Хоккайдо

Japan Hokkaido large.png

Хоккайдо (жапон. 北海道 «солтүстiк теңiзге жол», 1868 жылға дейін Иессо, Эдзо, Матсмай) — Жапонияның ірі төрт аралының бірі. Көлемі жағынан Хонсю аралынан кейінгі екінші орында, аумағы 77,7 мың км2. Жағалауын Тынық мұхит, Охота және Жапон теңіздерінің суы шайып жатады. Хонсю аралынан Цугару, Сахалиннен Лаперуз бұғаздарымен бөлінген. Жағалауы тектоникалық жарылымдарға сәйкес келеді, аз тілімделген. Солтүстік-батыстан және солтүстік-шығыстан келетін тау тізбектері аралдың орта тұсында түйіседі. Солтүстік-шығыс жанартау тізбегі Курил жанартау доғасының жалғасы. Орталық бөлігінде биік орталық массив орналасқан (Асахи тауы , 2290 м). Ең ірі Ишикари ойпаты Осима түбегін аралдың басқа бөлігінен оқшаулайды. Оның жағаларын шектейтін жарылымдарды бойлап әрекетті жанартаулар (Усу, т.б.) орналасқан. Климаты қоңыржай, муссондық. Қысы Азия муссонының әсеріне байланысты суық. Қаңтардың орташа температурасы –3 — 11°С. Жазда келетін Тынық мұхит муссоны да температураны төмендетеді. Шілденің орташа температурасы 17 — 21°С. Орташа жылдық жауын-шашын мөлшері 800 — 1500 миллиметр. Қыста қар жауады. Күзде тайфун жиі өтеді. Ірі өзендері — Исикари және Тесионың суы мол, су энергиясына бай. Лагуна және жанартау көлдері (Сарома, Куттяро, Сикоцу) таралған. Жерінің 60% орманды: солтүстігінің көпшілік бөлігін қылқан жапырақты (Сахалин майқарағайы, Хоккайдо шыршасы), оңтүстігін жалпақ жапырақты (емен, шамшат, үйеңкі) ормандар жапқан. Теңіз жағалауы ойпаттарын шалғындар мен батпақтар алып жатыр. Хоккайдо Жапонияның ағаш және ағаш өнімдерін дайындайтын негізгі ауданы. Тас көмір, мұнай, күкірт, темір кентастары өндіріледі. Ірі қалалары — Саппоро, Хакодате.[1]

  • Дереккөздер

Дереккөздер

  1. «Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 жыл, ISBN 5-89800-123-9, II том


Other Languages
Acèh: Hokkaido
Afrikaans: Hokkaido
አማርኛ: ሆካይዶ
Ænglisc: Hokkaido
العربية: هوكايدو
অসমীয়া: হোক্কাইডো
azərbaycanca: Hokkaydo (ada)
башҡортса: Хоккайдо
Boarisch: Hokkaido
žemaitėška: Hokaids
беларуская: Хакайда
беларуская (тарашкевіца)‎: Хакайда
български: Хокайдо
བོད་ཡིག: ཧོ་ཁའི་དོ།
brezhoneg: Hokkaido
bosanski: Hokkaido
català: Hokkaido
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Báe̤k-hāi-dô̤
کوردی: ھۆکایدۆ
čeština: Hokkaidó
Cymraeg: Hokkaidō
dansk: Hokkaido
Deutsch: Hokkaidō
Ελληνικά: Χοκκάιντο
English: Hokkaido
Esperanto: Hokajdo
español: Hokkaidō
eesti: Hokkaidō
euskara: Hokkaido
فارسی: هوکایدو
suomi: Hokkaidō
føroyskt: Hokkaido
français: Hokkaidō
Gaeilge: Hokkaidō
Gàidhlig: Hokkaidō
galego: Hokkaido
Hausa: Hokkaido
客家語/Hak-kâ-ngî: Hokkaidō
עברית: הוקאידו
हिन्दी: होक्काइदो
hrvatski: Hokkaido
hornjoserbsce: Hokkaido
magyar: Hokkaidó
Հայերեն: Հոկայդո
Interlingue: Hokkaidō
Ilokano: Hokkaido
íslenska: Hokkaidō
italiano: Hokkaidō
日本語: 北海道
ქართული: ჰოკაიდო
ភាសាខ្មែរ: តំបន់ហុកកៃដូ
한국어: 홋카이도
Кыргызча: Хоккайдо
Latina: Esonia
lietuvių: Hokaidas
latviešu: Hokaido
македонски: Хокаидо
മലയാളം: ഹൊക്കൈഡൊ
монгол: Хоккайдоо
Bahasa Melayu: Hokkaidō
مازِرونی: هوکایدو جزیره
Nederlands: Hokkaido (Japan)
norsk nynorsk: Hokkaido
norsk: Hokkaido
Novial: Hokkaido
occitan: Hokkaidō
Kapampangan: Hokkaidō
polski: Hokkaido
پنجابی: ہوکائیڈو
português: Hokkaido
Runa Simi: Hokkaido
rumantsch: Hokkaidō
русский: Хоккайдо
Scots: Hokkaido
srpskohrvatski / српскохрватски: Hokkaidō
Simple English: Hokkaidō
slovenčina: Hokkaido
slovenščina: Hokaido
shqip: Hokaido
српски / srpski: Хокаидо
Seeltersk: Hokkaidō
Basa Sunda: Hokkaido
svenska: Hokkaido
ślůnski: Hokkaido
தமிழ்: ஹொக்கைடோ
тоҷикӣ: Хоккайдо
Tagalog: Hokkaidō
Tok Pisin: Hokkaido
Türkçe: Hokkaidō
татарча/tatarça: Хоккайдо
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: خوككايدو ئارىلى
українська: Хоккайдо
oʻzbekcha/ўзбекча: Xokkaydo
vèneto: Hokkaidō
Tiếng Việt: Hokkaidō
Winaray: Hokkaido
吴语: 北海道
მარგალური: ჰოკაიდო
ייִדיש: האקיידא
中文: 北海道
文言: 北海道
Bân-lâm-gú: Hokkaidô
粵語: 北海道