Bólusótt

Barn sýkt af bólusótt.

Bólusóttlatínu Variola eða Variola vera) var bráðsmitandi sjúkdómur sem lagðist á menn.[1] Tvær veirur geta valdið bólusótt, variola maior og variola minor. Variola maior er skæðari og dregur sjúklinginn til dauða í 3–35% tilvika. Á hinn bóginn er variola minor mildari og leiðir til dauða í innan við 1% tilvika.[2] Ör á húð eru dæmigerð fyrir þá sem fengið hafa bólusótt. Sjúkdómurinn getur leitt til blindu og ófrjósemi hjá körlum.

Bólusótt olli dauða um 300–500 milljóna manna á 20. öld. World Health Organization (WHO) áætlar að 1967 hafi 15 milljónir smitast af sjúkdómnum og tvær milljónir látist. Í kjölfar bólusetningarherferða á 19. og 20. öld tókst að útrýma bólusótt árið 1979. Engum sjúkdóm hefur verið fullkomlega útrýmt síðan. Árangrinum er ekki síst að þakka því að aðeins ein veira eða tvær valda sjúkdómnum.

  • tilvísanir

Tilvísanir

  1. Ryan, K.J. og Ray, C.G. (ritstj.), Sherris Medical Microbiology (McGraw Hill, 2004): 525–7.
  2. Behbehani, A.M., „The smallpox story: life and death of an old disease“, Microbiological Revue 47 (4) (1983):455-509.
Other Languages
Afrikaans: Pokke
Alemannisch: Pocken
aragonés: Picueta
العربية: جدري
مصرى: جدرى
অসমীয়া: বৰআই
asturianu: Viruela
Aymar aru: Chuqu usu
azərbaycanca: Təbii çiçək
башҡортса: Ҡара сәсәк
žemaitėška: Raupā
беларуская: Натуральная воспа
беларуская (тарашкевіца)‎: Натуральная воспа
български: Едра шарка
bosanski: Boginje
català: Verola
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Tiĕng-huă
کوردی: ھاوڵە
Cymraeg: Brech wen
dansk: Kopper
Deutsch: Pocken
ދިވެހިބަސް: ކަށި ވިދުރި
Ελληνικά: Ευλογιά
emiliàn e rumagnòl: Varōl
English: Smallpox
Esperanto: Variolo
español: Viruela
eesti: Rõuged
euskara: Baztanga
فارسی: آبله
suomi: Isorokko
Võro: Hernetõbi
français: Variole
Nordfriisk: Pooken
Gaeilge: Bolgach
Gàidhlig: Breac (tinneas)
galego: Varíola
Avañe'ẽ: Mbiru'a
客家語/Hak-kâ-ngî: Thiên-fâ
हिन्दी: चेचक
hrvatski: Boginje
հայերեն: Բնական ծաղիկ
Bahasa Indonesia: Variola
Ilokano: Burtong
italiano: Vaiolo
日本語: 天然痘
Patois: Sumaalpax
қазақша: Қара шешек
한국어: 천연두
Кыргызча: Чечек
Latina: Variola
лезги: ЦIегьер
lietuvių: Raupai
latviešu: Bakas
македонски: Сипаници
മലയാളം: വസൂരി
मराठी: देवी (रोग)
Bahasa Melayu: Cacar
မြန်မာဘာသာ: ကျောက်ကြီးရောဂါ
Nāhuatl: Mātlālzahuatl
Nederlands: Pokken
norsk nynorsk: Koppar
Diné bizaad: Łóódtsoh
occitan: Veròla
ଓଡ଼ିଆ: ବସନ୍ତ
Ирон: Хæбуз
ਪੰਜਾਬੀ: ਚੇਚਕ
Piemontèis: Vairòle
پنجابی: چیچک
português: Varíola
Runa Simi: Muru unquy
română: Variolă
संस्कृतम्: मसूरिका
саха тыла: Уоспа
ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ: ᱵᱚᱥᱚᱱ
sicilianu: Vaiolu
srpskohrvatski / српскохрватски: Boginje
Simple English: Smallpox
slovenčina: Kiahne
slovenščina: Črne koze
српски / srpski: Богиње
svenska: Smittkoppor
Kiswahili: Ndui
తెలుగు: మశూచి
Tagalog: Bulutong
татарча/tatarça: Чәчәк (авыру)
українська: Натуральна віспа
اردو: چیچک
oʻzbekcha/ўзбекча: Chechak
Tiếng Việt: Đậu mùa
Winaray: Pandok
吴语: 天花
ייִדיש: פאקן
中文: 天花
Bân-lâm-gú: Thian-hoa