Идеология

Идеология - (идея жана ...логия) коомдук турмуштун бир жааты; курчап турган дүйнөгө карата адамдардын мамилесин жана өз ара катышын аныктаган, мүнөздөгөн, максат-ниеттерин негиздеген ой-түшүнүктөр тутуму. Адам алдына койгон максатын, жасаган ишин, көздөгөн ниетин, ага жетүүнүн жолдорун, куралдарын жана каражаттарын кайсы бир ой, идеяларга таянып түшүнөт, баалайт, аныктайт, башкаларга түшүндүрөт, таратат. Ушундан идеология жаралат. Ар иштин (чоң, кичине, коомдук, аймактык ж. б.) идеологиясы болот. Идеологиясыз коом болбойт. Идеологиянын негизинде таалим-тарбия иши жүргүзүлөт, коомдук мамилелер аныкталат, чыгармачылык калыптанат, адамдар өз ара түшүнүшөт, биригет, коомчулук жана адамдардын зор массасы белгилүү бир максатты (багытка) көздөй мобилизацияланат, саясат ишке ашырылат. Идеология көп кырлуу, көп түрлүү кубулуш. Коомдук идеология, улуттук идеология, мамлекеттик идеология, диний идеология сыяктуу өзүнө тиешелүү маани-мазмунга, түшүнүктөргө ээ. «Идеология» термин катары француз философу А. Л. К. Дестюг де Трасси тарабынан «идеялар жөнүндөгү окуу» деген мааниде киргизилген (1801). Идеология кийин Францияда турмуштан алыс, чыныгы саясаттан ажыраган көз караштар маанисин алат. К. Маркс, Ф. Энгельс «бурмаланган, жалган ой-түшүнүк» сапатында түшүнүшкөн. В. И. Ленин «марксизм бул илимпй идеология» деп баалаган. Социализм кыйраган соң «идеологиядан баш тартуу» (депдеологизация) кубулуштары жаралып, жаңы эгемен мамлекеттерде улуттук идеологияны табуу аракеттерп күчөгөн. Учурда Кыргызстанда да коомдук, улуттук идеология маселеси бир жаңсыл чечиле элек.

  • Колдонулган адабияттар

Колдонулган адабияттар

Other Languages
Afrikaans: Ideologie
Alemannisch: Ideologie
aragonés: Ideolochía
العربية: أيديولوجيا
asturianu: Ideoloxía
azərbaycanca: İdeologiya
تۆرکجه: ایدئولوژی
башҡортса: Идеология
žemaitėška: Ideuoluogėjė
беларуская: Ідэалогія
беларуская (тарашкевіца)‎: Ідэалёгія
български: Идеология
বাংলা: ভাবাদর্শ
brezhoneg: Ideologiezh
bosanski: Ideologija
català: Ideologia
čeština: Ideologie
Cymraeg: Ideoleg
dansk: Ideologi
Deutsch: Ideologie
Zazaki: İdeolociy
Ελληνικά: Ιδεολογία
English: Ideology
Esperanto: Ideologio
español: Ideología
eesti: Ideoloogia
euskara: Ideologia
فارسی: ایدئولوژی
suomi: Ideologia
føroyskt: Hugmyndafrøði
français: Idéologie
Frysk: Ideology
galego: Ideoloxía
हिन्दी: विचारधारा
Fiji Hindi: Bichardhara
hrvatski: Ideologija
magyar: Ideológia
Bahasa Indonesia: Ideologi
Ilokano: Ideolohia
íslenska: Hugmyndafræði
italiano: Ideologia
Basa Jawa: Idhéologi
ქართული: იდეოლოგია
Qaraqalpaqsha: İdeologiya
қазақша: Идеология
한국어: 이념
къарачай-малкъар: Идеология
kurdî: Îdeolojî
Latina: Ideologia
Limburgs: Ideologie
lietuvių: Ideologija
latviešu: Ideoloģija
македонски: Идеологија
монгол: Идеологи
Bahasa Melayu: Ideologi
မြန်မာဘာသာ: ဒဿနဗေဒ
مازِرونی: ایدئولوژی
Nederlands: Ideologie
norsk nynorsk: Ideologi
norsk: Ideologi
occitan: Ideologia
ਪੰਜਾਬੀ: ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ
polski: Ideologia
Piemontèis: Ideologìa
پنجابی: آئیڈیالوجی
português: Ideologia
română: Ideologie
русский: Идеология
русиньскый: Ідеолоґія
саха тыла: Идеология
Scots: Ideology
srpskohrvatski / српскохрватски: Ideologija
Simple English: Ideology
slovenčina: Ideológia
slovenščina: Ideologija
Soomaaliga: Aragti
shqip: Ideologjia
српски / srpski: Ideologija
svenska: Ideologi
Kiswahili: Itikadi
Türkmençe: Aňyýet
Tagalog: Ideolohiya
Türkçe: İdeoloji
татарча/tatarça: Идеология
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: ئىدېئولوگىيە
українська: Ідеологія
اردو: خیالیت
oʻzbekcha/ўзбекча: Mafkura
Tiếng Việt: Ý thức hệ
Winaray: Idolohiya
吴语: 意識形態
ייִדיש: אידעאלאגיע
中文: 意識形態
文言: 意理
Bân-lâm-gú: Ì-sek hêng-thài
粵語: 意識形態