Катманду
English: Kathmandu

Шаар
катманду
काठमाडौं
Kathmandu sites collage.jpg
Желек
Желек
ӨлкөНепал
Координаттар27°43′N 85°22′E / 27°43′N 85°22′E / 27.717; 85.367
Тарыхы жана Географиясы
Аянты50,67 км²
Борборунун бийиктиги1355 м
Убакыт аралыгыUTC+5:45
Калкы
Калкы1 006 656 адам (2011)
Жыштыгы19867 адам/км²
Агломерация1 740 977
Этнохоронимкатмандулук, катмандулуктар
Сандык идентификаторлор
Расмий сайтыkathmandu.gov.np шилтеме  (англ.)
Катманду (Жер)
Locator Dot2.gif

Катманду (неп. काठमाडौं, Kāthmāndau) – Непал Королдугунун борбору (1769-жылдан), шаар. Катманду анчолунун (административдик-аймактык бирдик) административдик борбору. Гималайдын тоо аралык өрөөнүндө, Жомолунгма (Эверест, 8848 м) чокусуна жакын жайгашкан. Калкы 911,1 миң (2009; агломерациясында 1,6 млн). Жолдор тоому. Эл аралык аэропорту бар.

Катмандуну 723-жылы Непал монархы Гунакамадев негиздеп, Лалитпурдан борборду көчүрүп келген. Алгач Кантипур деп аталган. Шаардын негизги бөлүгүндө 17–18-кылымдын мүнөздөрү сакталган. Борбордук бөлүгүндө классицизм стилиндеги Нараянхити-Дарбар король ак сарайы (20-кылымдын башы), Катх-Мандир жыгач пагодасы (1596), Бхимсен мунарасы (1825) жана башка ак сарайлар жана «Хануман Дхока» (15–18-кылым), Пашупатинатх (13-кылым) храмдар комплекси, неоклассика стилиндеги ак сарайлар (20-кылымдын башы) жана башка бар. Катманду өрөөнүнүн архитектуралык эстеликтери (800дөн ашык) Бүткүл дүйнөлүк мурастын тизмесине киргизилген. Шаарда көптөгөн кустардык көркөм өнөрканалар (зер жана жасалга-колдонмо өнөр буюмдары, карапа; килем токуу), жеңил [булгаары–бут-кийим, текстиль (кебез кездеме), жут жана кийим тигүү], тамак-аш (кант), фармацевтика (дары чөптөрдүн негизинде), курулуш материалдар (цемент, кыш, черепица) өнөр жай ишканалары иштейт. Катманду – өлкөнүн ири маданий жана илимий борбору. Король академиясы, университеттер, колледждер, китепканалар (анын ичинде ири «Бир лайбрери», 14-кылым; байыркы миниатюралуу кол жазмалар топтому, китеп сакталуучу жайында непал, невари, санскрит жана башка тилдердеги 15 миңден ашык кол жазмалар сакталып турат (пальма жалбырагына жазылган эң байыркы кол жазмага 1600 жыл), музейлер (анын ичинде улуттук, нумизматика), театр бар. Буддисттердин диний борбору. Катмандуда орто кылымдын курулуштары сакталып, кыш менен жыгачтан салынган 2–3 кабаттуу үйлөр менен кууш көчөлөр басымдуу. Шаардын Борбордук бөлүгүндө Тундикхел аянты, андан алыс эмес Непал королдорунун НараянхитиДарбар ак сарайы жайгашкан. Шаар жер титирөөдөн (өтө катуу 1833, 1934) жабыркаган. Катманду – туризмдин дүйнөлүк борборлорунун бири. Театр фестивалдары, Түштүк Азия оюндары (1984, 1999) өткөрүлүп турат. Катмандунун чет жакасынан мрамор казылып алынат.

Other Languages
Acèh: Kathmandu
Afrikaans: Katmandoe
አማርኛ: ካትማንዱ
aragonés: Katmandú
العربية: كاتماندو
অসমীয়া: কাঠমাণ্ডু
asturianu: Katmandú
azərbaycanca: Katmandu
žemaitėška: Katmandū
Bikol Central: Kathmandu
беларуская: Катманду
беларуская (тарашкевіца)‎: Катманду
български: Катманду
भोजपुरी: काठमांडो
བོད་ཡིག: ཀ་ཏ་མན་ཏུ།
brezhoneg: Kathmandu
bosanski: Katmandu
буряад: Катманду
català: Katmandú
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Kathmandu
нохчийн: Катманду
کوردی: کاتماندوو
qırımtatarca: Katmandu
čeština: Káthmándú
Cymraeg: Kathmandu
dansk: Katmandu
Deutsch: Kathmandu
dolnoserbski: Katmandu
डोटेली: काठमाडौं
Ελληνικά: Κατμαντού
English: Kathmandu
Esperanto: Katmanduo
español: Katmandú
eesti: Katmandu
euskara: Katmandu
فارسی: کاتماندو
suomi: Kathmandu
Na Vosa Vakaviti: Kathmandu
français: Katmandou
Nordfriisk: Kathmandu (Steed)
Frysk: Katmandû
Gaeilge: Kathmandu
Gàidhlig: Kathmandu
galego: Katmandú
Avañe'ẽ: Katemandu
ગુજરાતી: કાઠમંડુ
客家語/Hak-kâ-ngî: Kathmandu
עברית: קטמנדו
हिन्दी: काठमाण्डु
Fiji Hindi: Kathmandu
hrvatski: Katmandu
hornjoserbsce: Katmandu
Kreyòl ayisyen: Katmandou
magyar: Katmandu
հայերեն: Կատմանդու
Արեւմտահայերէն: Քաթմանտու
interlingua: Kathmandu
Bahasa Indonesia: Kathmandu
Interlingue: Kathmandu
Ilokano: Katmandu
íslenska: Katmandú
italiano: Katmandu
日本語: カトマンズ
ქართული: კატმანდუ
Qaraqalpaqsha: Katmandu
қазақша: Катманду
kalaallisut: Kathmandu
ಕನ್ನಡ: ಕಠ್ಮಂಡು
한국어: 카트만두
Latina: Catmandum
Lëtzebuergesch: Katmandu
Limburgs: Kathmandu
Ligure: Katmandu
lumbaart: Kathmandu
لۊری شومالی: کاتماندو
lietuvių: Katmandu
latviešu: Katmandu
मैथिली: काठमाडौं
Malagasy: Kathmandu
Minangkabau: Kathmandu
македонски: Катманду
മലയാളം: കാഠ്മണ്ഡു
монгол: Катманду
मराठी: काठमांडू
Bahasa Melayu: Kathmandu
Mirandés: Kathmandu
မြန်မာဘာသာ: ခတ္တမန္ဒုမြို့
مازِرونی: کاتماندو
Nedersaksies: Katmandoe
नेपाली: काठमाडौं
Nederlands: Kathmandu (stad)
norsk nynorsk: Katmandu
norsk: Katmandu
occitan: Katmandó
Livvinkarjala: Katmandu
ਪੰਜਾਬੀ: ਕਠਮੰਡੂ
Papiamentu: Katmandu
polski: Katmandu
Piemontèis: Kathmandu
پنجابی: کٹھمنڈو
português: Catmandu
română: Kathmandu
armãneashti: Kathmandu
русский: Катманду
संस्कृतम्: काठमाण्डू
ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ: ᱠᱟᱴᱷᱩᱢᱟᱱᱰᱩ
sardu: Katmandù
sicilianu: Katmandu
Scots: Kathmandu
سنڌي: کٽمنڊو
davvisámegiella: Kathmandu
srpskohrvatski / српскохрватски: Katmandu
සිංහල: කත්මන්ඩු
Simple English: Kathmandu
slovenčina: Káthmandu
slovenščina: Katmandu
chiShona: Kathmandu
српски / srpski: Катманду
svenska: Katmandu
Kiswahili: Kathmandu
ślůnski: Katmandu
తెలుగు: కాఠ్మండు
тоҷикӣ: Катманду
Tagalog: Katmandu
Türkçe: Katmandu
татарча/tatarça: Катманду
удмурт: Катманду
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: كاتماندۇ
українська: Катманду
oʻzbekcha/ўзбекча: Katmandu
vepsän kel’: Katmandu
Tiếng Việt: Kathmandu
Volapük: Kathmandau
Winaray: Kathmandu
吴语: 加德满都
მარგალური: კატმანდუ
ייִדיש: קאטמאנדו
Yorùbá: Kathmandu
中文: 加德滿都
Bân-lâm-gú: Kathmandu
粵語: 加德滿都