Handel

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Mestreechs. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.


'ne Sjacheleer of Kaufmann in Frankfurt am Main oet 1568.

Handel is 't oetwissele vaan geujere, deenste en aander kosbaar zake. Handel is 't basisprinciep vaan eder ikkenomie. 't Drieve vaan handel weurt ouch sjachele geneump.

De ierste oetwisseling vaan geujere of deenste gaof 't al in 't Paleolithicum (de Awwe Steintied) mer kaom pas ech op in 't Mesolithicum (de Middelsteintied). 't Gief bewieze tot al 150.000 jaor trök woort gesjacheld euver groeten aofstand en tege d'n tied tot de homo sapiens oet 't Neolithicum kaom (de Jonge Steintied, 10.000-2000 v.Chr., indegend mèt de introductie vaan 't sjrif) en stei en landbouwgemeinsjappe vörmde, waor handel 'n essentieel deil vaan 't leve. De stap nao 'n gevestegde, agrarische levesstijl transformeerde de minseleke sameleving en leide bis e veujseleuversjot, zoetot me nui zake wie wèrktuig make en weve kós oontwikkele. Dees ambachslui creëerde daan 'n euversjot vaan hun produkte, wat ze weer kóste verhandele veur veujsel. Dörpe gónge ziech specialisere in produkte die door 'nen aandere geleef waore en roond 3000 v.Chr. hadde de Mesopotamiërs handelsroutes gevesteg mèt de stei in de Indusvallei - mesjiens de ierste verbindinge tösse oongelieksoortege steieleke gebede.

Handel is 'n motor die ikkenomieë aonzèt, sociaol interactie vergemekelek, polletiek veranderinge stimuleert en veurt nao de verspreiing vaan ideeë, taole, geujere, culture, relizjie, riekdom, lui en krenkdes. Via handel sjare lui geujere in oet wei streke, huurde ze euver gebäörtenisse en zworve ze oet nao oonbekinde plaotse veur nui kanse. Handel heet relaties tösse meugelek rivaole gestabiliseerd mer ouch geveurd nao konflikte, oorloge en 't oonderwerpe, oetmaorde en oonderdrökke vaan mieljoene, mesjiens wel mieljaarde lui. Door alle tije heen zien richards opgestande, oondergegaange en opgewek umtot de minseleke basisbehoefte handel tot noedzaak maakde.

Etymologie

Wie dèks mèt aw Germaonse wäörd in 't Limbörgs is 't duuster of handel vaan 't Duits of Nederlands de taol in kaom, of, wat realistischer is, al veur de vörming vaan dees twie taole gebruuk woort in Limbörg. 't Drieve vaan handel weurt in 't Limbörgs ouch sjachele geneump. Ouch heivaan is de etymologie duuster, al zal 't woersjijnelek 'n verlimbörgs woord mótte zien gewees vaan 't Vlaoms (schachele). Iemes dee sjachelt weurt allewijl in 't Mestreechs dèks 'nen handeleer geneump, mer dat is 'n verhollandisering. Eigelek sprik me meistens vaan sjacheleer of marchang (marsjang, vaan 't Frans). Handele weurt nog ummertouw in 't Mestreechs marchandere geneump (vaan 't Frans marchander).

Other Languages
Alemannisch: Handel
አማርኛ: ንግድ
العربية: تجارة
ܐܪܡܝܐ: ܬܐܓܘܪܬܐ
asturianu: Comerciu
azərbaycanca: Ticarət
Boarisch: Handl
беларуская: Гандаль
беларуская (тарашкевіца)‎: Гандаль
български: Търговия
bamanankan: Julaya
বাংলা: বাণিজ্য
bosanski: Trgovina
буряад: Наймаан
català: Comerç
нохчийн: Махлелор
corsu: Cummerciu
čeština: Obchod
Cymraeg: Masnach
dansk: Handel
Deutsch: Handel
ދިވެހިބަސް: ވިޔަފާރި
Ελληνικά: Εμπόριο
English: Trade
Esperanto: Komerco
español: Comercio
eesti: Kaubandus
euskara: Merkataritza
فارسی: تجارت
Võro: Kaubandus
français: Commerce
Nordfriisk: Hanel
furlan: Cumierç
Frysk: Hannel
Gaeilge: Trádáil
Gàidhlig: Malairt
galego: Comercio
Gaelg: Dellal
客家語/Hak-kâ-ngî: Mo-yi
עברית: מסחר
हिन्दी: व्यापार
hrvatski: Trgovina
Kreyòl ayisyen: Negòs
magyar: Kereskedelem
հայերեն: Առևտուր
interlingua: Commercio
Bahasa Indonesia: Perdagangan
Ido: Komerco
íslenska: Viðskipti
italiano: Commercio
日本語: 取引
Patois: Chried
Basa Jawa: Padagangan
ქართული: კომერცია
Kabɩyɛ: Tadɩyɛ
қазақша: Сауда
한국어: 교역
कॉशुर / کٲشُر: تِجارَت
Кыргызча: Соода
Latina: Commercium
Lëtzebuergesch: Handel
lietuvių: Prekyba
latviešu: Tirdzniecība
македонски: Трговија
മലയാളം: വ്യാപാരം
монгол: Худалдаа
मराठी: वाणिज्य
Bahasa Melayu: Perdagangan
Plattdüütsch: Hannel
Nederlands: Handel (economie)
norsk nynorsk: Handel
norsk: Handel
Novial: Komerse
occitan: Comèrci
Pangasinan: Trading
Kapampangan: Komersyu
polski: Handel
پنجابی: تجارت
português: Comércio
Runa Simi: Makipura
română: Comerț
русский: Торговля
саха тыла: Эргиэн
sicilianu: Cummerciu
Scots: Tred
سنڌي: واپار
srpskohrvatski / српскохрватски: Trgovina
සිංහල: වෙළෙඳාම
Simple English: Trade
slovenčina: Obchodná činnosť
slovenščina: Trgovina
Soomaaliga: Gadashada
shqip: Komerciale
српски / srpski: Трговина
svenska: Handel
தமிழ்: வணிகம்
తెలుగు: వాణిజ్యం
Tagalog: Kalakalan
Türkçe: Ticaret
українська: Торгівля
اردو: تجارت
oʻzbekcha/ўзбекча: Savdo
Tiếng Việt: Thương mại
walon: Comiece
Winaray: Komersyo
isiXhosa: Urwebo
ייִדיש: האנדל
中文: 贸易
Bân-lâm-gú: Bō͘-e̍k
粵語: 貿易