ვაკე (გეოგრაფია)

Disambig-dark.svgსხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ ვაკე.

ვაკეხმელეთის ზედაპირის, ზღვისა და ოკეანის ფსკერის რელიეფის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი მორფოგრაფიული ერთეული, რომლისთვისაც დამახასიათებელია სიმაღლეების მცირე ცვალებადობა და სუსტი დახრილობა. პირობითად ხმელეთზე 200 მ-ზე დაბლა მდებარე ვაკეს დაბლობს უწოდებენ (მაგ., კოლხეთის დაბლობი), 200-იდან 500 მ სიმაღლეზეა საკუთრივ ვაკე (მაგ., შიდა ქართლის ვაკე), კიდევ უფრო მაღლაა მთის ვაკე (მაგ., ირანის მთიანეთის შიგა ნაწილი).

გენეტურად განარჩევენ დენუდაციურ და აკუმულაციურ ვაკეებს. დენუდაციური ვაკეებია: ეროზიული, აბრაზიული, დეფლაციური (ეგზოგენური რელიეფწარმომქმნელი აგენტების შესაბამისად), ცოკოლიანი, შრეებრივი (გეოლოგიური სტრუქტურების შესაბამისად), პენეპლენი, პედიპლენი და სხვ.

აკუმულაციური ვაკეებია: ზღვიური, ალუვიური, ტბიური (ეგზოგენური რელიეფწარმომქმნელი აგენტების შესაბამისად), ვულკანური (ენდოგენური რელიეფწარმომქმნელი აგენტების შესაბამისად) და სხვა.

უდიდესი ვაკეებია: აზიაში — დასავლეთ ციმბირის ვაკე, ჩინეთის დიდი ვაკე, ინდ-განგის ვაკე; ევროპაში — აღმოსავლეთ ევროპის ვაკე; ჩრდილოეთ ამერიკაში — დიდი ვაკეები, ცენტრალური ვაკეები; სამხრეთ ამერიკაში — ამაზონის დაბლობი, გვიანის დაბლობი; აფრიკაში საჰარისა და სუდანის ვაკეები; ავსტრალიაში — ცენტრალური დაბლობი.

  • ლიტერატურა

ლიტერატურა

  • ტინტილოზოვი ზ., ქსე, ტ. 4, გვ. 274, თბ., 1979
Other Languages
aragonés: Plana
العربية: سهل
asturianu: Llanura
Aymar aru: Pallalla
žemaitėška: Līgmė
беларуская: Раўніна
беларуская (тарашкевіца)‎: Раўніна
भोजपुरी: मैदान
বাংলা: সমভূমি
brezhoneg: Kompezenn
bosanski: Ravnica
català: Plana
čeština: Planina
Чӑвашла: Тӳрем
dansk: Slette
Ελληνικά: Πεδιάδα
English: Plain
Esperanto: Ebenaĵo
español: Llanura
eesti: Tasandik
euskara: Ordoki
فارسی: دشت
suomi: Tasanko
français: Plaine
Frysk: Flakte
galego: Chaira
Avañe'ẽ: Ñu
magyar: Síkság
հայերեն: Հարթավայր
italiano: Pianura
日本語: 平野
қазақша: Жазық
한국어: 평야
Latina: Planities
лезги: Кьулувал
lumbaart: Bàsa
lietuvių: Lyguma
latgaļu: Leidzonaine
latviešu: Līdzenums
олык марий: Тӧрвер
മലയാളം: സമതലം
монгол: Тал газар
Nederlands: Vlakte
norsk nynorsk: Slette
norsk: Slette
ਪੰਜਾਬੀ: ਮੈਦਾਨ
polski: Równina
português: Planície
română: Câmpie
русский: Равнина
sicilianu: Chianu
Scots: Plain
srpskohrvatski / српскохрватски: Ravnica
Simple English: Plain
chiShona: Mhene
Soomaaliga: Bannaan
српски / srpski: Равница
svenska: Slätt
Kiswahili: Tambarare
தமிழ்: சமவெளி
తెలుగు: మైదానం
Tagalog: Kapatagan
Türkçe: Ova
татарча/tatarça: Тигезлек (геология)
українська: Рівнина
Tiếng Việt: Đồng bằng
Winaray: Patag
吴语: 平原
მარგალური: დჷკი (გეოგრაფია)
ייִדיש: פלוין
中文: 平原
Bân-lâm-gú: Pêⁿ-po͘
粵語: 平原