Sud-Sudan
English: South Sudan

Sud-Sudan
Southern Sudan
جنوب السودان
Flag of South Sudan.svgCoat of arms of South Sudan.svg
Standardo di Sud-SudanBlazono di Sud-Sudan
Nacionala himno:
netrovebla
South Sudan in its region (undisputed).svg
Urbi:
Chefurbo:Juba
Precipua urbo:Juba
Lingui:
Oficala lingui:Angla
Guvernerio:
Tipo:Republiko
· Prezidanto:Salva Kiir Mayardit
· Totala:619 745 km²
· Totala:5 641 700 (2010)
· Denseso di habitantaro:9,10 hab./km²
Plusa informi:
Valuto:Pundo di Sud-Sudan
Veho-latero:dextre
ISO:SS
SSD
728
Reto-domeno:.ss*
Precipua religio:kristana, natura religii
Oficala retosituo:http://www.goss.org/


Sud-Sudan esas nedependanta lando en Afrika, qua konsistas ek 10 de la 26 ex-federala stati di Sudan. Lua vicina stati esas Sudan norde, Eritrea ed Etiopia este, Kenia, Uganda e Demokratial Republiko Kongo sude, e Centrafrika sud-weste.

Ye la 9ma di januaro 2011 la habitantaro di Sud-Sudan decidis pri la nedependo di la regiono per plebicito.

Bazala fakti pri Sud-Sudan.

Historio

 Precipua artiklo: Historio di Sud-Sudan

Nilotika populi, quale le Dinka, komencis habitar la nuna Sud-Sudan kelkatempe ante 10ma yarcento.

Pos longa interna milito, en 2005 Sud-Sudan recevis autonomeso e la yuro por facar plebicito pri lua nedependo sis yari pose, en 2011. Ye la 9ma di januaro 2011 eventis la plebicito ed ye la 9ma di julio sam yaro, la lando formale deklaris lua nedependo de Sudan.

En decembro 2013 komencis konflikto inter la prezidanto Kiir e la ex-deputato Riek Machar. La prezidanto akuzis Machar pri planigar stato-stroko.[1].

Politiko

La prezidanto Salva Kiir Mayardit.

Ye la 7ma di julio 2011 la legifal asemblajo di Sud-Sudan ratifikis la konstituco di la lando, qua signatesis da la prezidanto ye la 9ma di julio sam yaro, la dio di la nedependo. Ica konstituco remplasis la provizora konstituco di Sudala Sudan, de 2005. La nuna konstituco establisas prezidantala sistemo, en ke la prezidanto esas la chefo di stato, chefo di guvernerio e chefo di armeala forci. La nuna prezidanto di Sud-Sudan esas Salva Kiir Mayardit. La dominacanta politikal organizuro esas SPLA/M.

La legifala povo di Sud-Sudan formacesas per la Nacionala Parlamento, qua kompozesas per l'Asemblajo Legifala Nacionala, kun 170 membri, e per la Konsilistaro di la Stati, kun 50 membri.

La judiciala povo formacesas per la Supra Korto, per la Korti di Apelo, per l'alta Korti, e lokale per la korti di la komtii.

Existas frontierala konflikto kun Sudan pri la kontrolo di la regiono Sudal Kordofan, richa en petrolo.

Geografio

Mapo di Sud-Sudan kun lua precipua urbi.

Sud-Sudan jacas inter la latitudi 3ºN e 13ºN. Ol kovresas per tropikala foresto, marshlandi e savani. La Nilo Blanka fluas tra la regiono, preterpasante per Juba.

La klimato esas tropikala kun du sezoni: pluvoza de mayo til oktobro (tamen, la pluvi povas komencar en aprilo e finar en novembro). La maxim intensa pluvozeso ordinare eventas en mayo.

Sude de la lando jacas la Nacionala Parko Bandingilo, qua prezervas la duesma maxim granda quanto di sovajo-vivo di Afrika.

Ekonomio

 Precipua artiklo: Ekonomio di Sud-Sudan

La longa milito domajis severe l'ekonomio di Sud-Sudan, note l'agrokultivo, qua ankore subisas la konsequi di la konflikto.

Ante la nedependo, cirkume 85% de la petrolo produktita en Sudan venis de la regiono. La revenui kun l'exportacaji di petrolo reprezentas 98% de omna revenui di la lando.

Demografio

Plu kam 200 nacionala grupi habitas en Sud-Sudan. La dominacanta nacionala grupo esas le Dinka.

Kulturo

L'oficala lingui esas l'Angla. Araba e Dinka esis regionale agnoskata.

Referi

  1. Kulish, Nicholas (9ma di januaro 2014). New Estimate Sharply Raises Death Toll in South Sudan. The New York Times. URL vidita ye la 2ma di februaro 2014.


Nedependanta stati en Afrika
Aljeria | Angola | Benin | Botswana | Burkina Faso | Burundi | Centrafrika | Chad | Demokratial Republiko Kongo | Djibuti | Egiptia | Equatorala Guinea | Eritrea | Etiopia | Gabon | Gambia | Ghana | Guinea | Guinea Bisau | Ivora Rivo | Kabo Verda | Kamerun | Kenia | Komori | Kongo | Lesotho | Liberia | Libia | Madagaskar | Malawi | Mali | Maroko | Maurico | Mauritania | Mozambik | Namibia | Nigeria | Nijer | Ruanda | Sao Tome e Principe | Senegal | Sierra Leone | Seycheli | Somalia | Sudafrika | Sud-Sudan | Swazilando | Tanzania | Tunizia | Togo | Uganda | Zambia | Zimbabwe
Dependanta teritorii
Ceuta | Kanarii | Madeira | Melilla | Westala Sahara | Mayotte | Reunion | Sokotra
Nedependi ne agnoskata
Somalilando | Puntlando
Other Languages
адыгабзэ: Къыблэ Судан
Afrikaans: Suid-Soedan
Alemannisch: Südsudan
አማርኛ: ደቡብ ሱዳን
aragonés: Sudán d'o Sud
Ænglisc: Sūþsudan
العربية: جنوب السودان
asturianu: Sudán del Sur
azərbaycanca: Cənubi Sudan
تۆرکجه: جنوبی سودان
башҡортса: Көньяҡ Судан
žemaitėška: Pėitū Sodans
Bikol Central: Habagatan Sudan
беларуская: Паўднёвы Судан
беларуская (тарашкевіца)‎: Паўднёвы Судан
български: Южен Судан
भोजपुरी: दक्खिन सूडान
Bahasa Banjar: Sudan Salatan
bamanankan: Worodugu Sudan
brezhoneg: Soudan ar Su
bosanski: Južni Sudan
буряад: Урда Судан
català: Sudan del Sud
Chavacano de Zamboanga: Sudán del Sur
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Nàng Sudan
нохчийн: Къилба Судан
qırımtatarca: Cenübiy Sudan
čeština: Jižní Súdán
Чӑвашла: Кăнтăр Судан
Cymraeg: De Swdan
dansk: Sydsudan
Deutsch: Südsudan
Thuɔŋjäŋ: Paguot Thudän
dolnoserbski: Pódpołdnjowy Sudan
eʋegbe: Anyiehe Sudã
Ελληνικά: Νότιο Σουδάν
English: South Sudan
Esperanto: Sud-Sudano
español: Sudán del Sur
euskara: Hego Sudan
estremeñu: Sudán del Sul
føroyskt: Suðursudan
français: Soudan du Sud
Nordfriisk: Süüdsudaan
Gàidhlig: Sudàn a Deas
客家語/Hak-kâ-ngî: Nàm Sudan
hrvatski: Južni Sudan
hornjoserbsce: Južny Sudan
magyar: Dél-Szudán
interlingua: Sudan del Sud
Bahasa Indonesia: Sudan Selatan
Interlingue: Sud-Sudan
íslenska: Suður-Súdan
italiano: Sudan del Sud
日本語: 南スーダン
Patois: Sout Sudan
Qaraqalpaqsha: Qubla Sudan
한국어: 남수단
Перем Коми: Лунвыв Судан
Ripoarisch: Südsudan
kernowek: Soudan Soth
Кыргызча: Түштүк Судан
Lëtzebuergesch: Südsudan
Lingua Franca Nova: Sudan Sude
Luganda: South Sudan
Limburgs: Zuid-Soedan
Ligure: Sudan do Sud
lumbaart: Süd Sudan
لۊری شومالی: سۊدان هارگٱ
lietuvių: Pietų Sudanas
latviešu: Dienvidsudāna
македонски: Јужен Судан
кырык мары: Кечӹвӓлвел Судан
Bahasa Melayu: Sudan Selatan
مازِرونی: جنوبی سودان
Dorerin Naoero: South Sudan
Plattdüütsch: Süüdsudan
Nedersaksies: Zuudsoedan
Nederlands: Zuid-Soedan
norsk nynorsk: Sør-Sudan
norsk: Sør-Sudan
occitan: Sodan del Sud
Livvinkarjala: Suvi Sudan
Kapampangan: Mauling Sudan
Norfuk / Pitkern: Sowth Sudan
پنجابی: دکھن سوڈان
português: Sudão do Sul
Runa Simi: Urin Sudan
rumantsch: Sudan dal Sid
română: Sudanul de Sud
tarandíne: Sudan d'u Sud
русский: Южный Судан
sicilianu: Sudan dû Sud
davvisámegiella: Lulli-Sudan
srpskohrvatski / српскохрватски: Južni Sudan
Simple English: South Sudan
slovenčina: Južný Sudán
slovenščina: Južni Sudan
chiShona: South Sudan
Soomaaliga: Koonfur Suudaan
српски / srpski: Јужни Судан
Sesotho: Sudan Borwa
Seeltersk: Suud-Sudan
Basa Sunda: Sudan Kidul
svenska: Sydsudan
Kiswahili: Sudan Kusini
Türkmençe: Günorta Sudan
Tagalog: Timog Sudan
Türkçe: Güney Sudan
Xitsonga: Sudan-Dzonga
татарча/tatarça: Көньяк Судан
українська: Південний Судан
oʻzbekcha/ўзбекча: Janubiy Sudan
vèneto: Sud Sudan
vepsän kel’: Suvisudan
Tiếng Việt: Nam Sudan
Volapük: Sulüda-Sudän
吴语: 南蘇丹
მარგალური: ობჟათე სუდანი
ייִדיש: דרום סודאן
Yorùbá: Gúúsù Sudan
Vahcuengh: Namz Sudan
Zeêuws: Zuud-Soedan
中文: 南蘇丹
文言: 南蘇丹
Bân-lâm-gú: Lâm Sudan
粵語: 南蘇丹