Zimbabwe
English: Zimbabwe

Zimbabwe
Republic of Zimbabwe
Flag of Zimbabwe.svgCoat of arms of Zimbabwe.svg
Standardo di ZimbabweBlazono di Zimbabwe
Nacionala himno:
Kalibusiswe Ilizwe
leZimbabwe
(en Ndebele)
Simudzai Mureza wedu
WeZimbabwe
(en Shona)
LocationZimbabwe.svg
Urbi:
Chefurbo:Harare
· Habitanti:1 600 000 (2006)
Precipua urbo:Harare
Lingui:
Oficala lingui:Angla
Guvernerio:
Tipo:Republiko
· Prezidanto:Emmerson Mnangagwa
Surfaco: (60ma granda)
· Totala:390 580 km²
· Aquo:1 %
Habitanti: (73ma granda)
· Totala:16 150 362 (2016)
Plusa informi:
Valuto:Dolaro di Usa, Rand, ed altri
Veho-latero:sinistre
ISO:ZW
ZWE
716
Reto-domeno:.zw*
Precipua religio:kristanismo (67,5%)
Oficala retosituo:http://www.parlzim.gov.zw/


Zimbabwe esas lando jacanta en sudestal Afrika. Lu havas kom vicini Zambia norde, Mozambik nord-este ed este, Sudafrika sude, Botswana sud-weste e Namibia weste.

Bazala fakti pri Zimbabwe.

Historio

 Precipua artiklo: Historio di Zimbabwe

Arkeologial restaji montras ke Zimbabwe habitesas de adminime 100 mil yari ante nun. La maxim anciena populo konocita esis le San, qui produktis pikturi en kaverni. L'unesma habitanti qui parolis bantua lingui arivis cirkume 2.000 yari ante nun, dum la Bantua expanso tra Afrika.[1][2]

En 1888 Cecil Rhodes recevis de Lobengula, rejulo dil populo Ndebele, la yuro por minar. Pos kelka yari, Britaniani fondis kolonio, qua recevis nomo Rodesia.

En 1965 Ian Smith proklamis Zimbabwe nedependanta de Unionita Rejio sub la nomo Rodesia ed instalis apartheid-rejimo. Interna milito kontre apartheid komencis. Lor la fino di la milito, la nedependo di Zimbabwe agnoskesis en 1980.

En 2000 la guvernerio komencis distributar a negri tereni qui apartenis a blanki.

Politiko

Edifico dil parlamento di Zimbabwe.

Zimbabwe esas republiko kun prezidantala sistemo. La mi-prezidantala sistemo abolisesis kande nova konstituco adoptesis en 2013, pos referendumo. La prezidanto esas ambe chefo di stato e chefo di guvernerio di la lando e, segun la nova konstituco, ilu elektesas dal populo por 5 yari, e povas rielektesar unfoye por la sequanta periodo. De la 24ma di novembro 2017, esas Emmerson Mnangagwa. La partiso Zimbabwe African National Union - Patriotic Front, konocata kom ZANU-PF, dominacas la politiko di Zimbabwe de la nedependantesko.

En 1990 l'opozanta partiso Zimbabwe Unity Movement - ZUM - recevis nur 20% de la voti. En 1995 preske la tota opozantaro boikotis l'elekto, e ZANU ganis preske omna plasi en la parlamento. En 2000 l'opozantaro decidis itere partoprenar l'elekto e ganis 57 plasi, nur 5 minuse kam ZANU.[3]

La legifala povo konsistas ek l'Asemblitaro (House of Assembly) qua havas 210 membri qui elektesas direte dal populo por admaxime 5 yari. En 2013 Zimbabwe rikreis la Senato, pos konstitucala reformi aprobita en 2005. La Senato nun havas 93 membri.

La maxim alta instanci di la judiciala povo esas la Chef-judiciisto e la Supera Korto di Zimbabwe. Li indikesas dal prezidanto, segun konsilo da Komisitato pri Servadi Judiciala. La konstituco havas deklaro di yuri qui protekas homala yuri.

Geografio

Elefanto en Nacionala Parko Hwange.

La teritorio di Zimbabwe jacas inter latitudi 15º e 23º S e longitudi 25º e 34º E. Granda parto de la lando konsistas ek platajo centrala kun altitudi inter 1,200 e 1,600 metri, qua trairas la lando nordweste a sudweste. La maxim alta monto di la lando esas Nyangani, alta de 2.592 metri. La maxim basa punto di la lando - alta de 162 metri - sidas ube fluvii Runde e Save kunfluas.

Lua klimato esas tropikala, e la pluvoza sezono eventas del fino di oktobro til marto. L'altitudo influas la klimato. La mezvalora temperaturi esas 21.1ºC en januaro e 15.6º en julio. Omnayare la mezvalora pluvo esas 890 mm e 610 mm sur basa tereni.

L'aquofalo Victoria (Victoria Falls) esas importanta turistala atrakto di la fluvio Zambezi, la precipua fluvio di la lando. En la sudo, fluvio Limpopo separas Zimbabwe de Sudafrika.

Ekonomio

Merkato en Mbare, Harare.
 Precipua artiklo: Ekonomio di Zimbabwe

L'exportaco di minerali - inkluzite oro, agrokultivo (precipue maizo, soyo e tabako) e turismo esas la precipua fonti di extera revenui di Zimbabwe. La diamanto-feldo en Marange, deskovrita en 2006, judikesas kom un de la precipua deskovraji di diamanti en plu kam un yarcento.[4]

La lando ne uzas propra moneto depos aprilo 2009. Vicee, Dolaro di Usa, Sudafrikana rand, Chiniana yuan ed altri uzesas.

Demografio

Zimbabwe havas 12.97 milion habitanti. Segun la Mondal Organizuro pri Saneso dil Unionita Nacioni, la mezvalora viv-esperajo por la viri esis 56 yari, e por la mulieri esis 60 yari en 2012. La demografio di Zimbabwe afektesis pro la granda morto-quanto produktata da AIDS.

Cirkume 85% de la habitantaro esas kristani, e 62% asistas religiala oficii.[5] La precipua eklezii esas l' Anglikana, Katolika, Adventisti de la 7ma Dio[6] e Metodista.

Kulturo

La populala musik-ritmi di Zimbabwe esas chimurenga (nacionala muziko), rumba, salsa, soukous e rock and roll.

Referi

  1. Pre-colonial history of SA. URL vidita ye la 17ma di julio 2016.
  2. Zimbabwe. URL vidita ye la 19ma di januaro 2019.
  3. Frankel, Matthew. "Myanmar Boycott is Misguided", The Brookings Institution, 26ma di mayo 2010.
  4. "Diamond company in trouble with Harare MPs", Independent Online,South Africa 2 February 2010.
  5. (31ma di oktobro 2007) MSN Encarta. URL vidita ye la 13ma di novembro 2007.
  6. Zimbabwe. URL vidita ye la 22 January 2008.
Commons
Commons havas kontenajo relatante a:


Nedependanta stati en Afrika
Aljeria | Angola | Benin | Botswana | Burkina Faso | Burundi | Centrafrika | Chad | Demokratial Republiko Kongo | Djibuti | Egiptia | Equatorala Guinea | Eritrea | Etiopia | Gabon | Gambia | Ghana | Guinea | Guinea Bisau | Ivora Rivo | Kabo Verda | Kamerun | Kenia | Komori | Kongo | Lesotho | Liberia | Libia | Madagaskar | Malawi | Mali | Maroko | Maurico | Mauritania | Mozambik | Namibia | Nigeria | Nijer | Ruanda | Sao Tome e Principe | Senegal | Sierra Leone | Seycheli | Somalia | Sudafrika | Sudan | Sud-Sudan | Swazilando | Tanzania | Tunizia | Togo | Uganda | Zimbabwe
Dependanta teritorii
Ceuta | Kanarii | Madeira | Melilla | Westala Sahara | Mayotte | Reunion | Sokotra
Nedependi ne agnoskata
Somalilando | Puntlando
Other Languages
Afrikaans: Zimbabwe
Alemannisch: Simbabwe
አማርኛ: ዚምባብዌ
aragonés: Zimbabwe
Ænglisc: Simbabwe
العربية: زيمبابوي
asturianu: Zimbabue
azərbaycanca: Zimbabve
تۆرکجه: زیمبابوه
башҡортса: Зимбабве
Boarisch: Simbabwe
žemaitėška: Zėmbabvė
Bikol Central: Simbabwe
беларуская: Зімбабвэ
беларуская (тарашкевіца)‎: Зымбабвэ
български: Зимбабве
भोजपुरी: जिम्बाब्वे
Bahasa Banjar: Zimbabwe
bamanankan: Zimbabwe
བོད་ཡིག: ཛིམ་བབ་ཝི།
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী: জিম্বাবুয়ে
brezhoneg: Zimbabwe
bosanski: Zimbabve
буряад: Зимбабве
català: Zimbàbue
Chavacano de Zamboanga: Zimbabwe
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Zimbabwe
нохчийн: Зимбабве
Cebuano: Zimbabwe
Tsetsêhestâhese: Zimbabwe
کوردی: زیمبابوی
qırımtatarca: Zimbabve
čeština: Zimbabwe
Чӑвашла: Зимбабве
Cymraeg: Simbabwe
dansk: Zimbabwe
Deutsch: Simbabwe
Zazaki: Zimbabwe
dolnoserbski: Simbabwe
डोटेली: जिम्बावे
ދިވެހިބަސް: ޒިމްބާބުވޭ
eʋegbe: Zimbabwe
Ελληνικά: Ζιμπάμπουε
English: Zimbabwe
Esperanto: Zimbabvo
español: Zimbabue
eesti: Zimbabwe
euskara: Zimbabwe
estremeñu: Zimbagüi
فارسی: زیمبابوه
suomi: Zimbabwe
Võro: Zimbabwe
føroyskt: Simbabvi
français: Zimbabwe
arpetan: Zimbaboue
Nordfriisk: Simbabwe
Frysk: Simbabwe
Gaeilge: An tSiombáib
Gagauz: Zimbabve
Gàidhlig: Siombabue
galego: Cimbabue
Hausa: Zimbabwe
客家語/Hak-kâ-ngî: Zimbabwe
עברית: זימבבואה
Fiji Hindi: Zimbabwe
hrvatski: Zimbabve
hornjoserbsce: Simbabwe
Kreyòl ayisyen: Zimbabwe
magyar: Zimbabwe
հայերեն: Զիմբաբվե
Արեւմտահայերէն: Զիմպապուէ
interlingua: Zimbabwe
Bahasa Indonesia: Zimbabwe
Interlingue: Zimbabwe
Igbo: Zimbabwe
Ilokano: Zimbabwe
íslenska: Simbabve
italiano: Zimbabwe
日本語: ジンバブエ
Patois: Zimbabue
la .lojban.: zimbabues
Jawa: Zimbabwé
ქართული: ზიმბაბვე
Qaraqalpaqsha: Zimbabve
Taqbaylit: Zimbabwe
Kabɩyɛ: Simbaabuwee
Kongo: Zimbabwe
Gĩkũyũ: Zimbabwe
қазақша: Зимбабве
한국어: 짐바브웨
Ripoarisch: Simbabwe
kurdî: Zîmbabwe
kernowek: Zimbabwe
Кыргызча: Зимбабве
Latina: Zimbabua
Lëtzebuergesch: Simbabwe
лезги: Зимбабве
Lingua Franca Nova: Zimbabue
Luganda: Zimbabwe
Limburgs: Zimbabwe
Ligure: Zimbabwe
lumbaart: Zimbabwe
lingála: Zimbabwe
لۊری شومالی: زیمباڤٱ
lietuvių: Zimbabvė
latgaļu: Zimbabve
latviešu: Zimbabve
Malagasy: Zimbaboe
македонски: Зимбабве
മലയാളം: സിംബാബ്‌വെ
монгол: Зимбабве
кырык мары: Зимбабве
Bahasa Melayu: Zimbabwe
Malti: Żimbabwe
မြန်မာဘာသာ: ဇင်ဘာဘွေနိုင်ငံ
مازِرونی: زیمبابوه
Nāhuatl: Zimbahue
Plattdüütsch: Simbabwe
नेपाली: जिम्बाब्वे
नेपाल भाषा: जिम्बाब्वे
Nederlands: Zimbabwe
norsk nynorsk: Zimbabwe
norsk: Zimbabwe
Novial: Zimbabwe
Sesotho sa Leboa: Zimbabwe
Chi-Chewa: Zimbabwe
occitan: Zimbabwe
Livvinkarjala: Zimbabve
Oromoo: Zimbaabuwee
ଓଡ଼ିଆ: ଜିମ୍ବାୱେ
ਪੰਜਾਬੀ: ਜ਼ਿੰਬਾਬਵੇ
Kapampangan: Zimbabwe
Papiamentu: Zimbabwe
Deitsch: Zimbabwe
Norfuk / Pitkern: Zimbabwe
polski: Zimbabwe
Piemontèis: Zimbabwe
پنجابی: زمبابوے
português: Zimbabwe
Runa Simi: Simbabwi
română: Zimbabwe
русский: Зимбабве
русиньскый: Зімбабве
Kinyarwanda: Zimbabwe
संस्कृतम्: जिम्बाबवे
саха тыла: Зимбабве
sardu: Zimbabwe
sicilianu: Zimbabbui
Scots: Zimbabwe
سنڌي: زمبابوي
davvisámegiella: Zimbabwe
Sängö: Zimbäbwe
srpskohrvatski / српскохрватски: Zimbabve
Simple English: Zimbabwe
slovenčina: Zimbabwe
slovenščina: Zimbabve
chiShona: Zimbabwe
Soomaaliga: Simbaabwi
shqip: Zimbabveja
српски / srpski: Зимбабве
SiSwati: IZimbabhwe
Sesotho: Zimbabwe
Seeltersk: Simbabwe
Basa Sunda: Zimbabwé
svenska: Zimbabwe
Kiswahili: Zimbabwe
ślůnski: Zimbabwe
తెలుగు: జింబాబ్వే
тоҷикӣ: Зимбабве
ትግርኛ: ዚምባብዌ
Türkmençe: Zimbabwe
Tagalog: Zimbabwe
Setswana: Sempakwe
Türkçe: Zimbabve
Xitsonga: Zimbabwe
татарча/tatarça: Зимбабве
удмурт: Зимбабве
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: زىمبابۋې
українська: Зімбабве
اردو: زمبابوے
oʻzbekcha/ўзбекча: Zimbabve
Tshivenda: Zimbagwe
vèneto: Zinbàbue
vepsän kel’: Zimbabve
Tiếng Việt: Zimbabwe
Volapük: Zimbabiyän
Winaray: Zimbabwe
Wolof: Simbaawee
吴语: 津巴布韦
მარგალური: ზიმბაბვე
ייִדיש: זימבאבווע
Yorùbá: Sìmbábúè
Vahcuengh: Zimbabwe
Zeêuws: Zimbabwe
中文: 辛巴威
文言: 津巴布韋
Bân-lâm-gú: Zimbabwe
粵語: 津巴布韋
isiZulu: IZimbabwe