Mali

Commons-emblem-trademark-issue.svg
Ica artiklo bezonas revizo gramatikala. – Ka vu povas helpar ni revizar ica artiklo?
Mali
République du Mali
Flag of Mali.svgSeal of Mali.gif
Flago di MaliBlazono di Mali
Nacionala himno:
Pour l'Afrique et pour toi, Mali
LocationMali.svg
Urbi:
Chefurbo:Bamako
· Habitanti:1 690 476 (2006)
Precipua urbo:Bamako
Lingui:
Oficala lingui:Franciana
Guvernerio:
Tipi:Republiko
· Prezidanto:Ibrahim Boubacar Keïta
· Chefministro:Modibo Keita
Surfaco: (24ma granda)
· Totala:1 240 192 km²
· Aquo:1,6 %
Habitanti: (71ma granda)
· Totala:14 517 976[1] (2009)
· Denseso di habitantaro:11 hab./km²
Pluse informi:
Valuto:Franko CFA di Westal Afrika
Veho-latero:sinistre
ISO:ML
MLI
466
Reto-domeno:.ml*
Precipua religio:Islamo (82%)
Oficala retosituo:http://www.primature.gov.ml


Mali esas lando qua jacas en westal Afrika. Lua vicina landi esas Aljeria norde ed nord-este, Nijer este, Burkina Faso sud-este, Ivora Rivo sude, Guinea sud-weste, e Senegal e Mauritania weste.

Bazala fakti pri Mali

Historio

 Precipua artiklo: Historio di Mali
Mali imperio (c. 1230 til c. 1600).

La vorto Mali, unesmafoye uzita dal Afrikani inter la 11ma e la 15ma yarcenti, forsan devenas de Madinga vorto mali, signfikante 'hipopotamo'. L'Imperio Mali adoptis l'islamana religio. Djenné e Timbuktu esis importanta urbi dil imperio. L'imperio Mali dekadis konseque de interna disputi, ed konquestesis dal imperio Songhai.

Dum la 18ma yarcento eventis forta sikeso en la regiono. On kalkulas ke cirkume la duimo de la habitantaro di Timbuktu mortis pro famino.

La regiono divenis Franca kolonio en 1898. En 1959 formacis federuro kun Senegal, ed divenis nedependanta di Francia ye la 20ma di junio 1960. Modibo Keïta esis l'unesma prezidanto di la lando. Keïta rapide establisis guvernerio di singla partiso kun socialista ideologio.

En 1968 sequante ad ekonomiala dekado eventis nesangoza stato-stroko komandita da Moussa Traoré[2]. Traoré probis reformar ekonomio, ma lia esforci ne havis suceso pro politikala agitadi e devastanta sikeso de 1968 til 1974[2] qua viktimigis mili di personi. Tri foyi probesis revokar sensucese lua guvernerio per stato-stroko, e la represo kontre l'opozantaro duris til la yari 1980ma.

En 1991 protesti kontre guvernerio instigis un stato-stroko qua renversis Traoré, kreis transitala guvernerio e nova konstituco. En 1992 Alpha Oumar Konaré esis demokratie elektita en l'unesma elekto kun multa partisi. Konaré facis ekonomiala e politikala reformi e kombatis korupto. En 2002 ilu sucedesis demokratiale da Amadou Toumani Touré. Nune Mali esas un ek la maxim stabila landi di Afrika.

Politiko

Til la stato-stroki ye la 22ma di marto 2012 ed itere ye decembro sam yaro, Mali esis demokratiala parlamentala republiko, guvernita segun konstituco adoptita ye la 12ma di januaro 1992. La chefo di stato esis la prezidanto, qua elektesis dal populo por 5-yara periodo. La chefo di guvernerio esis la chefministro, qua elektesis dal prezidanto.

La parlamento konsistas ek unika chambro kun 160 deputati, qui elektesas dal populo por 5-yara periodo.

La konstituco di Mali establisas nedependanta judiciala povo, ma l'exekutiva povo duras exercar influi super la judiciala povo.

Geografio

Satelitala imajo di Mali.

Sahara dezerto kovras nordo di lando. En centro di lando jacas la regiono di Sahel. Dezerta o semidezerta regioni kovras 65% de la surfaco. Sude existas savano e fertila regioni en le vali di la fluvii Nijer e Senegal.

Ekonomio

 Precipua artiklo: Ekonomio di Mali

Demografio

Segun statistiki de 2016, Mali havis 18 milion habitanti, qui vivas precipue en rurala regioni (62% de la habitantaro, segun statistiki de 2002), e 5% til 10% de la habitantaro esas nomada.

La maxim granda urbo di la lando esas Bamako. Altra importanta urbi esas Sikasso e Ségou.

Kulturo

Ica seciono esas vakua, nesuficante detaloza o nekompleta. esas bonvenanta!

Referi

Commons
Commons havas kontenajo relatante a:

Extera ligili


Nedependanta stati en Afrika
Aljeria | Angola | Benin | Botswana | Burkina Faso | Burundi | Centrafrika | Chad | Demokratial Republiko Kongo | Djibuti | Egiptia | Equatorala Guinea | Eritrea | Etiopia | Gabon | Gambia | Ghana | Guinea | Guinea Bisau | Ivora Rivo | Kabo Verda | Kamerun | Kenia | Komori | Kongo | Lesotho | Liberia | Libia | Madagaskar | Mali | Maroko | Maurico | Mauritania | Mozambik | Namibia | Nigeria | Nijer | Ruanda | Sao Tome e Principe | Senegal | Sierra Leone | Seycheli | Somalia | Sudafrika | Sudan | Sud-Sudan | Swazilando | Tanzania | Tunizia | Togo | Uganda | Zambia | Zimbabwe
Dependanta teritorii
Ceuta | Kanarii | Madeira | Melilla | Westala Sahara | Mayotte | Reunion | Sokotra
Nedependi ne agnoskata
Somalilando | Puntlando
Other Languages
Acèh: Mali
адыгабзэ: Мали
Afrikaans: Mali
Alemannisch: Mali
አማርኛ: ማሊ
aragonés: Mali
العربية: مالي
ܐܪܡܝܐ: ܡܐܠܝ
مصرى: مالى
asturianu: Malí
azərbaycanca: Mali
تۆرکجه: مالی
башҡортса: Мали
žemaitėška: Malis
Bikol Central: Mali
беларуская: Малі
беларуская (тарашкевіца)‎: Малі
български: Мали
भोजपुरी: माली देस
Bahasa Banjar: Mali
bamanankan: Mali
বাংলা: মালি
བོད་ཡིག: མ་ལི།
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী: মালি
brezhoneg: Mali
bosanski: Mali
буряад: Мали
català: Mali
Chavacano de Zamboanga: Malí
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Mali
нохчийн: Мали
کوردی: مالی
qırımtatarca: Mali
čeština: Mali
Чӑвашла: Мали
Cymraeg: Mali
dansk: Mali
Deutsch: Mali
Zazaki: Mali
dolnoserbski: Mali
डोटेली: माली
ދިވެހިބަސް: މާލީ
eʋegbe: Mali
Ελληνικά: Μάλι
English: Mali
Esperanto: Malio
español: Malí
eesti: Mali
euskara: Mali
estremeñu: Mali
فارسی: مالی
Fulfulde: Maali
suomi: Mali
Võro: Mali
føroyskt: Mali
français: Mali
arpetan: Mali
Nordfriisk: Maali
Frysk: Maly
Gaeilge: Mailí
Gagauz: Mali
Gàidhlig: Màili
galego: Malí
Avañe'ẽ: Mali
Gaelg: Malee
Hausa: Mali
客家語/Hak-kâ-ngî: Mali
עברית: מאלי
हिन्दी: माली
Fiji Hindi: Mali
hrvatski: Mali
hornjoserbsce: Mali
Kreyòl ayisyen: Mali
magyar: Mali
Հայերեն: Մալի
interlingua: Mali
Bahasa Indonesia: Mali
Interlingue: Mali
Igbo: Mali
Ilokano: Mali
íslenska: Malí
italiano: Mali
日本語: マリ共和国
Patois: Mali
Basa Jawa: Mali
ქართული: მალი
Qaraqalpaqsha: Mali
Taqbaylit: Mali
Kabɩyɛ: Maalii
Kongo: Mali
Gĩkũyũ: Mali
қазақша: Мали
ಕನ್ನಡ: ಮಾಲಿ
한국어: 말리
kurdî: Malî
kernowek: Mali
Кыргызча: Мали
Latina: Malia
Ladino: Mali
Lëtzebuergesch: Mali
Lingua Franca Nova: Mali
Luganda: Mali
Limburgs: Mali
Ligure: Mali
lumbaart: Mali
lingála: Mali
لۊری شومالی: مالی
lietuvių: Malis
latviešu: Mali
मैथिली: माली
Malagasy: Mali
Baso Minangkabau: Mali
македонски: Мали
മലയാളം: മാലി
монгол: Мали
मराठी: माली
кырык мары: Мали
Bahasa Melayu: Mali
Malti: Mali
မြန်မာဘာသာ: မာလီနိုင်ငံ
مازِرونی: مالی
Nāhuatl: Mali
Plattdüütsch: Mali
Nedersaksies: Mali
नेपाली: माली
नेपाल भाषा: माली
Nederlands: Mali
norsk nynorsk: Mali
norsk: Mali
Novial: Mali
Sesotho sa Leboa: Mali
occitan: Mali
Livvinkarjala: Mali
Oromoo: Maalii
ଓଡ଼ିଆ: ମାଲି
Ирон: Мали
ਪੰਜਾਬੀ: ਮਾਲੀ
Kapampangan: Mali
Papiamentu: Mali
पालि: माली
Norfuk / Pitkern: Maali
polski: Mali
Piemontèis: Mali
پنجابی: مالی
پښتو: مالي
português: Mali
Runa Simi: Mali
română: Mali
русский: Мали
русиньскый: Малі
Kinyarwanda: Mali
संस्कृतम्: माली
саха тыла: Мали
sardu: Mali
sicilianu: Mali
Scots: Mali
davvisámegiella: Mali
Sängö: Malïi
srpskohrvatski / српскохрватски: Mali
සිංහල: මාලි
Simple English: Mali
slovenčina: Mali
slovenščina: Mali
chiShona: Mali
Soomaaliga: Maali
shqip: Mali
српски / srpski: Мали
SiSwati: IMali
Sesotho: Mali
Seeltersk: Mali
Basa Sunda: Mali
svenska: Mali
Kiswahili: Mali
ślůnski: Mali
தமிழ்: மாலி
тоҷикӣ: Малӣ
ትግርኛ: ማሊ
Türkmençe: Mali
Tagalog: Mali (bansa)
Türkçe: Mali
Xitsonga: Mali (Tiko)
татарча/tatarça: Мали
удмурт: Мали
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: مالى
українська: Малі
اردو: مالی
oʻzbekcha/ўзбекча: Mali
vèneto: Małì
vepsän kel’: Mali
Tiếng Việt: Mali
West-Vlams: Mali
Volapük: Maliyän
walon: Mali
Winaray: Mali
Wolof: Mali
吴语: 马里
хальмг: Малудин Орн
მარგალური: მალი
ייִדיש: מאלי
Yorùbá: Málì
Zeêuws: Mali
中文: 马里
文言: 馬里
Bân-lâm-gú: Mali
粵語: 馬里
isiZulu: IMali