კიევი

ქალაქი
კიევი
Київ
Kyiv Montage 2016.png
დროშაგერბი
Flag of Kyiv Kurovskyi.svgCOA of Kyiv Kurovskyi.svg

ქვეყანა უკრაინის დროშა უკრაინა
ოლქი კიევის მუნიციპალური ოლქი
შიდა დაყოფა 10 რაიონი
კოორდინატები 50°27′00″ ჩ. გ. 30°30′00″ ა. გ. / 50°27′00″ ჩ. გ. 30°30′00″ ა. გ. / 50.45000; 30.50000
ქალაქის მეთაური ვიტალი კლიჩკო
დაარსდა V საუკუნე
ამჟამინდელი სტატუსი IX საუკუნე
ფართობი 839 კმ²
ცენტრის სიმაღლე 179
მოსახლეობა 2,847,200[1] კაცი (2013)
სიმჭიდროვე 3 178 კაცი/კმ²
აგლომერაცია 15 232 460
ეროვნული შემადგენლობა უკრაინელები— 82,2%,
რუსები— 13,1%,
ებრაელები— 0,7%,
ბელორუსები— 0,6%,
პოლონელები— 0,3%
სასაათო სარტყელი UTC+2, ზაფხულში UTC+3
სატელეფონო კოდი +380 44
საფოსტო ინდექსი 01xxx — 06xxx
საავტომობილო კოდი AA, KA
ოფიციალური საიტი kmv.gov.ua
კიევი — უკრაინა
კიევი
ლოგო

კიევი (უკრ. Київ) — უკრაინის დედაქალაქი და უდიდესი ქალაქი. მდებარეობს მდინარე დნეპრზე ქვეყნის ჩრდილო-ცენტრალურ ნაწილში. 2013 წლის ივლისის მონაცემებით, კიევში 2,847,200 მცხოვრები იყო (ქალაქში დიდი რაოდენობით არარეგისტრირებული ემიგრანტიც სახლობს, რაც მის ფაქტობრივ მოსახლეობას 3 მილიონმდე ზრდის). მოსახლეობის მიხედვით, კიევი მე-8 უდიდესი ქალაქია ევროპაში.

ადმინისტრაციულად კიევი სახელმწიფო დაქვემდებარების მუნიციპალიტეტია და კიევის ოლქს არ ეკუთვნის. კიევი მნიშვნელოვანი ინდუსტრიული, სამეცნიერო, საგანმანათლებლო და კულტურული ცენტრია აღმოსავლეთ ევროპაში. აქ მდებარეობს მრავალი მაღალტექნოლოგიური ინდუსტრიული დაწესებულება, უმაღლესი სასწავლებელი და მსოფლიოში ცნობილი ისტორიული ღირსშესანიშნაობა. ქალაქს კარგად განვითარებული ინფრასტრუქტურა და საზოგადოებრივი ტრანსპორტი გააჩნია, კიევის მეტროს სიტემის ჩათვლით.

საკუთარი არსებობის განმავლობაში კიევი, აღმოსავლეთ ევროპის ერთ-ერთი უძველესი ქალაქი, დიდი აღმასვლისა და შედარებითი დაკნინების რამდენიმე ეტაპს გადის. მიჩნეულია, რომ ქალაქი V საუკუნეში დაარსდა, როგორც ადრეული აღმოსავლეთ სლავების სავაჭრო პოზიცია, შემდეგ იგი თანდათან აღმოსავლეთ სლავების ცივილიზაციის ცენტრი გახდა, ხოლო X-XII საუკუნეებში იგი რუსთა სამეფოს პოლიტიკური და კულტურული დედაქალაქი ხდება. 1240 წელს ქალაქი მონღოლებმა მიწასთან გაასწორეს და შემდგომი რამდენიმე საუკუნის განმავლობაში მან ადრინდელი მნიშვნელობა და ფუნქცია დაკარგა. ის მცირე მნიშვნელობის პროვინციული დედაქალაქი ხდება ძლიერი მეზობლების — პირველად ლიტვის, შემდეგ პოლონეთისა და ბოლოს, რუსეთის — ჩრდილს ქვეშ.

ქალაქი კვლავ აღმასვლას იწყებს რუსეთის ინდუსტრიული რევოლუციის დროს XIX საუკუნის მეორე ნახევარში. 1917 წელს უკრაინამ რუსეთის იმპერიისგან დამოუკიდებლობა გამოაცხადა და კიევი მისი დედაქალაქი გახდა, 1919 წლიდან კი მას თეთრგვარდიელები აკონტროლებდნენ და მათი შეიარაღებული ძალების მნიშვნელოვანი ცენტრი იყო სამოქალაქო ომის წლებში. 1921 წელს კიევი საბჭოთა უკრაინის მნიშვნელოვანი ქალაქი ხდება, 1934 წლიდან კი მისი დედაქალაქი. მეორე მსოფლიო ომის დროს ქალაქი ისევ თითქმის სრულიად განადგურდა, თუმცა ომის შემდგომ სწრაფად იქნა აღდგენილი და მალე სსრკ-ის სიდიდით მესამე ქალაქი ხდება. სსრკ-ის დაშლის შემდეგ, 1991 წლიდან, კიევი დამოუკიდებელი უკრაინის დედაქალაქია.

Other Languages
Аҧсшәа: Кыив
адыгабзэ: Киев
Afrikaans: Kiëf
Alemannisch: Kiew
አማርኛ: ኪየቭ
aragonés: Kiev
Ænglisc: Cænugeard
العربية: كييف
مصرى: كييف
asturianu: Kiev
авар: Киев
azərbaycanca: Kiyev
تۆرکجه: کیئف
башҡортса: Киев
Boarisch: Kiew
žemaitėška: Kijevs
беларуская: Кіеў
беларуская (тарашкевіца)‎: Кіеў
български: Киев
বাংলা: কিয়েভ
བོད་ཡིག: ཀིབ།
brezhoneg: Kyiv
bosanski: Kijev
буряад: Киев
català: Kíev
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Kiev
нохчийн: Киев
Cebuano: Kiev
کوردی: کیێڤ
qırımtatarca: Kiyev
čeština: Kyjev
kaszëbsczi: Czijew
словѣньскъ / ⰔⰎⰑⰂⰡⰐⰠⰔⰍⰟ: Кꙑѥвъ
Чӑвашла: Киев
Cymraeg: Kiev
dansk: Kijev
Deutsch: Kiew
dolnoserbski: Kijew
Ελληνικά: Κίεβο
English: Kiev
Esperanto: Kievo
español: Kiev
eesti: Kiiev
euskara: Kiev
estremeñu: Kiev
فارسی: کی‌یف
suomi: Kiova
Võro: Kiiova
føroyskt: Kyiv
français: Kiev
Nordfriisk: Kiew
Frysk: Kiëv
Gaeilge: Cív
Gagauz: Kıyiv
Gàidhlig: Kiev
galego: Kiev
Gaelg: Kyiv
客家語/Hak-kâ-ngî: Kiev
Hawaiʻi: Kiev
עברית: קייב
हिन्दी: कीव
Fiji Hindi: Kiev
hrvatski: Kijev
hornjoserbsce: Kijew
Kreyòl ayisyen: Kyèv
magyar: Kijev
հայերեն: Կիև
interlingua: Kiev
Bahasa Indonesia: Kiev
Interlingue: Kiev
Ilokano: Kiev
ГӀалгӀай: Киев
Ido: Kyiv
íslenska: Kíev
italiano: Kiev
日本語: キエフ
Patois: Kiev
Basa Jawa: Kyiv
Qaraqalpaqsha: Kyiv
Kabɩyɛ: Kiivi
қазақша: Киев
kalaallisut: Kyiv
ಕನ್ನಡ: ಕೀವ್
한국어: 키예프
Перем Коми: Киев
kurdî: Kîev
коми: Киев
Кыргызча: Киев
Latina: Kiovia
Ladino: Kyiv
Lëtzebuergesch: Kiew
Ligure: Kiev
lumbaart: Kiev
lingála: Kyjiw
لۊری شومالی: کی یئف
lietuvių: Kijevas
latviešu: Kijeva
мокшень: Киев
Malagasy: Kiev
олык марий: Киев
Māori: Kieu
македонски: Киев
മലയാളം: കീവ്
монгол: Киев
मराठी: क्यीव
кырык мары: Киев
Bahasa Melayu: Kyiv
Malti: Kiev
မြန်မာဘာသာ: ကီးယက်မြို့
эрзянь: Киев ош
مازِرونی: کییف
Dorerin Naoero: Kiev
Nāhuatl: Kiev
Plattdüütsch: Kiew
Nederlands: Kiev
norsk nynorsk: Kiev
norsk: Kiev
Novial: Kiyev
occitan: Kyiv
Livvinkarjala: Kijev
Ирон: Киев
ਪੰਜਾਬੀ: ਕੀਵ
Papiamentu: Kiev
Norfuk / Pitkern: Kiev
polski: Kijów
Piemontèis: Kijv
پنجابی: کیف
Ποντιακά: Κίεβο
پښتو: کيېف
português: Kiev
Runa Simi: Kiyiw
rumantsch: Kiev
Romani: Kiev
română: Kiev
tarandíne: Kiev
русский: Киев
русиньскый: Київ
саха тыла: Киев
sardu: Kiev
sicilianu: Kiev
Scots: Kiev
davvisámegiella: Kiova
srpskohrvatski / српскохрватски: Kijev
Simple English: Kiev
slovenčina: Kyjev
slovenščina: Kijev
chiShona: Kyiv
shqip: Kievi
српски / srpski: Кијев
Sesotho: Kyїv
svenska: Kiev
Kiswahili: Kiev
ślůnski: Kijůw
தமிழ்: கீவ்
తెలుగు: క్యివ్
тоҷикӣ: Киев
ไทย: เคียฟ
Türkmençe: Kyýiw
Tagalog: Kiev
Türkçe: Kiev
татарча/tatarça: Киев
Twi: Kiev
тыва дыл: Киев
удмурт: Киев
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: كىيېۋ
українська: Київ
اردو: کیف
oʻzbekcha/ўзбекча: Kiyev
vèneto: Kyiv
vepsän kel’: Kijev
Tiếng Việt: Kiev
Volapük: Küyiv
Winaray: Kiev
Wolof: Kiyew
吴语: 基辅
მარგალური: კიევი
ייִדיש: קיעוו
Yorùbá: Kiev
中文: 基輔
文言: 基輔
Bân-lâm-gú: Kiev
粵語: 基輔
isiZulu: IKiyevi