Мумбаи
English: Mumbai

Мумбаи.

Мумбаи (1995-жылы чейин Бомбей) – Индиянын батышындагы шаар. Араб деңизинин жээгинде, Соллет аралында жайгашкан. Административдик жактан эки бөлүктөн – Түштүк Мумбаи (Арал шаар аталат) жана Шаар айланасы округунан турат. Экөө биригип, Чоң Мумбаи шаар корпорациясын түзөт. Өлкөнүн негизги өнөр жай, соода-финансы, экономикалык жана маданий борборлорунун бири. Махараштра штатынын административдик борбору. Калкы 12,5 млн (2011; шаар айланасы менен 18,4 млн); калкынын саны боюнча Индиядагы 2 ири порт (жылына 54,5 млн тга жакын жүк ташылат) жана дүйнөдөгү эң ири шаарлардын бири.

Бомбей порту «Индиянын дарбазасы», ал аркылуу өлкөнүн сырткы деңиз соодасынын 1/ине жакыны, импорттун 1/и өтөт. Эл аралык аэропорту (Түштүк Азиядагы эң чоң; 24,3 млн жүргүнчү, 530,3 миң т жүк) бар. Дүйнөдөгү кебез-кездеме чыгаруучу Өнөр жайынын ири борборлорунун бири (жалпы Индия өндүрүшүнүн 1/ и). Шаардын экономикасынын негизин тейлөө чөйрөсү түзөт. Өлкөнүн финансы-экономикалык борбору. Резерв банкы, монета сарайы (Индиядагы 4өөнүн бирөө), мамлекеттик жана жеке банктардын кеңселери, көптөгөн эл аралык компаниялардын өкүлчүлүктөрү, товар, фонд (1875; Азиядагы эң эски) жана пахта биржалары жайгашкан. Ар кыл машина, кеме, станок куруу, металл иштетүү, химия, текстиль, нефть-химия, полиграфия өнөр жайы өнүккөн жана күндөлүк керектелүүчү товарлардын бардык түрү чыгарылат. Неоготика стилинде салынган темир жол (карапа такталар колдонулган; 1878–76) жана Бомбей бухтасындагы Элефанта аралындагы үңкүр храмдар Бүткүл дүйнөлүк мурастын тизмесине киргизилген. Эки университет, институттар, Эл аралык индия киносу академиясы, музейлер, сүрөт галереясы иштейт. Кино өнөр жайы (Индиядан чыккан кинофильмдердин 2/сине жакыны) алдыңкы орунда. Мумбаинин качан негизделгени белгисиз.

Бомбей (1932).

1534-жылы аны португалиялыктар басып алган. 1661-жылы португалиялык хан кызы англис тилинде король Карл IIге турмушка чыкканда, жээктеги аралдар менен кошо сеп катары Англияга өткөн. 1668-жылы англис тилинде Ост-Индия компаниясына берилген. Мурун (1661жылдан) Мумбаи Британиянын Батыш Индиядагы башкы факториясы жана таяныч пункту болгон. 2008-жылы Мумбаиде бир нече жолу терракт (195 адам каза болуп, 300дөйү жабыркаган) болгон. Эки жылда бир кино, документ, кыска метраждуу, анимациялык фильмдердин фестивалы (1990жылдан) жана дерби (ат спорту, 1798-жылы алгачкы жарыш болгон; 2004-жылдан марафон) өткөрүлүп турат. Мумбаиге жакын жерде Тарапур АЭСи (кубаттуулугу 1400 МВт) курулган. Туризмдин (маданий-оюн-шоок, спорт, пляжда эс алуу) ири борбору. Ботаникалык бак уюштурулган.

  • Колдонулган адабияттар

Колдонулган адабияттар

Other Languages
Afrikaans: Mumbai
Alemannisch: Mumbai
አማርኛ: ሙምባይ
aragonés: Bombai
العربية: مومباي
مصرى: مومباى
অসমীয়া: মুম্বাই
asturianu: Mumbai
azərbaycanca: Mumbay
تۆرکجه: بمبئی
башҡортса: Мумбаи
žemaitėška: Mombajos
Bikol Central: Mumbai
беларуская: Мумбаі
беларуская (тарашкевіца)‎: Мумбаі
български: Мумбай
भोजपुरी: मुंबई
বাংলা: মুম্বই
བོད་ཡིག: འབོམ་སྦེ
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী: পুল্লাপ মুম্বাই
brezhoneg: Mumbai
bosanski: Mumbai
буряад: Мумбай
català: Bombai
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Mumbai
нохчийн: Мумбаи
کوردی: مومبای
čeština: Bombaj
Чӑвашла: Бомбей
Cymraeg: Mumbai
dansk: Mumbai
Deutsch: Mumbai
dolnoserbski: Mumbai
डोटेली: मुम्बई
ދިވެހިބަސް: މުންބާއީ
Ελληνικά: Μουμπάι
English: Mumbai
Esperanto: Mumbajo
español: Bombay
eesti: Mumbai
euskara: Mumbai
estremeñu: Bombay
فارسی: بمبئی
suomi: Mumbai
Võro: Mumbai
Na Vosa Vakaviti: Mubai
føroyskt: Mumbai
français: Bombay
arpetan: Mumbai
Frysk: Bombay
Gaeilge: Mumbai
贛語: 孟買
Gàidhlig: Mumbai
galego: Bombai
गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni: Bombaim
ગુજરાતી: મુંબઈ
Hausa: Mumbai
客家語/Hak-kâ-ngî: Mumbai
עברית: מומבאי
हिन्दी: मुम्बई
Fiji Hindi: Mumbai
hrvatski: Mumbai
hornjoserbsce: Mumbai
magyar: Mumbai
հայերեն: Մումբայ
Արեւմտահայերէն: Մումպայ
interlingua: Mumbai
Bahasa Indonesia: Mumbai
Interlingue: Mumbai
Ilokano: Mumbai
ГӀалгӀай: Мумбаи
Ido: Mumbai
íslenska: Mumbai
italiano: Mumbai
日本語: ムンバイ
la .lojban.: mymbais
Jawa: Mumbai
ქართული: მუმბაი
Qaraqalpaqsha: Mumbai
Taqbaylit: Mumbay
Kabɩyɛ: Pombe
қазақша: Мумбаи
kalaallisut: Mumbai
ಕನ್ನಡ: ಮುಂಬೈ
한국어: 뭄바이
कॉशुर / کٲشُر: بَمبَے
kurdî: Mumbaî
kernowek: Mumbai
Latina: Mumbai
Lëtzebuergesch: Mumbai
лезги: Мумбаи
Limburgs: Bombay
lumbaart: Mumbai
lietuvių: Mumbajus
latviešu: Mumbaja
मैथिली: मुम्बई
Malagasy: Mumbai
олык марий: Мумбаи
Māori: Mumbai
македонски: Мумбај
മലയാളം: മുംബൈ
монгол: Мумбай
मराठी: मुंबई
Bahasa Melayu: Mumbai
မြန်မာဘာသာ: မွမ်ဘိုင်းမြို့
эрзянь: Мумбаи ош
مازِرونی: بمبئی
Nāhuatl: Mumbai
Plattdüütsch: Mumbai
नेपाली: मुम्बई
नेपाल भाषा: ग्रेटर मुम्बई
Nederlands: Bombay
norsk nynorsk: Mumbai
norsk: Mumbai
Chi-Chewa: Mumbai
occitan: Bombai
ଓଡ଼ିଆ: ମୁମ୍ବାଇ
Ирон: Мумбаи
ਪੰਜਾਬੀ: ਮੁੰਬਈ
Kapampangan: Mumbai
polski: Mumbaj
Piemontèis: Mumbai
پنجابی: ممبئی
پښتو: ممبای
português: Bombaim
Runa Simi: Mumbai
romani čhib: Mumbai
română: Mumbai
tarandíne: Mumbai
русский: Мумбаи
русиньскый: Мумбаі
संस्कृतम्: मुम्बई
саха тыла: Мумбаи
ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ: ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ
sardu: Bombay
sicilianu: Mumbai
Scots: Mumbai
سنڌي: ممبئي
davvisámegiella: Mumbai
srpskohrvatski / српскохрватски: Mumbaj
සිංහල: මුම්බායි
Simple English: Mumbai
slovenčina: Bombaj
slovenščina: Mumbaj
српски / srpski: Мумбај
svenska: Bombay
Kiswahili: Mumbai
ślůnski: Bůmbaj
தமிழ்: மும்பை
ತುಳು: ಮುಂಬೈ
తెలుగు: ముంబై
тоҷикӣ: Мумбай
ไทย: มุมไบ
Türkmençe: Mumbai
Tagalog: Mumbai
Türkçe: Mumbai
татарча/tatarça: Mumbai
Twi: Mumbai
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: Bombay
українська: Мумбаї
اردو: ممبئی
oʻzbekcha/ўзбекча: Mumbay
vepsän kel’: Mumbai
Tiếng Việt: Mumbai
Volapük: Mumbai
Winaray: Mumbai
吴语: 孟买
მარგალური: მუმბაი
ייִדיש: מומביי
Yorùbá: Mumbai
中文: 孟买
Bân-lâm-gú: Mumbai
粵語: 孟買