Мұхит

Мұхиттарға бөлу нұсқалары

Мұхит (Әлемдік мұхит) — гидросфераның негізгі бөлігі. Мұхит, Дүниежүзілік мұхит (гр. okeanosмұхит, Жерді қоршап жатқан ұлы өзен).

Жер шарында төрт мұхит бар: Тынық, Атлант, Үнді және Солтүстік мұзды. Кейбір ғалымдар Антарктида маңы суларын бесінші Оңтүстік мұхиты деп жеке бөледі.

Жалпы мәлімет

Жер ғарыштан көгілдір мұхиттар планетасы сияқты болып көрінеді- оның бетінің 70% астамын су басып жатыр. Судың шамамен 97% мұхиттарда жиналған, ол Жер ауданының 360 миллион шаршы км жауып жатыр. Кейбір жерлерде мұхиттың тереңдігі 10 км асады. [1] Мұхит құрлықтар мен аралдарды қоршап жатқан Жердің тұтас су қабаты. Аумағы 361,26 млн. км2, көлемі 1340,74 млн. км3, орташа тереңдігі 3711 м, ең терең жері 11022 м (Тынық мұхиттағы Мариана шұңғымасы). Дүниежүзілік мұхит құрлықтар арқылы 4 бөлікке бөлінеді: Тынық (50%), Атлант (25%), Үнді (21%) және Солтүстік Мұзды Мұхит (4%). Мұхит Солтүстік жарты шардың 61%-ын, Оңтүстік жарты шардың 81%-ына жуығын алып жатыр. Мұхиттық жарты шардағы судың мөлшері 91%-ды және құрлықтық жарты шардағы мөлшері 53%-ды құрайды. Гидрология режимінде Дүниежүзілік Мұхит жеке мұхиттарға, теңіздерге, шығанақтарға, қойнаулар мен бұғаздарға ажыратылады; сыртқы шекарасы құрлықтың жағалық сызықтарымен айқын кескінделіп, ішкі шекарасы теңіздермен және оның бөліктерімен бөлінеді. Кейбір зерттеушілер Дүниежүзілік Мұхитты Бес Мұхитқа бөледі. Оның шекарасы субтропиктік және субантарктикалық конвергенция сызығы бойымен немесе Ортамұхиттық жоталардың ендік бөлігі бойынша өтеді.Дүние жүзілік су қоры,1360 млн.км3.Мұхиттар 1322000000 км3, мұз жамылғысы мен мұздықтар 29200000км3, еспе су 8673000 км3, өзен мен көл суы 23250 км3, су булары 13000 км3. Жер шарының үштен екі бөлігін су алып жатыр. Олар өзара бұғаздар арқылы қосылып, Дүниежүзілік мұхитты құрайды.

Other Languages
Afrikaans: Oseaan
Alemannisch: Ozean
አማርኛ: ውቅያኖስ
aragonés: Ocián
Ænglisc: Gārsecg
ܐܪܡܝܐ: ܐܘܩܝܢܘܣ
مصرى: محيط
অসমীয়া: মহাসাগৰ
asturianu: Océanu
azərbaycanca: Okean
تۆرکجه: اوقیانوس
башҡортса: Океан
Boarisch: Ozean
žemaitėška: Ondėnīns
Bikol Central: Kadagatan
беларуская: Акіян
беларуская (тарашкевіца)‎: Акіян
български: Океан
भोजपुरी: महासागर
Bislama: Dipsi
বাংলা: মহাসাগর
brezhoneg: Meurvor
bosanski: Okean
буряад: Далай
català: Oceà
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Dâi-iòng
нохчийн: Океан
Chamoru: Tåsi
ᏣᎳᎩ: ᎠᎺᏉᎯ
کوردی: ئۆقیانووس
qırımtatarca: Okean
čeština: Oceán
Чӑвашла: Океан
Cymraeg: Cefnfor
Deutsch: Ozean
Zazaki: Okyanus
dolnoserbski: Ocean
डोटेली: महासागर
Ελληνικά: Ωκεανός
English: Ocean
Esperanto: Oceano
español: Océano
eesti: Ookean
euskara: Ozeano
estremeñu: Océanu
فارسی: اقیانوس
suomi: Valtameri
Võro: Suurmeri
føroyskt: Hav
français: Océan
Nordfriisk: Oosean
furlan: Ocean
Frysk: Oseaan
Gaeilge: Aigéan
贛語: 大洋
Gàidhlig: Cuan
galego: Océano
Avañe'ẽ: Paraguasu
Bahasa Hulontalo: Awuhu
עברית: אוקיינוס
हिन्दी: महासागर
Fiji Hindi: Ocean
hrvatski: Ocean
hornjoserbsce: Ocean
Kreyòl ayisyen: Oseyan (geografi)
magyar: Óceán
Հայերեն: Օվկիանոս
interlingua: Oceano
Bahasa Indonesia: Samudra
Interlingue: Ocean
Ilokano: Taaw
ГӀалгӀай: Океан
Ido: Oceano
íslenska: Haf
italiano: Oceano
ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ/inuktitut: ᐃᒫᓗᒃ
日本語: 大洋
Patois: Uoshan
la .lojban.: braxamsi
Basa Jawa: Samodra
ქართული: ოკეანე
Qaraqalpaqsha: Okean
Kabɩyɛ: Lɩŋgamʋʋ
ភាសាខ្មែរ: មហាសមុទ្រ
ಕನ್ನಡ: ಮಹಾಸಾಗರ
한국어: 대양
къарачай-малкъар: Океан
kurdî: Okyanûs
kernowek: Keynvor
Кыргызча: Океан
Latina: Oceanus
лезги: Океан
Lingua Franca Nova: Mar
Limburgs: Oceaan
Ligure: Oceano
lumbaart: Ucean
lietuvių: Vandenynas
latviešu: Okeāns
मैथिली: महासागर
Basa Banyumasan: Samudra
Malagasy: Ranomasina
олык марий: Тептеҥыз
Māori: Moana nui
македонски: Океан
മലയാളം: സമുദ്രം
монгол: Далай
मराठी: महासागर
кырык мары: Океан
Bahasa Melayu: Lautan
Mirandés: Ouceano
မြန်မာဘာသာ: သမုဒ္ဒရာ
Nāhuatl: Ilhuicaātl
Napulitano: Oceano
Plattdüütsch: Ozean
नेपाली: महासागर
नेपाल भाषा: महासागर
Nederlands: Oceaan
norsk nynorsk: Verdshav
norsk: Verdenshav
Sesotho sa Leboa: Lewatle
Diné bizaad: Tó niteel
occitan: Ocean
ਪੰਜਾਬੀ: ਮਹਾਂਸਾਗਰ
Kapampangan: Karayatmalatan
Papiamentu: Oceano
Norfuk / Pitkern: Oshen
polski: Ocean
پنجابی: وڈا سمندر
پښتو: سمندر
português: Oceano
Runa Simi: Mama qucha
rumantsch: Ocean
Romani: Okeyanu
română: Ocean
tarandíne: Oceane
русский: Океан
русиньскый: Океан
संस्कृतम्: सागरः
саха тыла: Океан
sicilianu: Ocèanu
Scots: Ocean
سنڌي: بحر
srpskohrvatski / српскохрватски: Ocean
Simple English: Ocean
slovenščina: Ocean
chiShona: Gungwa
Soomaaliga: Badweyn
shqip: Oqeani
српски / srpski: Океан
Seeltersk: Ozean
Basa Sunda: Jaladri
svenska: Ocean
Kiswahili: Bahari kuu
ślůnski: Uocean
తెలుగు: మహాసముద్రం
тоҷикӣ: Уқёнус
Türkmençe: Okean
Tagalog: Karagatan
Türkçe: Okyanus
Xitsonga: Lwandle
татарча/tatarça: Океан
удмурт: Океан
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: ئوكيان
українська: Океан
اردو: سمندر
oʻzbekcha/ўзбекча: Okean
vèneto: Osèano
vepsän kel’: Valdmeri
Tiếng Việt: Đại dương
walon: Oceyan
Winaray: Kalawdan
吴语:
isiXhosa: Iilwandle
მარგალური: ოკიანე
ייִדיש: אקעאן
Yorùbá: Òkun
中文:
文言:
Bân-lâm-gú: Hái-iûⁿ
粵語: 大洋