Tunizia
English: Tunisia

Tunizia
الجمهورية التونسية‎
Al-Jumhūriyyah at-Tūnisiyyah
Flag of Tunisia.svgCoat of arms of Tunisia.svg
Standardo di TuniziaBlazono di Tunizia
Nacionala himno:
Himat Al Hima
Tunisia in its region.svg
Urbi:
Chefurbo:Tunis
· Habitanti:1.996.117 (metropolala regiono - 2003)
Precipua urbo:Tunis
Lingui:
Oficala lingui:Araba, Franca
Guvernerio:
Tipo:Republiko
· Prezidanto:Moncef Marzouki
· Chefministro:Youssef Chahed
Surfaco: (92ma granda)
· Totala:163 610 km²
· Aquo:5 %
Habitanti: (79ma granda)
· Totala:11 783 154 (2019)
· Denseso di habitantaro:63 hab./km²
Plusa informi:
Valuto:Dinaro di Tunizia
Veho-latero:dextre
ISO:TN
TUN
788
Reto-domeno:.tn*
Precipua religio:islamo (98,9%)
Oficala retosituo:http://www.tunisie.gov.tn


Tunizia esas lando jacanta an Nord-Afrika an la marbordo di Mediteraneo. Lu havas kom vicini Libia sud-weste e sude, ed Aljeria weste. Norde jacas Mediteraneo. Lua chef-urbo esas Tunis.

Bazala fakti pri Tunizia

Historio

 Precipua artiklo: Historio di Tunizia

La teritorio di Tunizia habitesis dal Feniciani depos 10ma yarcento aK. L'urbo Kartago, fondita cirkume 814 aK, jacis en la regiono. Kande Romani vinkis Kartago, li okupis la regiono. Kristanismo developis en la regiono pos la 3ma yarcento. Santa Felicitas e Santa Perpetua (181 til 203) vivis e mortigesis en la regiono.

Arabi okupis la teritorio depos la 7ma yarcento. En 1574 Otomani okupis ed administris ol.

En 1881 Franci transformis Tunizia en protektorato. Tunizia nedependanteskis de Francia ye la 20ma di marto 1956.


Politiko

La nuna konstituco di Tunizia adoptesis ye la 26ma di januaro 2014. Segun ol, lando esas mi-prezidantala republiko. La chefo di stato esas la prezidanto, qua elektesas dal populo por 5-yara periodo e povas rielektesar unfoye. Nune esas Moncef Marzouki. La chefministro dividas exekutiva povo kun la prezidanto. Nuna chefministro esas Youssef Chahed.

Nune la parlamento havas du chambri. La Chambro di Deputati (Majlis al-Nuwaab) esas la basa chambro. Ol havas 189 membri qui elektesis direte dal populo por 5-yara periodo. La Chambro di Konsilanti ( مجلس المستشارين‎, Majlis al-Mustashārīn) esas la alta chambro. Komence en 2005 ol havis 126 membri di qui 71 elektesis da la Chambro di Deputati. Altra 14 elektesis da Tuniziana Uniono di Sindikati (TUG) e 41 elektesis dal prezidanto di la republiko. Omna membri elektesas por 6-yara periodo. Tamen TUG refuzis partoprenar.

Geografio

Klimatala mapo di Tunizia.

Tunizia, la min granda ek la landi de Maghreb, jacas an la nordo di Afrika. Ol distas 140 km de Europa. Havanta 163 610 km², ol havas 965 kilometri di frontieri kun Aljeria, 459 km di frontieri kun Libia e 1.298 km di litoro.

Malgre lua mikra extenso, Tunizia havas variata biodiverseso, pro lua extenso de nordo til sudo. Sahara okupas de 33% til 40% de lua teritorio.

Ekonomio

 Precipua artiklo: Ekonomio di Tunizia

Pekunio: Tuniziana dinaro (TND o DT), nur por hemlandala uzado.

Demografio

Demografiala piramido di Tunizia, 2016.
Moskeo Al-Zaytuna, en Tunis.

Segun statistiki de The World Factbook por julio 2018, Tunizia havis 11 516 189 habitanti.[1] La maxim multa (98%) esas Arabi.Europani esas 1%, Judi ed altri ank esas 1%.[1]

L'oficala linguo di la lando esas Araba e Franca. Berbera (Tamazight) anke parolesas.[1]

La religio kun maxima nombro di adepti esas Islamo Sunni, por 99,1 % de la habitantaro. Altra religii (kristani, Judi, Shia Islamo, Bahá'i) esas cirkume 1%.[1]

En 2008, 78% ek l'adulti savis lektar e skribar.


La maxim granda urbi di [[]] (2014) La maxim granda urbi di Tunizia (2014)
Rango Nomo Provinco Regiono Habitantaro Rango Nomo Provinco Regiono Habitantaro
1ma Tunis [[]] [[]] 638 845 11ma [[]] [[]] [[]]
2ma Sfax [[]] [[]] 272 801 12ma [[]] [[]] [[]]
3ma Sousse [[]] [[]] 221 530 13ma [[]] [[]] [[]]
4ma Ettadhamen-Mnihla [[]] [[]] 142 953 14ma [[]] [[]] [[]]
5ma Kairouan [[]] [[]] 139 070 15ma [[]] [[]] [[]]
6ma Bizerte [[]] [[]] 136 917 16ma [[]] [[]] [[]]
7ma Gabès [[]] [[]] 130 984 17ma [[]] [[]] [[]]
8ma La Soukra [[]] [[]] 129 693 18ma [[]] [[]] [[]]
9ma Aryanah [[]] [[]] 114 486 19ma [[]] [[]] [[]]
10ma Sidi Hassine [[]] [[]] 109 672 20ma [[]] [[]] [[]]
VUECVTN.JPG
Tunis
VUECVTN.JPG
Sfax
[[Arkivo:|180px]]
Sousse
[[Arkivo:|180px]]
Ettadhamen-Mnihla
Fonto: [2]

Kulturo

Hamsa ed altr objekti.

Tuniziana kulturo mixas influi Feniciana, Romana, Vandala, Bizancana, Juda, Araba, Turka, Italiana, Hispana e Franca, ed anke la nativa Amazigh. La palmatra amuleto Hamsa, multe populara en omna landi de Maghreb ed uzata kom juvelaro, posible havas origino Kartagana. La signo antropomorfa Tanit, qua konsistas ek lineo e cirklo pozita sur triangulo esas prezenta en multa arkeologiala restaji de la civilizuro Punika (Kartagana).

Tuniziana pikturo.

La nuntempa pikto developesis en la nomizita "Skolo di Tunis", qui decidis developar nativa temi, e rejektis l'influi del Orientala koloniala pikto. Ol fondesis en 1949, ed asemblas artisti mohamedana, juda e kristana. Pierre Boucherle, Yahia Turki, Abdelaziz Gorgi, Moses Levy, Ammar Farhat, e Jules Lellouche esis la precipua artisti de ta artala skolo. Nun existas 50 artala galerii en la lando.

Literaturo en Tunizia existas en du lingui, Araba e Franca. La literaturo en Araba existas de la 7ma yarcento, kun arivo di Araba civilizuro en la regiono. La 20ma yarcenta skriptisto Ali Douagi skribis plu kam 150 noveleti por radiobrodkasto, plu kam 500 poemi e kansoni, e preske 15 teatraji.[3] Khraief Bashir, novelisto qua skribis multa libri dum la yari 1930ma, shokis lora socio por skribar en Tuniziana dialekto.[3] Yen altra notora skriptisti qua skribis en l'Araba: Moncef Ghachem, Mohamed Salah Ben Mrad, Mahmoud Messadi e la poeto Aboul-Qacem Echebbi. Pri literaturo en la Franca, multa skriptisti rezidas exterlande, exemple Abdelwahab Meddeb, Bakri Tahar, Mustapha Tlili, Hele Beji, or Mellah Fawzi.

Referi

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Africa::Tunisia - The World Factbook. CIA. URL vidita ye la 9ma di aprilo 2019.
  2. citypopulation.de. City Population - Tunisian cities. URL vidita ye la 11ma di januaro 2019.
  3. 3,0 3,1 (7ma di oktobro 2011) Fantaisie arabe et poésie. Guide Tangka. URL vidita ye la 26ma di januaro 2013.


Nedependanta stati en Afrika
Aljeria | Angola | Benin | Botswana | Burkina Faso | Burundi | Centrafrika | Chad | Demokratial Republiko Kongo | Djibuti | Egiptia | Equatorala Guinea | Eritrea | Etiopia | Gabon | Gambia | Ghana | Guinea | Guinea Bisau | Ivora Rivo | Kabo Verda | Kamerun | Kenia | Komori | Kongo | Lesotho | Liberia | Libia | Madagaskar | Malawi | Mali | Maroko | Maurico | Mauritania | Mozambik | Namibia | Nigeria | Nijer | Ruanda | Sao Tome e Principe | Senegal | Sierra Leone | Seycheli | Somalia | Sudafrika | Sudan | Sud-Sudan | Swazilando | Tunizia | Togo | Uganda | Zambia | Zimbabwe
Dependanta teritorii
Ceuta | Kanarii | Madeira | Melilla | Westala Sahara | Mayotte | Reunion | Sokotra
Nedependi ne agnoskata
Somalilando | Puntlando
Other Languages
Acèh: Tunisia
адыгабзэ: Тунис
Afrikaans: Tunisië
Alemannisch: Tunesien
አማርኛ: ቱኒዚያ
aragonés: Tunicia
Ænglisc: Tunisia
العربية: تونس
مصرى: تونس
asturianu: Tunicia
azərbaycanca: Tunis
تۆرکجه: تونیس
башҡортса: Тунис
žemaitėška: Tonėsos
Bikol Central: Tunisya
беларуская: Туніс
беларуская (тарашкевіца)‎: Туніс
български: Тунис
भोजपुरी: ट्यूनीशिया
Bahasa Banjar: Tunisia
bamanankan: Tunizi
བོད་ཡིག: ཏུ་ནི་ཤི་ཡ།
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী: তিউনিসিয়া
brezhoneg: Tunizia
bosanski: Tunis
ᨅᨔ ᨕᨘᨁᨗ: Tounes
буряад: Тунис
català: Tunísia
Chavacano de Zamboanga: Túnez
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Tunisia
нохчийн: Тунис
Cebuano: Tunisia
کوردی: توونس
qırımtatarca: Tunis
čeština: Tunisko
Чӑвашла: Тунис
Cymraeg: Tiwnisia
dansk: Tunesien
Deutsch: Tunesien
Zazaki: Tunıs
डोटेली: ट्युनिसिया
ދިވެހިބަސް: ތޫނިސް
eʋegbe: Tunisia
Ελληνικά: Τυνησία
emiliàn e rumagnòl: Tüniṡia
English: Tunisia
Esperanto: Tunizio
español: Túnez
eesti: Tuneesia
euskara: Tunisia
estremeñu: Túnis
فارسی: تونس
suomi: Tunisia
Võro: Tuneesiä
føroyskt: Tunesia
français: Tunisie
arpetan: Tunisie
Nordfriisk: Tuneesien
Frysk: Tuneezje
Gaeilge: An Túinéis
Gagauz: Tunis
Gàidhlig: Tuinisia
galego: Tunisia
गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni: ट्युनिशिया
ગુજરાતી: ટ્યુનિશિયા
Hausa: Tunisiya
客家語/Hak-kâ-ngî: Tunisia
Hawaiʻi: Tunisia
עברית: תוניסיה
हिन्दी: तूनिसीया
Fiji Hindi: Tunisia
hrvatski: Tunis
hornjoserbsce: Tuneziska
Kreyòl ayisyen: Tinizi
magyar: Tunézia
հայերեն: Թունիս
Արեւմտահայերէն: Թունիս
interlingua: Tunisia
Bahasa Indonesia: Tunisia
Interlingue: Tunisia
Igbo: Tunisia
Ilokano: Tunisia
íslenska: Túnis
italiano: Tunisia
日本語: チュニジア
Patois: Tunisia
la .lojban.: tunis
Jawa: Tunisia
ქართული: ტუნისი
Qaraqalpaqsha: Tunis
Taqbaylit: Tunes
Kabɩyɛ: Tuniizii
Kongo: Tunisia
Gĩkũyũ: Tunisia
қазақша: Тунис
ಕನ್ನಡ: ಟುನೀಶಿಯ
한국어: 튀니지
kurdî: Tûnis
kernowek: Tunisi
Кыргызча: Тунис
Latina: Tunesia
Ladino: Tunesia
Lëtzebuergesch: Tunesien
Lingua Franca Nova: Tunis
Luganda: Tunisia
Limburgs: Tunesië
Ligure: Tunixia
lumbaart: Tünisia
lingála: Tunisia
lietuvių: Tunisas
latviešu: Tunisija
мокшень: Тунис
Malagasy: Tonizia
македонски: Тунис
മലയാളം: ടുണീഷ്യ
монгол: Тунис
кырык мары: Тунис
Bahasa Melayu: Tunisia
Malti: Tuneżija
မြန်မာဘာသာ: တူနီးရှားနိုင်ငံ
مازِرونی: تونس
Nāhuatl: Tunez
Plattdüütsch: Tunesien
नेपाली: ट्युनिसिया
नेपाल भाषा: ट्युनिसिया
Nederlands: Tunesië
norsk nynorsk: Tunisia
norsk: Tunisia
Novial: Tunisia
Sesotho sa Leboa: Tunisia
occitan: Tunisia
Livvinkarjala: Tunisu
Oromoo: Tuniisiyaa
Ирон: Тунис
ਪੰਜਾਬੀ: ਟੁਨੀਸ਼ੀਆ
Kapampangan: Tunisia
Papiamentu: Tunesia
Norfuk / Pitkern: Tunisia
polski: Tunezja
Piemontèis: Tunisìa
پنجابی: ٹیونس
Ποντιακά: Τυνησίαν
پښتو: تونس
português: Tunísia
Runa Simi: Tunisya
rumantsch: Tunesia
română: Tunisia
русский: Тунис
русиньскый: Тунис
Kinyarwanda: Tunisiya
संस्कृतम्: टुनिशिया
саха тыла: Тунис
sardu: Tunisia
sicilianu: Tunisìa
Scots: Tunisie
davvisámegiella: Tunisia
Sängö: Tunizïi
srpskohrvatski / српскохрватски: Tunis
Simple English: Tunisia
slovenčina: Tunisko
slovenščina: Tunizija
Gagana Samoa: Tunisia
chiShona: Tunisia
Soomaaliga: Tunisiya
shqip: Tunizia
српски / srpski: Тунис
SiSwati: IThunisiya
Sesotho: Tunisia
Seeltersk: Tunesien
Basa Sunda: Tunisia
svenska: Tunisien
Kiswahili: Tunisia
ślůnski: Tůnezyjo
தமிழ்: தூனிசியா
తెలుగు: ట్యునీషియా
тоҷикӣ: Тунис
ትግርኛ: ቱኒዢያ
Türkmençe: Tunis
Tagalog: Tunisia
Türkçe: Tunus
Xitsonga: Tunisia
татарча/tatarça: Тунис
Twi: Tunisia
удмурт: Тунис (кун)
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: تۇنىس
українська: Туніс
اردو: تونس
oʻzbekcha/ўзбекча: Tunis
vèneto: Tunixia
vepsän kel’: Tunis
Tiếng Việt: Tunisia
Volapük: Tünisän
walon: Tunizeye
Winaray: Tunisia
Wolof: Tiniisi
吴语: 突尼斯
მარგალური: ტუნისი
ייִדיש: טוניסיע
Yorùbá: Tùnísíà
Vahcuengh: Tunisia
中文: 突尼西亞
文言: 突尼斯
Bân-lâm-gú: Tunisia
粵語: 突尼西亞
isiZulu: ITunisia