcio
armãneashti: Calciu
asturianu: Calciu
Avañe'ẽ: Itakairã
azərbaycanca: Kalsium
تۆرکجه: کلسیوم
Bân-lâm-gú: Khā-lú-siúm
башҡортса: Кальций
беларуская: Кальцый
беларуская (тарашкевіца)‎: Вапень
भोजपुरी: कैल्सियम
български: Калций
Boarisch: Calcium
བོད་ཡིག: དཀར་ཤམ།
bosanski: Kalcij
brezhoneg: Kalsiom
català: Calci
Чӑвашла: Кальци
Cebuano: Kalsiyum
čeština: Vápník
corsu: Calciu
Cymraeg: Calsiwm
dansk: Calcium
Deutsch: Calcium
ދިވެހިބަސް: ކެލްސިއަމް
Diné bizaad: Káálsiiyin
eesti: Kaltsium
Ελληνικά: Ασβέστιο
English: Calcium
español: Calcio
Esperanto: Kalcio
estremeñu: Calciu
euskara: Kaltzio
فارسی: کلسیم
Fiji Hindi: Calcium
føroyskt: Kalsium
français: Calcium
furlan: Calci
Gaeilge: Cailciam
Gaelg: Kelkium
Gàidhlig: Calcium
galego: Calcio
贛語:
Gĩkũyũ: Calcium
ગુજરાતી: કેલ્શિયમ
客家語/Hak-kâ-ngî: Koi
хальмг: Калцион
한국어: 칼슘
Hawaiʻi: Kalipuna
հայերեն: Կալցիում
हिन्दी: कैल्सियम
hrvatski: Kalcij
Ido: Kalcio
Bahasa Indonesia: Kalsium
interlingua: Calcium
íslenska: Kalsín
עברית: סידן
Basa Jawa: Kalsiyum
ქართული: კალციუმი
қазақша: Кальций
Kiswahili: Kalisi
коми: Кальций
Kreyòl ayisyen: Kalsyòm
kurdî: Kalsiyûm
Кыргызча: Кальций
кырык мары: Кальций
Latina: Calcium
latviešu: Kalcijs
Lëtzebuergesch: Kalzium
lietuvių: Kalcis
Limburgs: Calcium
Livvinkarjala: Kal’cii
la .lojban.: bogjinme
magyar: Kalcium
മലയാളം: കാൽ‌സ്യം
Māori: Konupūmā
मराठी: कॅल्शियम
Bahasa Melayu: Kalsium
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Gái (gĭng-sṳ̆k)
монгол: Кальци
မြန်မာဘာသာ: ကယ်လဆီယမ်
Nāhuatl: Tenextepoztli
Nederlands: Calcium
नेपाली: क्याल्सियम
नेपाल भाषा: क्याल्सियम
日本語: カルシウム
Nordfriisk: Kaltsium
norsk: Kalsium
norsk nynorsk: Kalsium
occitan: Calci
oʻzbekcha/ўзбекча: Kalsiy
ਪੰਜਾਬੀ: ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ
پنجابی: کیلشیم
Piemontèis: Càuss (element)
Plattdüütsch: Calcium
polski: Wapń
português: Cálcio
română: Calciu
Runa Simi: Isku q'illay
русский: Кальций
саха тыла: Калсиум
संस्कृतम्: कैल्शियम्
Scots: Calcium
Seeltersk: Calcium
shqip: Kalciumi
sicilianu: Calciu (mitallu)
Simple English: Calcium
slovenčina: Vápnik
slovenščina: Kalcij
Soomaaliga: Kaalshiyaam
کوردی: کەلسیۆم
српски / srpski: Калцијум
srpskohrvatski / српскохрватски: Kalcij
Basa Sunda: Kalsium
suomi: Kalsium
svenska: Kalcium
Tagalog: Kalsiyo
தமிழ்: கல்சியம்
татарча/tatarça: Кальций
తెలుగు: కాల్షియం
тоҷикӣ: Калсий
Türkçe: Kalsiyum
українська: Кальцій
اردو: کیلشیم
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: كالتىسىي
vepsän kel’: Kal'cii
Tiếng Việt: Canxi
文言:
Winaray: Calsyo
吴语:
ייִדיש: קאלציום
Yorùbá: Calcium
粵語:
中文:
Kabɩyɛ: Kalɩsɩyɔm